Canolfan Cymru er Cydraddoldeb mewn Addysg a Buddsoddwyr mewn Teuluoedd Adroddiad Cynhadledd

17.06.2015

Derbyniodd Huw Lewis, y Gweinidog Addysg a Sgiliau, groeso brwd pan lansiodd ganllawiau Llywodraeth Cymru ar Ymgysylltu â’r Gymuned a Theuluoedd (FaCE) ddydd Mawrth 16 Mehefin.

Galwyd y gynhadledd at ei gilydd, nid gyda chloch ysgol, ond perfformiad drymio gan Upbeat, grŵp sy'n gweithio'n eang mewn ysgolion ar draws Cymru.

Cynhaliwyd y gynhadledd, a drefnwyd ar y cyd gan Ganolfan Cymru er Cydraddoldeb mewn Addysg (WCEE) a Buddsoddwyr mewn Teuluoedd (BmT), yn stadiwm SWALEC. Fe'i hagorwyd gan Hugh Morris, Prif Weithredwr Clwb Criced Morgannwg. Estynnodd Hugh groeso i dros 150 o gynrychiolwyr o leoliadau addysg ar draws Cymru gan egluro ymrwymiad Morgannwg i weithio gyda chymunedau. Roedd y rhaglen ymestyn anferth yn cynnwys sesiynau ar lythrennedd a rhifedd, yn ogystal â sesiynau blasu criced i fyfyrwyr cynradd ac uwchradd, gan gynnwys rhai ag anghenion addysgol ychwanegol.

Hysbysebwyd y gynhadledd fel un oedd yn 'Ymgysylltu Teuluoedd a Chymunedau gydag Addysg' ac roedd yn cynnig cyfle perffaith i'r Gweinidog lansio'r pecyn cymorth Ymgysylltu â’r Gymuned a Theuluoedd.

Siaradodd Huw Lewis gydag angerdd am yr angen i ymgysylltu â theuluoedd er mwyn gwella canlyniadau i blant ac felly i deuluoedd hefyd. Roedd ei alwad digymell ar i ysgolion ddefnyddio'r gefnogaeth mae rhieni a theuluoedd yn gallu ei rhoi i sicrhau gwell canlyniadau'n taro nodyn gyda'r gynulleidfa fawr o weithwyr addysg proffesiynol.

Arweiniodd Christine Grimshaw o'r Adran Addysg a Sgiliau'r cynrychiolwyr drwy bum thema'r pecyn cymorth, sef:                                                                                                      

  1. Arweinyddiaeth ar gyfer system sy’n ei gwella ei hun
  2. Sefydlu dull ysgol gyfan ym maes ymgysylltu â theuluoedd a’r gymuned
  3. Croesawu teuluoedd i ymgysylltu â’r ysgol
  4. Helpu teuluoedd i gefnogi dysg eu plentyn
  5. Datblygu partneriaethau cymunedol a gweithio amlasiantaethol

Cyn ac ar ôl cinio cafwyd sesiynau grŵp gydag ymarferwyr llinell flaen a darparwyr prosiectau ymgysylltu â theuluoedd yn egluro sut roedden nhw'n cyfrannu at gyflawni'r agenda teuluoedd a chymuned.

Dangosodd Buddsoddwyr mewn Teuluoedd, Partneriaeth Gweithredu Adferol Cymru, Llwyddiant i Bawb ac NSM Training and Consultancy yr effaith roedden nhw'n ei gael ar ymgysylltu'n gadarnhaol gyda theuluoedd a'r gymuned ehangach drwy wella canlyniadau addysgol i blant a phobl ifanc. Hefyd cafwyd sesiynau ar weithio gyda'r gymuned sipsiwn a theithwyr, datblygu partneriaethau ysgol drwy ddefnyddio credydau amser a rhoi llais i bobl ifanc.

Dechreuodd yr Athro Alan Dyson, o Ganolfan Cydraddoldeb mewn Addysg Prifysgol Manceinion, drwy atgoffa'r gynulleidfa mewn cyflwyniad ar 'gymunedau plant' mai dosbarth cymdeithasol yw'r ffordd gryfaf o ragweld cyflawniad addysgol yn y DU, gyda'r bwlch dosbarth mwyaf sylweddol yn y byd datblygedig o ran cyflawniad addysgol.

Wrth esbonio nad oedd gwella ysgolion ar ei ben i hun yn ddigon, tynnodd ar brofiad yr Harlem Children’s Zone, oedd wedi datblygu strategaeth ar gyfer Harlem ar sail yr egwyddorion canlynol:

  • -  Dull holistig dwbl:
  • -  cymorth o'r crud i'r gwaith
  • -  ar draws pob cyd-destun mae plant yn dysgu ac yn datblygu ynddyn nhw
  • -  Ffocws ar gymuned gydlynol
  • -  Seiliedig ar ddadansoddiad trylwyr o ddynameg nodweddiadol yr ardal
  • -  Cynnwys amrywiaeth o bartneriaid ac adnoddau - gan gynnwys ond heb fod yn gyfyngedig i ysgolion
  • -  Llywodraethu a chyllid annibynnol yn seiliedig ar yr ardal.

Daeth y gynhadledd i ben gyda'r Athro David Egan, o WCEE, yn galw'n angerddol ar ysgolion i gydio yn y cyfle i sicrhau gwelliant i bob plentyn drwy fanteisio ar y cyfleoedd ar gyfer gweithio gyda theuluoedd a chymunedau lleol.

Gosododd y gynhadledd flynyddol gyntaf i'w threfnu gan WCEE a BmT agenda heriol i ysgolion, darparwyr a chyrff cymunedol. Ymhen blwyddyn bydd modd edrych ar yr effaith mae pecyn cymorth y llywodraeth wedi'i gael.