Datganiadau I'r Wasg 2017

Academydd o’r Drindod Dewi Sant yn ymddangos mewn rhaglen ddogfen ar CNN

09.05.2017

Mae darlithydd o Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant wedi cymryd rhan mewn rhaglen ddogfen ar CNN â’r teitl, Finding Jesus: Fact, Faith, Forgery.

Dr Matthew Cobb

Roedd Dr Matthew Cobb, darlithydd yn Hanes yr Hen Fyd ar gampws Llambed y Brifysgol ac arbenigwr ar hen hanes yr Ymerodraeth Rufeinig, wedi cymryd rhan mewn episod ynghylch ‘Tomos yr Amheuwr’, un o ddeuddeg disgybl Iesu.

Mae’r episod yn archwilio stori Tomos y tu allan i’r Testament Newydd, ac yn benodol y traddodiadau Cristnogol sy’n ei gysylltu â’r India.  Heddiw mae saith miliwn o Gristnogion yr India yn credu bod Tomos wedi teithio i’r isgyfandir lle sefydlodd un o eglwysi cynharaf y byd.

Yn y lle cyntaf cysylltodd y cwmni cynhyrchu, Nutopia, â Dr Cobb i’w helpu gyda’u hymchwil, ond cyn hir gofynnwyd iddo gymryd rhan yn y rhaglen am ei arbenigedd ar fasnach y Rhufeiniaid yng Nghefnfor yr India.

“Mae’r rhaglen ddogfen yn edrych ar y ffeithiau a’r ffuglen ynghylch yr Iesu, y disgyblion a’r bobl o’i gwmpas.   Fy rôl i yn y rhaglen oedd edrych ar agwedd hanesyddol y stori a’r traddodiad ynghylch taith Tomos i’r India.

Felly ydy hi’n ymarferol meddwl y gallai un o ddisgyblion Iesu fod wedi teithio i'r India o'r Dwyrain Canol yn y ganrif gyntaf OC?

“Yn wir, mae’n hollol gredadwy y gallai fod wedi teithio i’r India", meddai Matthew.   

“Roedd llawer iawn o longau wedi hwylio o borthladdoedd yr Aifft ar y Môr Coch a oedd dan reolaeth y Rhufeiniaid.   Bydden nhw’n teithio i’r India, gan fasnachu mewn sbeisiau, eitemau persawrus, sidanau, gemau gwerthfawr, perlau ac ati.   Wedyn bydden nhw’n hwylio yn ôl i’r Aifft ar ôl gorffen y gwerthu a’r prynu.”

Yn ystod yr episod, â Dr Cobb yn ei flaen i drafod y llwybrau hwylio i’r India o fyd Môr y Canoldir, a’r hyn y gallai hyn ei ddweud wrth y gwylwyr am y llwybr posibl y gallai Tomos y Disgybl fod wedi’i ddilyn.

Mae hefyd yn ystyried y gwyntoedd monsŵn y gallai morwyr fod wedi’u dilyn i gyrraedd yr India a’r mathau o beryglon y byddent yn debygol o'u hwynebu ar hyd y ffordd.

Ymddengys nifer o ysgolheigion o sefydliadau rhyngwladol yn y rhaglen ddogfen wrth ochr Dr Matthew Cobb, yn cynnwys cyd-haneswyr yn ogystal ag archeolegwyr a diwinyddion o Brifysgol Rhydychen, Prifysgol Columbia, Prifysgol Notre Dame, Prifysgol Harvard, Prifysgol Duke, Prifysgol Fordham, y Llyfrgell Brydeinig a Chyngor Kerala ar gyfer Ymchwil Hanesyddol.   

Mae Dr Cobb yn addysgu ar y rhaglenni Hanes yr Hen Fyd o fewn Cyfadran y Dyniaethau a Pherfformio yn y Brifysgol.

Yn bennaf mae’n addysgu hanes yr Ymerodraeth Rufeinig, ond mae hefyd yn darlithio ar hanes cymdeithasol a’r iaith Roeg hynafol.  

Mae Dr Matthew Cobb hefyd yn mwynhau ymgymryd ag addysgu a arweinir gan ymchwil yn gysylltiedig â chysylltiadau Groeg-Rufeinig â’r Dwyrain, ac yn benodol, â Chanolbarth Asia a’r India.

Darlledir yr episod ynghylch ‘Tomos yr Amheuwr’ lle yr ymddengys Dr Cobb, sef rhaglen olaf y gyfres Finding Jesus: Fact, Faith, Forgery, yn UDA ar CNN ddydd Sul.   Nid yw dyddiad darlledu’r rhaglen yn y Deyrnas Gyfunol wedi’i gadarnhau eto.

I gael rhagor o wybodaeth am y gyfres, ewch i http://edition.cnn.com/shows/finding-jesus

Gwybodaeth Bellach

 

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Siân-Elin Davies trwy anfon neges e-bost at sian-elin.davies@uwtsd.ac.uk / 01267 676908 / 07449 998476