Beth yw Cyhoeddi Mynediad Agored?

Mynediad Agored yw mynediad dirwystr ar-lein i ymchwil ysgolheigaidd a adolygwyd gan gymheiriaid ac a gyhoeddwyd.

Mae mynediad rhad ac am ddim i lenyddiaeth Mynediad Agored yn cynnwys ar gyfer y rheini nad oes ganddynt danysgrifiadau personol na sefydliadol i gyfnodolion, ac mae’n rhydd o’r rhan fwyaf o gyfyngiadau hawlfraint a thrwyddedu.  Y rhyngrwyd sy’n gwneud hyn yn bosibl ynghyd â chydsyniad yr awdur neu'r deiliad hawlfraint.  

  • Mae o fudd i awduron drwy sicrhau bod eich gwaith ar gael yn hawdd ac felly’n fwy  tebygol o gael ei ddarllen a’i gyfeirnodi gan bobl nad oes ganddynt fynediad drwy danysgrifiadau personol neu sefydliadol i gyfnodolion.
  • Mae o fudd i gymdeithas drwy sicrhau bod ymchwil ar gael i bawb, ac nad yw’n ddibynnol ar y gallu i danysgrifio i gyfnodolyn neu i dalu i lawrlwytho papur penodol.
  • Mae’n sicrhau ei bod yn hawdd cael gafael ar eitemau y mae’n aml yn ddiarhebol o anodd dod o hyd iddynt, megis rhai papurau a phosteri cynhadledd, gweithiau anghyhoeddedig ac eitemau sydd allan o brint.
  • Mae o fudd i’r Brifysgol drwy roi cyhoeddusrwydd i’w hymchwil.
  • Bellach mae’n ofynnol gan lawer o’r prif gyrff cyllido bod cynhyrchion ymchwil a grëir yn sgil derbyn cyllid ganddynt ar gael drwy fynediad agored.  Mae hyn yn cynnwys holl Gynghorau Ymchwil y DU, NIH, yr UE, y Wellcome Trust.

Mae’r Brifysgol yn cydnabod bod yr egwyddor o fynediad agored at ymchwil yn caniatáu i ymchwil fod yn fwy gweladwy, yn ysgogi cyfleoedd ymchwil newydd ac yn arwain at gynyddu effaith yr ymchwil.

Mae gwneud cynhyrchion ymchwil yn rhai Mynediad Agored bellach yn bolisi allweddol i brif gyllidwyr ymchwil ac mae’n arfer cyffredin ar draws sector ymchwil prifysgolion. Mae hyn yn cydnabod bod ymchwil a ariennir yn gyhoeddus yn eiddo i'r cyhoedd ac y dylai fod ar gael yn agored lle bo hynny'n briodol yn gyfreithiol, yn fasnachol ac yn foesegol.

Mae polisi mynediad agored y Brifysgol hon wedi'i lunio felly i feithrin arferion eang a chynhwysol o ran cyhoeddi mynediad agored ar draws y Brifysgol ac i alluogi ei hymchwilwyr i gydymffurfio â gofynion cyrff cyllido ar sicrhau mynediad agored i gynhyrchion ymchwil.

 

Lansiodd y Brifysgol ei chadwrfa ymchwil Mynediad Agored ym mis Ionawr 2016, wedi’i seilio ar blatfform EPrints.  Disodlodd hon y cadwrfeydd DSpace a oedd ar gael ar y pryd, a symudwyd eu cynnwys i mewn i’r gadwrfa newydd.

Mae’r gadwrfa ar gael yma: http://repository.uwtsd.ac.uk/ 

 

Creative Commons Graphic  

Addaswyd o ddeunydd gan Brifysgol Rhydychen dan  drwydded ‘Attribution 3.0 Unported’ gan y Creative Commons (CC BY 3.0).  Cynnwys gwreiddiol yn: http://researchdata.ox.ac.uk/