Mynediad Agored yn Y Drindod Dewi Sant

Mae polisi’r Drindod Dewi Sant, a gadarnhawyd gan y Cyngor, yn croesawu ac yn annog ymhellach ymdrechion ymchwilwyr y Brifysgol i roi’u gwaith ar gael ar-lein yn rhad ac am ddim i’r darllenydd, cyn gynted â phosibl ar ôl iddo gael ei gyhoeddi (yn amodol ar briodoli priodol ac unrhyw amodau a osodir gan y cyhoeddwr).

Mae’n ofynnol yn ôl y Polisi Mynediad Agored bod yr holl gynhyrchion ymchwil a grëwyd gan staff sy’n gweithio i’r Brifysgol yn cael eu cyflwyno i Gadwrfa Mynediad Agored y Brifysgol.  Mae dau fath bras o gynnyrch (A a B) ac mae angen gweithredu’n wahanol yn achos y naill a’r llall.

  • Math A sy’n cwmpasu papurau ymchwil a gyhoeddir mewn cyfnodolion a adolygir gan gymheiriaid a thrafodion cynhadledd a gyhoeddir ag ISSN;
  • Math B sy’n cwmpasu‘r holl gynhyrchion ymchwil eraill

MATH A

Gorfodol – gyda chyfnodau embargo cyfyngedig

 

  • Papurau ymchwil a adolygwyd gan gymheiriaid a gyhoeddir mewn cylchgronau/cyfnodolion academaidd
  •  Trafodion cynhadledd a gyhoeddir â rhif ISSN

MATH B

Gorfodol – gyda chyfnodau embargo a ddiffinnir gan y defnyddiwr

 

Yr holl gynhyrchion ymchwil eraill, yn cynnwys y canlynol ond heb fod yn gyfyngedig i’r rhain:

  • Monograffau yn seiliedig ar ymchwil
  • Casgliadau ymchwil wedi’u golygu
  • Papurau cynhadledd a gyhoeddir (â rhif ISBN)
  • Argraffiadau ysgolheigaidd
  • Argraffiadau beirniadol
  • Cyfieithiadau
  • Adroddiadau technegol
  • Papurau gwaith ac adroddiadau ymchwil
  • Adroddiadau data sylfaenol
  • Catalogau arddangosfeydd neu amgueddfeydd
  • Ysgrifennu creadigol a chyfansoddiadau
  • Adroddiadau ar guraduriaeth a chadwraeth
  • Cronfeydd data
  • Cynrychioliadau o berfformiadau a mathau eraill o gyflwyniadau byw
  • Cynrychioliadau o arteffactau
  • Dyluniadau ac arddangosfeydd
  • Catalogau
  • Ffilmiau, fideos a mathau eraill o gyflwyniadau’r cyfryngau
  • Adroddiad ymgynghorol
  • Cynrychioliadau o arteffactau ffisegol megis adeiladau, dyfeisiau, delweddau, gosodiadau, deunyddiau, cynhyrchion a phrosesau, prototeipiau.
  • Arteffactau digidol megis setiau data, setiau data aml-ddefnydd, archifau, cyfryngau di-brint, cynnwys y we megis offer rhyngweithiol.
  • Deunyddiau, dyfeisiau, cynnyrch a phrosesau newydd
  • Dogfennau safonau

 

  • Llunio cynllun o bryd ac ymhle'r hoffech gyhoeddi a sut yr hoffech wneud eich cyhoeddiadau’n rhai Mynediad Agored
  • Rhoi ystyriaeth i’r gofynion Mynediad Agored a osodir gan eich cyllidwr ymchwil (lle bo’n berthnasol).
  • Trafod a chytuno ar y dull gyda’ch cydweithwyr ymchwil a’ch cyd-awduron (lle bo'n berthnasol).
  • Bod yn ymwybodol o ofynion mynediad agored CCAUC ar gyfer y REF nesaf (ôl-2014).

Cynhyrchion Math A

Ar ôl ei dderbyn i’w gyhoeddi yn y cyfnodolyn neu’r trafodion cynhadledd, rhaid i’ch testun terfynol sydd wedi’i dderbyn a’i adolygu gan gymheiriaid (a elwir hefyd yn ‘llawysgrif awdur a dderbyniwyd ’ neu ‘fersiwn terfynol yr awdur' neu 'ôl-brint’) gael ei adneuo yng Nghadwrfa Mynediad Agored y Brifysgol.  Gallwch wneud hyn naill ai dan y Llwybr Gwyrdd neu’r Llwybr Aur.

Cynhyrchion Math B

Monograffau a chasgliadau wedi’u golygu. Rhaid i chi gofnodi’r cyhoeddiad yn y Gadwrfa er mwyn i’r Brifysgol allu cyflwyno cofnod cyflawn o ymchwil ei staff.

Cydnabyddir yn achos monograffau neu benodau llyfrau efallai na fydd yn bosibl, am resymau contractiol, roi'r testun llawn ar gael drwy fynediad agored. Yn yr achos hwn, anogir awduron sydd â fersiwn electronig o’u gwaith i’w lanlwytho i’r Gadwrfa Mynediad Agored at ddibenion cadwraeth. Os oes angen, gellir gosod cyfnod embargo amhenodol. Os na osodir embargo, bydd y testun llawn ar gael wrth i’r gwaith gael ei gyflwyno.  

Mae nifer o gyhoeddwyr yn adolygu eu contractau er mwyn cymryd i ystyriaeth y twf o ran mynediad agored.  Felly anogir awduron i drafod contractau cyhoeddi sy’n caniatáu i’w gwaith fod ar gael trwy’r gadwrfa (gyda chyfnod embargo priodol os oes angen). Mae hyn eisoes yn ofyniad i rai cyllidwyr ymchwil megis y Wellcome Trust a dylai awduron wirio telerau eu grant cyn llofnodi contractau gyda chyhoeddwyr.

Cynhyrchion ymchwil eraill:  Lanlwytho’ch cynnyrch i’r gadwrfa.

Yn achos mathau eraill o gynhyrchion ymchwil, dylai awduron sicrhau nad oes unrhyw gytundeb hawlfraint nac Eiddo Deallusol wedi’i dorri wrth gyflwyno’r gwaith, a bod y trefniadau caniatâd angenrheidiol yn eu lle fel bod y testun llawn yn gallu bod ar gael heb embargo. Ym mhob achos, bydd y Llyfrgell ac Adnoddau Dysgu a'r Gwasanaethau Ymchwil, Arloesi a Mentergarwch yn gallu cynorthwyo.


Mae dwy brif ffordd o gyflawni Mynediad Agored, y Llwybr Gwyrdd a’r Llwybr Aur.

Byddwch yn cyhoeddi’ch erthygl mewn cyfnodolyn tanysgrifio, wedyn byddwch yn hunan-archifo copi o’r llawysgrif a dderbyniwyd (y fersiwn terfynol a adolygwyd gan gymheiriaid) yng Nghadwrfa Ymchwil Mynediad Agored Y Drindod Dewi Sant.  Bydd ar gael yn ddi-rwystr ar ôl cyfnod embargo a allai gael ei bennu gan y cyfnodolyn.   Ni chodir unrhyw dâl.  Y Llwybr Gwyrdd yw enw’r dull hwn a hwn yw dewis ddull y Brifysgol.   Os ydy’ch gwaith yn cael ei gyllido, bydd angen sicrhau nad yw’r cyfnod embargo’n mynd y tu hwnt i unrhyw gyfyngiadau a osodir gan y cyllidwr ymchwil.   Ymhob achos, gosodir y cyfnodau embargo hwyaf canlynol gan y REF

Naill ai:

  • 12 mis ar gyfer prif baneli A a B y REF sy’n cynnwys pynciau Gwyddoniaeth, Technoleg, Peirianneg a Mathemateg
  • 24 mis ar gyfer prif baneli C a D y REF sy’n cynnwys meysydd pwnc y Gwyddorau Cymdeithasol, y Celfyddydau a’r Dyniaethau

Ar gyfer ymchwil a ariennir trwy unrhyw rai o saith cyngor ymchwil y DU:

  • Bydd Cynghorau Ymchwil y DU (RCUK) yn derbyn oedi o ddim mwy na 6 mis rhwng cyhoeddi ar-lein a darparu’r Llawysgrif derfynol a dderbyniwyd trwy Fynediad Agored.
  • Yn achos papurau yn y celfyddydau, y dyniaethau a’r gwyddorau cymdeithasol (a ariennir yn bennaf gan yr AHRC a’r ESRC), bydd y cyfnod embargo hwyaf yn 12 mis. 

Cyhoeddi mewn cyfnodolyn mynediad agored neu gyfnodolyn ‘hybrid’ ag opsiwn Mynediad Agored.   Byddwch yn talu Tâl Prosesu Erthyglau (APC) i sicrhau bod yr eitem ar gael ar unwaith ar wefan y cyhoeddwr.   Mae’r opsiwn Mynediad Agored yn golygu nad oes ffioedd tanysgrifio i lyfrgelloedd na thaliadau i ddefnyddwyr unigol er mwyn darllen yr erthygl.   Dyma’r Llwybr Aur.    Nid oes gan y Brifysgol grant bloc ar gyfer talu Taliadau Prosesu Erthyglau ac os oes angen neu os ydych yn dymuno talu tâl a godir gan y cyhoeddwr i roi eitem ar Fynediad Agored ar unwaith drwy wefan y cyhoeddwr, rhaid cynnwys hyn yn y gyllideb arfaethedig os caniateir hynny.    Os dewiswch y llwybr hwn, rhaid ichi hefyd adneuo copi yng nghadwrfa ymchwil y Drindod Dewi Sant i’w gadw’n ddigidol ac er mwyn darparu cofnod cynhwysfawr ar gyfer y Brifysgol.

Mewn rhai achosion bydd y Brifysgol wedi talu ffioedd yr APC drwy danysgrifiad y llyfrgell a gallwch wedyn gyhoeddi'r erthygl dan y Llwybr Aur heb unrhyw daliadau ychwanegol.    Mae rhestr o’r cyfnodolion hyn yma.   Dolen i Bolisïau Cyfnodolion.

Awduron a gyllidir gan RCUK

Awduron a gyllidir gan y Wellcome Trust.

Awduron a gyllidir gan ffynonellau eraill

Fframwaith Rhagoriaeth Ymchwil (REF)

Paneli’r REF (PDF)

 

Creative Commons Graphic  

Addaswyd o ddeunydd gan Brifysgol Rhydychen dan  drwydded ‘Attribution 3.0 Unported’ gan y Creative Commons (CC BY 3.0).  Cynnwys gwreiddiol yn: http://researchdata.ox.ac.uk/