Datganiadau I'r Wasg 2017

Cyhoeddiad Astudiaethau Celtaidd rhyngwladol yn cael ei lansio yn y Drindod Dewi Sant

14.12.2017

Mae cyhoeddiad rhyngwladol pwysig ym maes Astudiaethau Celtaidd wedi cael ei lansio ym Mhrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant.

Lansiad Ralph

Mae Celtic Religions in The Roman Period: Personal, Local and Global gan yr Athro Cysylltiol Ralph Haeussler a'r Athro Anthony King yn allbwn gweithdy rhyngwladol prosiect F.E.R.C.AN. (fonts epigraphici religionum Celticarum antiquarum) a gynhaliwyd yn Llanbedr Pont Steffan ym mis Hydref 2014. Mae'r llyfr aml-awdur hwn yn dwyn ynghyd gwaith newydd, o ystod eang o ddigyblaethau yn cynnwys grefydd cyn-Gristnogol yn nhaleithiau Celtaidd yr Ymerodraeth Rufeinig, o Brydain a Phortiwgal i'r Eidal a thalaith y Balcannau. Mae’r chwech ar hugain o benodau a geir yn y cyhoeddiad yn  waith gan arbenigwyr rhyngwladol ym meysydd hanes hynafol, archeoleg, ieithyddiaeth, ac astudiaethau Celtaidd o bob rhan o Ewrop.

Mae'r Athro Ralph Haeussler yn Uwch Ddarlithydd mewn hanes Rhufeinig ac archaeoleg ar gampws y brifysgol yn Llanbedr Pont Steffan. Yn dilyn y lansiad dywedodd:

"Roedd y lansiad yn llwyddiant mawr ac rydym wrth ein bodd gyda'r diddordeb sydd wedi’i ddangos yn ein cyhoeddiad newydd. Mae darganfyddiadau newydd ac ymchwil newydd yn golygu bod ein gwybodaeth o grefyddau cyn-Gristnogol ar draws taleithiau Celtaidd Rhufain yn tyfu ac yn esblygu'n gyson. Mae'r gwahanol benodau'n dangos sut roedd dealltwriaeth o grefyddau brodorol yr Oes Haearn yn cael eu diogelu ond hefyd yn newid o fewn ymerodraeth Rufeinig a sut roedd y datblygiadau hyn yn effeithio ar hunaniaeth a mytholeg Cymru. Mae'r llyfr hwn yn dangos undod ac amrywiaeth y crefyddau Celtaidd, y rhanbarthau yn ogystal â’r cysyniadau pan-Geltaidd. Mae'r llyfr, gyda mwy na 500 o dudalennau, wedi'i darlunio'n llawn gyda llawer o fapiau lliw, cynlluniau safle, ffotograffau a lluniau o ddelweddau Dduwiau Rhufeinig.

Mae Tony a minnau'n falch iawn o'r allbwn terfynol a hoffem ddiolch i bawb sydd wedi cyfrannu at y llyfr am eu hymrwymiad a'u cefnogaeth.  Hoffem ddiolch i bawb a gefnogodd y lansiad hefyd ac am sicrhau ei fod yn gymaint o lwyddiant."

 

COVERCeltic Religions

Ymhlith yr awduron sydd wedi cyfrannu mae’r Athro John Koch, Uwch Gymrawd Ymchwil yng Nghanolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a Chyfarwyddwr CSP-Cymru Cyf, cyhoeddwr y gyfrol. Ers ei sefydlu yn 1994, mae CSP-Cymru Cyf wedi cyhoeddi monograffau ysgolheigaidd, cyfresi o lyfrau, ac wedi golygu casgliadau o ysgrifau sy’n canolbwyntio’n bennaf ar ieithoedd, gweithiau llenyddol a gwareiddiadau pobloedd Celtaidd cynnar. Ei nod, yn anad dim, yw hybu datblygiad Astudiaethau Celtaidd mewn cyd-destun cyfoes rhyngddisgyblaethol

Wrth sôn am bwysigrwydd y cyhoeddiad newydd hwn i faes Astudiaethau Celtaidd ac am ei gyfraniad ei hun, fel awdur a chyhoeddwr, dywedodd yr Athro Koch:

“Roedd cynnal trydydd gweithdy ar ddeg F.E.R.C.AN.yng Nghymru a chyhoeddi’r casgliad hwn o astudiaethau yn gyfle arbennig i ddod ag ymchwil blaengar ar gredoau Celtaidd cyn-Gristnogol ar draws Ewrop a straeon mytholegol canoloesol Iwerddon a Chymru at ei gilydd. Agwedd bwysig arall i'r llyfr hwn yw'r elfen Gymreig - cynhaliwyd y gynhadledd wreiddiol yng Nghymru ac argraffwyd y llyfr mewn modd broffesiynol gan Cambrian Printers yn Aberystwyth.  Mae dylanwad Ceredigion a rhyngwladol yn gryf ar y llyfr.  Roedd yn fraint cael bod yn bresennol a chymryd rhan yn y digwyddiad - roedd yn hyfryd i weld cymaaint o bobl yn dod at ei gilydd.  

Mae’r cyfraniadau gan Fernando Fernández a fi’n ailymweld â’r ‘Duw Pan-Geltaidd Lugus’, y mae ei enw’n cyfateb yn union â Lleu yn y Mabinogi a Lugh, sef brenin y duwiau yn y traddodiad Gwyddelig. Mae ymchwilwyr wedi bod yn ymwybodol ers tro o’r dystiolaeth gymharol hon, ond mae llawer mwy o gysegriadau i dduwiau Celtaidd yn wybyddus heddiw, a bellach ystyrir bod agweddau cynnar at fytholeg a chrefydd Geltaidd wedi dyddio. Felly mae’n bryd i ni gael dealltwriaeth newydd o ragflaenwyr Celtaidd y traddodiad Cymreig”

Gellir dod o hyd i ragor o wybodaeth am y llyfr hwn yma: https://www.amazon.co.uk/Celtic-Religions-Roman-Period Publications/dp/1891271253 neu https://celticstudies.wales/shop/celtic-religions-in-the-roman-period

Gwybodaeth Bellach

I gael rhagor o wybodaeth cysylltwch ag Arwel Lloyd, Prif Swyddog Cysylltiadau Cyhoeddus a Chyfathrebu, ar 01267 676663 / arwel.lloyd@uwtsd.ac.uk