Datganiadau I'r Wasg 2017

Y Drindod Dewi Sant yn rhan o ap Ceredigion - Chwedlau’r Gorllewin

14.03.2017

I ddathlu Blwyddyn Chwedlau Cymru, mae Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant wedi bod yn cydweithio â Phartneriaethau Cyrchfan Ceredigion a Biosffer Dyfi i gyflawni prosiect a fydd yn traddodi straeon, chwedlau a llên gwerin y rhanbarth i gynulleidfa newydd ac ehangach.  

Llun rugby

Lansiwyd yr Ap yn swyddogol mewn digwyddiad yn Llanerchaeron ddydd Gwener 10 Mawrth.

Gyda chyllid o’r Gronfa Ymgysylltu Twristiaeth Ranbarthol (RTEF) gan Groeso Cymru, mae’r grŵp wedi datblygu Ap newydd gyda'r cwmni digidol ym Mangor, Locly, i ddod â thirwedd chwedlonol Ceredigion yn fyw, gan gyflwyno storïau, gemau sy’n seiliedig ar chwedlau, gweithgareddau a gwybodaeth i ymwelwyr wrth iddynt grwydro’r ardal gyda’u ffonau clyfar.  Mae’r ap newydd yn gweithio drwy dechnoleg y System Leoli Fyd-eang (GPS) ac iBeacon i ddod o hyd i’r defnyddiwr a gwthio cynnwys i’w ddyfais. Y bwriad yw annog ymwelwyr i ymgysylltu’n ddyfnach â diwylliant y rhanbarth ac ymweld â mannau sy’n gysylltiedig â’r chwedlau a gynhwysir ar yr ap.

Mae cyfraniad Y Drindod Dewi Sant yn canolbwyntio ar le Llanbedr Pont Steffan yn hanes rygbi gan fod y dref yn cael ei chydnabod yn fan geni rygbi yng Nghymru.

Tymor rygbi 2015 /2016 oedd 150fed mlwyddiant y gêm rygbi gystadleuol gyntaf erioed i gael ei chwarae yng Nghymru rhwng Coleg Dewi Sant (Y Drindod Dewi Sant bellach) a Choleg Llanymddyfri gerllaw.

Derbynnir yn gyffredinol y cyflwynwyd rygbi i Gymru gan y Parchedig Athro Rowland Williams, a ddaeth yn Is-brifathro Coleg Dewi Sant yn 1850 ac a oedd wedi chwarae Rygbi yn fyfyriwr yng Ngholeg y Brenin, Caergrawnt.   Mae Undeb Rygbi Cymru hefyd yn cydnabod pwysigrwydd Llambed i ddatblygiad rygbi yng Nghymru, gan roi cefnogaeth lawn i’r tymor o ddigwyddiadau'r llynedd.

Gydag erthyglau yn archifau’r Brifysgol sy’n cynnwys cyn-fyfyrwyr yn hel atgofion am chwarae rygbi yn Llambed yn y 1850au, credir bod gemau rygbi wedi’u chwarae rhwng myfyrwyr o 1850 ymlaen, er ni chwaraewyd y gêm gystadleuol gyntaf gan ddefnyddio rheolau rygbi tan 1866.

Mae’r hanesydd lleol Selwyn Williams wedi ysgrifennu llyfr o’r enw ‘The Fighting Parsons’ am le’r dref yn hanes rygbi ac mae yntau’n ymddangos ar yr ap ac yn adrodd hanes treftadaeth chwedlonol y dref ym maes rygbi.

Mae Lindsey Gilroy, Swyddog Datblygu Busnes ar gampws Llambed Y Drindod Dewi Sant wedi bod â rhan allweddol yn natblygiad y prosiect ac mae wedi bod yn gweithio mewn cydweithrediad â Phartneriaeth Rheoli Cyrchfannau Ceredigion.   

 “Mae’r ap Chwedlau'r Gorllewin yn drosolwg ardderchog o chwedlau cyffrous Ceredigion ac mae’n cynnwys Dewi Sant, Twm Siôn Cati, cwpan Nanteos, a hyd yn oed rhai chwedlau cyfoes megis y sioe deledu lwyddiannus Y Gwyll a ffilmiwyd o fewn Ceredigion.  Mae’r cynnwys am Lambed yn cwmpasu peth o’r hanes ynghylch sut y daethpwyd â rygbi i Lambed, gyda Selwyn Williams ei hun yn adrodd y stori ar sain, ac mae’n cynnwys ffotograffau hanesyddol o’r dref a’r Brifysgol, a gwybodaeth ynghylch Rowland Williams yn ogystal â llun ohono.   

“Ar hyn o bryd mae’r Brifysgol yn gweithio ar arddangosfa Rygbi dros dro gan gwmpasu’r cyfnod o eni’r gêm i’r oes gyfredol, a bydd honno ar gael dros Haf 2017 gyda chymorth a chefnogaeth Undeb Rygbi Cymru a myfyrwyr Cyfadran y Dyniaethau a Pherfformio.”

Yn ystod y dathliadau’r llynedd, dadorchuddiodd y Brifysgol gofeb ar gampws y Brifysgol yn y dref i goffáu cyfraniad Rowland Williams i rygbi yng Nghymru.   Hefyd chwaraewyd gêm rygbi arbennig rhwng y Brifysgol a’r tîm gwadd, yr Academyddion Cymreig (Welsh Academicals).

 “Roedd tymor rygbi 2015 / 2016 yn un arbennig iawn i Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant.   Nododd 150fed mlwyddiant y gêm rygbi gystadleuol gyntaf erioed i gael ei chwarae yng Nghymru yn ogystal â chyfraniad Rowland Williams i’r gamp,” meddai Dr Jeremy Smith, Deon Cyfadran y Dyniaethau a Pherfformio yn Y Drindod Dewi Sant.

“Ein nod o hyd yw codi ymwybyddiaeth am gysylltiad Llambed â’r gêm ac ar yr un pryd caniatáu i staff a myfyrwyr y Brifysgol, trigolion Llambed a chefnogwyr rygbi ar draws Cymru ddarganfod mwy am ei hanes a'i gwreiddiau,” ychwanegodd.   

“Rydym ni’n ymfalchïo’n fawr yn rôl y Brifysgol yn natblygiad rygbi ac wrth ein bod ein bod ni’n gallu dathlu lle Llambed yn hanes rygbi drwy fod yn rhan o brosiect digidol mor gyffrous.”

I lawrlwytho’r Ap, os ydych chi’n darllen y cyfarwyddiadau hyn ar eich ffôn, tapiwch i fynd i http://legends.cymru a defnyddio’r cod QR hwn:  

 Fel arall, dilynwch gamau 1, 2, 3 isod:

1. Os oes gennych ffôn Apple agorwch yr App Store ar eich dyfais.Neu, os oes gennych ffôn Android, agorwch y Play Store ar eich dyfais.

2. Yn yr ardal chwilio, teipiwch “Legends Chwedlau”

3. Tapiwch ar y botwm Get neu Install (efallai y gofynnir i chi am eich cyfrinair).  Nid oes tâl am yr ap.  Wedyn wrth lansio’r ap gallwch chi ddewis eich iaith a rhoi caniatâd i’r ap ddefnyddio lleoliad a hysbysiadau er mwyn iddo allu dangos i chi’r chwedlau sydd gerllaw. 

 

Gwybodaeth Bellach

  1. I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Sian-Elin Davies trwy anfon neges e-bost at sian-elin.davies@uwtsd.ac.uk / 01267 676908 / 07449 998476