Mynediad Agored a’r REF

Er mwyn bod yn gymwys ar gyfer y Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil (REF) nesaf, rhaid i fersiwn terfynol erthyglau cyfnodolion a adolygwyd gan gymheiriaid a phapurau cynhadledd (â rhif ISSN) gael eu hadneuo mewn cadwrfa Mynediad Agored o fewn tri mis i gael eu derbyn i’w cyhoeddi. Nod gofynion CCAUC yw ‘cynyddu’n sylweddol faint y deunydd ysgolheigaidd sydd ar gael ar ffurf mynediad agored’.

Pwyntiau allweddol y polisi

  • mae’n berthnasol i erthyglau cyfnodolion a phapurau cynhadledd (â rhif ISSN)
  • mae’n ei gwneud yn ofynnol i ymchwilwyr weithredu yn sgil derbyn er mwyn adneuo eu testun terfynol a adolygwyd gan gymheiriaid (a elwir hefyd yn 'Llawysgrif Awdur a Dderbyniwyd’) mewn cadwrfa mynediad agored sy’n cydymffurfio o fewn tri mis i’r dyddiad derbyn
  • mae’n berthnasol i lawysgrifau erthyglau a dderbyniwyd ar ôl 1 Ebrill 2016
  • rhaid bod darllenwyr a pheiriannau chwilio'n gallu cael gwybod am yr erthygl ar unwaith
  • rhaid bod y testun llawn ar gael i unrhyw un ei ddarllen a’i lawrlwytho naill ai ar unwaith neu ar ôl cyfnod embargo
  • ni ddylai cyfnodau embargo fod yn hwy na’r canlynol:  12 mis i Wyddoniaeth a Meddygaeth (Prif Baneli A a B y REF); 24 mis i’r Gwyddorau Cymdeithasol a’r Dyniaethau (Prif Baneli C a D y REF)


Beth mae hyn yn ei olygu i ymchwilwyr

  • bydd methu â gweithredu’n golygu na fydd cynhyrchion ymchwil yn gymwys ar gyfer y REF nesaf
  • mae angen gweithredu ychwanegol; nid yw bodloni gofynion mynediad agored cyllidwyr eraill yn ddigonol
  • rhaid bodloni gofynion cyllidwyr eraill megis Cynghorau Ymchwil y DU a’r Wellcome Trust yn ogystal

Bydd y tîm Mynediad Agored yn gwirio amodau hawlfraint a thrwyddedu, yn creu cofnod ar gyfer cadwrfa ymchwil y Drindod Dewi Sant ac yn sicrhau bod y testun llawn ar gael os a phryd bydd hyn yn cydymffurfio â gofynion eich cyhoeddwr.

Eithriadau i’r Polisi

Mae’r Brifysgol a chyllidwyr ymchwil yn cydnabod y bydd nifer bach o achosion lle na ellir bodloni’r gofynion newydd o ran mynediad agored.   Fodd bynnag mae angen i ni gasglu tystiolaeth ar gyfer yr eithriadau hyn a dangos bod gennym brosesau da yn eu lle i’w monitro.  Mae’r daflen wybodaeth hon yn rhoi’r wybodaeth angenrheidiol.  Darllenwch yr Eithriadau i’r Polisi Mynediad Agored yma (pdf)


Testun terfynol yr awdur a dderbyniwyd ac a adolygwyd gan gymheiriaid yw hwn (a elwir hefyd yn ‘llawysgrif awdur a dderbyniwyd’ neu ‘fersiwn terfynol yr awdur’ neu ‘ôl-brint’).  Fel arfer bydd amodau'r cyhoeddwr yn berthnasol a gall gynnwys cyfnod embargo.

Fersiwn terfynol cyhoeddedig y cynnyrch yw’r fersiwn a fydd yn ymddangos mewn print neu drwy fersiwn ar-lein y cyhoeddwr o’r cyfnodolyn (h.y. yn cynnwys y fformatio, y cysodi, y tudaleniad ac ati sy’n berthnasol i’r cyfnodolyn).  Yn y rhan fwyaf o achosion ni fyddwch yn gallu sicrhau bod hwn ar gael â mynediad agored ond os talwyd Ffi Prosesu Erthyglau dan y Llwybr Aur.

Dyma’r dyddiad pryd y derbyniwyd y cynnyrch yn ‘bendant’ i’w gyhoeddi, (sy’n golygu bod yr holl newidiadau yn sgil adolygiadau gan gymheiriaid wedi’u gwneud a’i fod yn barod i’w gyhoeddi).

Nid oes modd o wybod i sicrwydd pa gyhoeddiadau y gall fod eu hangen i’w cyflwyno i’r REF yn y dyfodol.  Felly mae angen i ymchwilwyr weithredu’n unigol ac yn amserol ar gyfer yr holl erthyglau cyfnodolion neu drafodion cynhadledd maent yn eu cynhyrchu.  Yn unol â pholisi’r Brifysgol dylid cyflwyno’r holl gynhyrchion.

Nid yw cadwrfeydd pynciol yn bodloni gofynion y polisi o ran meta-data, er enghraifft, nid ydynt yn casglu’r ‘dyddiad derbyn’, y bydd ei angen yn rhan o’r cyflwyniad i’r REF. Hefyd nid ydynt o reidrwydd yn bodloni gofynion polisi CCAUC o ran mynediad agored.  Er mwyn sicrhau bod eich cyhoeddiad yn cydymffurfio â gofynion CCAUC, dylech adneuo’r llawysgrif yng Nghadwrfa Ymchwil Mynediad Agored y Drindod Dewi Sant.

Nid yw adneuo’ch llawysgrif derfynol a dderbyniwyd yng Nghadwrfa Ymchwil Mynediad Agored y Brifysgol yn golygu y bydd â mynediad agored ar unwaith.  Bydd y gadwrfa’n cefnogi cyfnodau embargo lle bo angen er mwyn cydymffurfio â thrwyddedau cyhoeddwyr; gwnewch yn siŵr eich bod yn nodi unrhyw embargo wrth gyflwyno’ch gwaith.   Bydd staff y Llyfrgell yn gwirio cyfnodau embargo a thrwyddedau.  Bydd y llawysgrif ar gael yn agored os a phryd mae’n cydymffurfio â gofynion y cyllidwr a/neu’r cyhoeddwr yn unig.

Os oes gennych unrhyw bryderon ynghylch hawlfraint neu os hoffech gael cyngor pellach am gyfnodau embargo, cysylltwch â repository@uwtsd.ac.uk

Nac oes. I fod yn gymwys i’r REF, y fersiwn o’ch gwaith a dderbyniwyd  y mae rhaid ei adneuo mewn cadwrfa mynediad agored, nid y fersiwn terfynol cyhoeddedig.  Gallwch ddewis cyhoeddi mewn cyfnodolyn mynediad agored (y Llwybr Aur) os dyna’r cyhoeddiad mwyaf priodol ichi (os oes cyllid ar gael neu os bydd ffioedd yn cael eu hepgor), ond nid yw’n ofynnol ar gyfer y REF.

Mae polisi CCAUC yn eistedd ochr yn ochr â pholisïau mynediad agored cyllidwyr eraill; nid yw’n eu disodli.  Rhaid i chi wirio a bodloni gofynion eich cyllidwr hefyd.

Nac ydy, nid oes angen i fyfyrwyr PhD fodloni’r gofyniad.  Maent yn cael eu cwmpasu gan eithriad i’r polisi, sy’n eithrio unigolion nad ydynt yn cael eu cyflogi gan SAU yn y DU ar adeg cyflwyno gwaith i’w gyhoeddi o’r gofyniad i weithredu.  Fodd bynnag mae'n bosibl i fyfyrwyr PhD adneuo eu cyhoeddiadau ar gyfer y polisi.   Hefyd bydd cyflwyno traethodau ymchwil PhD yn cael ei gwmpasu gan bolisi ar wahân. Cysylltwch â’r Llyfrgell am wybodaeth bellach.

Bydd y Grŵp Llywio Mynediad Agored yn monitro parodrwydd a nifer yr eitemau a adneuir ar hyd 2016.  

 

Creative Commons Graphic  

Addaswyd o ddeunydd gan Brifysgol Rhydychen dan  drwydded ‘Attribution 3.0 Unported’ gan y Creative Commons (CC BY 3.0).  Cynnwys gwreiddiol yn: http://researchdata.ox.ac.uk/