Rhaglen yr Academi Werdd

Rhaglen sefydliadol yw’r Academi Werdd a lansiwyd yn 2011 gan yr Academi Addysg Uwch (AAU). Prif nod yr Academi yw ymgorffori dysgu am gynaliadwyedd o fewn profiad cyffredinol y myfyrwyr. Seiliwyd yr Academi Werdd ar raglen Academi Newid ehangach yr AAU, a weithredwyd gyda’r nod o ysgogi datblygiad sefydliadol o fewn addysg uwch.

Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant

Daeth yr Academi Werdd ar ‘adeg ddelfrydol’ i’r sefydliad a helpodd i godi proffil a dilysu’r agenda gynaliadwyedd yn y sefydliad. Rhoddodd hyder i’r Brifysgol a gweithredu fel catalydd; ym mis Medi 2011 datblygwyd y cysyniad o gael Sefydliad Arfer Cynaliadwy, Arloesi ac Effeithiolrwydd Adnoddau (INSPIRE). Gweledigaeth INSPIRE yw “gwneud cynaliadwyedd yn ganolog i weledigaeth strategol y Brifysgol newydd”. O fewn y cwricwlwm, mae INSPIRE wedi sicrhau ymrwymiad i’r canlynol:

mae pob cwrs ym mhob cyfadran yn mynd trwy INSPIRE i’w dilysu

ymgorfforir cynaliadwyedd ym mhrofiadau’r holl fyfyrwyr israddedig, ac mae YDDS+, gwobrau cynaliadwyedd y Brifysgol, yn ymgorffori cynaliadwyedd o’u mewn

I gael rhagor o wybodaeth gweler Strategaeth Gynaliadwyedd y Brifysgol 2014-17

Sut mae Prifysgolion eraill wedi elwa o’r Academi Werdd:

Prifysgol Bryste

Yn achos Prifysgol Bryste arweiniodd yr Academi Werdd at “ragor o hyder fel sefydliad”. Canolbwyntiodd y Brifysgol ar gyfleoedd yn hytrach na rhwystrau a gwelwyd bod “diwylliant y Brifysgol yn fwy cadarnhaol nag a feddyliwyd”. Mae’r Brifysgol yn annog ei chyfadrannau trwy weithredu strategaeth sy’n ei gwneud yn ofynnol i fyfyrwyr ddeall sut mae eu disgyblaeth yn gysylltiedig â chynaliadwyedd.

Mae’r ffocws ar arwain a chefnogi cyfadrannau ac ysgolion i ystyried beth mae cynaliadwyedd yn ei olygu iddyn nhw mewn ffordd ‘real a pherthnasol’. Mae’r datblygiadau newydd hyn yn adeiladu ar draddodiad y Brifysgol o gyfranogiad cryf gan fyfyrwyr ym maes cynaliadwyedd, a’r sylw amlwg a roddir i’r agenda trwy waith ystadau a gwaith cwricwlwm anffurfiol ar y campws. Mae’r ymagwedd hon yn gwella statws cynaliadwyedd a dealltwriaeth ohono ar lefel gorfforaethol ac mae’n dwyn ffrwyth mewn gwaith ysgogol yn y cwricwlwm ffurfiol, o fewn cyfadrannau ac ysgolion, mewn cyd-destun o ymreolaeth academaidd arwyddocaol sy’n seiliedig ar gyfadrannau.

Prifysgol Christ Church, Caergaint

Gwnaeth yr Academi Werdd helpu Prifysgol Christ Church, Caergaint i fanteisio ar y syniad o ddatblygu sgiliau meddwl beirniadol trwy ystyried ‘problemau trafferthus’ y bydd myfyrwyr yn eu hwynebu yn y dyfodol. Fe wnaethon nhw ddatblygu gwerthfawrogiad o’r rôl y gall myfyrwyr ei chwarae wrth symud cynaliadwyedd yn ei flaen mewn sefyllfaoedd cwricwlaidd ffurfiol ac anffurfiol. Ar sail hyn fe wnaethon nhw ddatblygu’r ‘Futures Curriculum’ a fydd yn ymgorffori cynaliadwyedd ym mhrofiad cyfan pob myfyriwr. Bydd y fframwaith yn darparu’r gefnogaeth sydd ei hangen ar staff a myfyrwyr i wireddu’r weledigaeth. Rhagwelir y bydd y cynllun hwn yn cymryd 10 mlynedd i’w gyflawni.

Prifysgol Keele

Yn achos Prifysgol Keele darparodd yr Academi Werdd fodd o “ysgogi newid mawr” yn y sefydliad ac “awdurdodi” mwy o ffocws  ar ddiwygio’r cwricwlwm. Daeth cynaliadwyedd yn elfen allweddol o’r hyn a elwir bellach yn ‘Distinctive Keele Curriculum.’ Bwriad y ‘Distinctive Keele Curriculum’ yw ymgorffori cynaliadwyedd yn y cwricwlwm a chyfleoedd cynaliadwyedd yn y cyd-gwricwlwm, yn cynnwys gwirfoddoli, gweithgareddau menter a rolau cynrychioli ar ac oddi ar y campws. 

Darparodd yr Academi Werdd fodd o ‘feincnodi’ arfer gyfredol y Brifysgol yn erbyn sefydliadau tebyg ledled y DU a rhoddodd hyder i’r Brifysgol o ran lefel y cyraeddiadau hyd yn hyn. Rhoddodd yr Academi Werdd gyfle i’r brifysgol wneud cynaliadwyedd yn elfen bwysig yn y cwricwlwm ac ym mhrofiad y myfyrwyr.

Prifysgol Nottingham

Gwnaeth yr Academi Werdd ysgogi Prifysgol Nottingham i sefydlu safle mwy strategol i addysg ar gyfer cynaliadwyedd ar draws y Brifysgol. Gwnaethant gynaliadwyedd yn rhan annatod o’r cwricwlwm a chreu proses o’r enw: The Grand Challenge neu’r Her Fawr. Mae’r Her Fawr yn gosod ac yn anfon her strategol i bob ysgol a heb unrhyw orfodaeth neu fygythiad mae’n eu gwahodd i gymryd rhan mewn proses eang o newid. Mae pedair Her Fawr ar waith: Tiwtora; Asesu yn yr Oes Ddigidol; Rhyngwladoli’r Cwricwlwm; ac Addysg ar gyfer Datblygu Cynaliadwy (ADC). Mae pob Her Fawr yn gymwys i dderbyn cyllid ar gyfer unrhyw rai o’r gweithgareddau a gychwynnir ganddi mewn unrhyw rai o’r ysgolion sy’n cytuno i gymryd rhan.

Prifysgol Southampton

Ym Mhrifysgol Southampton, mae’r Academi Werdd wedi ysgogi newid sylweddol yng ngraddfa datblygiadau sefydliadol yng nghyd-destun cynaliadwyedd. Mae’r sefydliad wedi datblygu’r ymdrechion bratiog  blaenorol o ran cynaliadwyedd yn sylfaen sefydliadol mwy strategol a chydlynol, ac mae hyn wedi arwain at ffurfio gweledigaeth hirdymor uchelgeisiol i ddatblygu’r Brifysgol yn arweinydd byd-eang ym maes cynaliadwyedd. Mae’r Brifysgol yn defnyddio’r is-bennawd, “The University of Southampton: A Globally Responsible University". Mae’r Brifysgol hefyd wedi sefydlu cynaliadwyedd i fod wrth graidd cwricwlwm, gweithrediadau, ymchwil a phrofiad y sefydliad  neu’r ‘CORE’ (curriculum, operations, research and experience).

Prifysgol Caerwrangon

Trwy’r Academi Werdd, cydnabu Prifysgol Caerwrangon bod pocedi o ddarpariaeth gyrsiol yn ymwneud â chynaliadwyedd eisoes o fewn rhaglenni cyrsiau, ond er mwyn ehangu’r arlwy i bob myfyriwr roedd angen ymagwedd sefydliadol fwy radical a chyfannol. Dangosodd arolwg myfyrwyr yn y Brifysgol fod 86% o’r rhai a gyfwelwyd o’r farn y byddai’r cyfle i astudio opsiwn ar gynaliadwyedd yn helpu o ran cyflogaeth a’u datblygiad personol yn y dyfodol. Mynegodd myfyrwyr hefyd ffafriaeth glir at ddysgu gweithredol, cymhwysol a thrwy ymholiad  fel elfen annatod o’r broses o newid y cwricwlwm. Mae’r Brifysgol wedi datblygu modwl dewisol 30 credyd mewn cynaliadwyedd. Bydd y cwricwlwm yn cynnig tair lefel: Lefel 4: Deall Cynaliadwyedd, Lefel 5: Prosiect dysgu seiliedig ar waith a Lefel 6: Prosiect Capstone (yn cyfuno gwaith disgyblaethol a chymhwyso cynaliadwyedd i brosiect yn ymwneud â chymuned yn y byd go iawn).