Stories of Experience: Teaching and Learning through Narrative Inquiry

Amelia Kilvington

Coleg Sir Gâr, Heol Ffynnon Job, Caerfyrddin, SA31 3HY, Amelia.Kilvington@colegsirgar.ac.uk

5ydd Mai 2017

Crynodeb

Beth sy’n gwneud athro effeithiol? Beth sy’n gwneud dysgwr effeithiol? Mae’r cyflwyniad hwn yn ystyried y ddolen gyswllt rhwng y ddau gwestiwn hyn.  Bydd y cyflwyniad yn archwilio’r syniad bod adrodd straeon a disgrifiadau naratif, wrth addysgu ar bob lefel i ddysgwyr o bob oed a phrofiad, yn dod yn offer allweddol ar gyfer ymgysylltu, ysgogi a chyflawni deilliannau llwyddiannus.  Yn hanesyddol mae technegau addysgu sy’n defnyddio ymholi naratif wedi denu beirniadaeth ac eto mae rhai llinynnau o ddamcaniaeth addysg yn honni mai creaduriaid sy’n adrodd straeon ac sy’n byw bywydau’n llawn straeon yw'r ddynoliaeth.  Felly gall technegau adrodd straeon ac ymholi naratif fod yn offer pwerus y gellir datgloi potensial â nhw.  Mae technegau addysgu yn yr ysgol gynradd yn cael eu trefnu'n fwyfwy ar ffurf stori ac mae’r technegau hyn yn galluogi syniadau penodol i ddod i’r amlwg.  Nod y cyflwyniad hwn yw amlinellu rhai o’r technegau hyn a chynnig y gall ymwybyddiaeth ddyfnach o’r technegau hyn gyda myfyrwyr ar lefelau uwch addysg fod yn fuddiol i’r amgylchedd dysgu ac addysgu.  Bydd y cyflwyniad yn ceisio ystyried ystod o dechnegau naratif gwahanol a bydd hefyd yn ystyried y syniad mai agweddau sy’n dal i gael eu datblygu yw iaith a meini prawf ymholi naratif.   Nid ysgrifennir naratifau yn ôl modelau achos ac effaith ond yn hytrach yn ôl “newid o’r ‘dechrau’ i’r ‘diwedd’” (Polkinghorne, 1998: 116). Bydd y cyflwyniad yn amlinellu rhai o’r technegau y mae’r siaradwr yn eu defnyddio o fewn ei harfer ei hun a bydd yn ystyried rhai o fuddion yr amgylchedd dysgu hwn yn y tymor byr a'r tymor hir.