Datganiadau I'r Wasg 2017

Yr Arglwydd Elystan-Morgan yn derbyn Doethuriaeth Anrhydeddus

07.07.2017

Derbyniodd Yr Arglwydd Elystan-Morgan Ddoethuriaeth Anrhydeddus (Doethur mewn Llenyddiaeth) yn ystod seremoni raddio Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn Llanbedr Pont Steffan heddiw (Dydd Gwener, Gorffennaf 7).

Elystan 2 T4

Wedi’i eni a’i fagu yng ngogledd Ceredigion, derbyniodd yr Arglwydd Elystan-Morgan ei addysg yn Ysgol Ramadeg Ardwyn, Aberystwyth a Choleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth cyn mynd ati i hyfforddi i fod yn gyfreithiwr.  Yn ystod ei yrfa wleidyddol gynnar, bu’r Arglwydd Elystan-Morgan yn ymgeisydd Plaid Cymru cyn ymuno â'r Blaid Lafur a’i ethol yn aelod seneddol dros sir Aberteifi yn etholiad cyffredinol 1966.

Gwasanaethodd fel gweinidog iau yn y Llywodraeth Lafur fel Is-Ysgrifennydd yn y Swyddfa Gartref o 1968 i 1970. Bu hefyd yn gadeirydd y Blaid Lafur Seneddol Gymreig rhwng 1971 a 1974.  Wedi gadael y byd gwleidyddol, fe ganolbwyntiodd ar ei yrfa gyfreithiol. Cafodd ei dderbyn i Grays Inn yn 1971 gan gael yr hawl i ymarfer fel bargyfreithiwr.

Cafodd yr Arglwydd Elystan Morgan ei benodi’n Arglwydd yn 1981 gan ennill y teitltl Barwn Elystan-Morgan o Aberteifi yn Sir Dyfed. Daliodd y swydd Cofiadur rhwng 1983 ac 1987 a swyddfa'r Farnwr Cylchdaith rhwng 1987 a 2003.

Gwilym Dyfri Jones, Pro Is-Ganghellor Cysylltiol Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant cyflwynodd y wobr anrhydeddus.  Dywedodd:

“Braint amheuthun i mi’r bore hwn yw cael cyflwyno’r Arglwydd Elystan Morgan, un o’n gwladweinyddion craffaf, cyn-farnwr uchel ei barch, noddwr a chynhaliwr ein gwerthoedd pwysicaf fel cenedl a chyd-Gardi, I’w dderbyn i radd Doethur y Brifysgol.  Mae’r enw ‘Elystan’ yn cynrychioli urddas, doethineb, tiriondeb, gwyleidd-dra a haelioni.  Diolchwn I chi am oes o wasanaeth i’ch gwlad a’ch cenedl; diolchwn i chi am eich arweinyddiaeth gadarn a di-syfl; am eich doethineb a’ch didwylledd; am eich parodrwydd i gofleidio a chynnal ein gwerthoedd pennaf; am roi Cymru’n gyntaf.”

Mae cyfraniad yr Arglwydd Elystan-Morgan i fywyd yng Nghymru a thu hwnt fel gwleidydd, cyfreithiwr a barnwr wedi bod yn aruthrol.  Wrth dderbyn ei Ddoethuriaeth Anrhydeddus dywedodd Yr Arglwydd Elystan-Morgan: 

“Rwy’n hynod ddiolchgar i Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant am yr anrhydedd hon. Teimlad cymysglyd o ostyngeiddrwydd ac yn wir syndod sydd gyda mi y bore hwn. Mae’r anrhydedd hon, ymhell y tu hwnt i unrhyw ddisgwyliad posibl oedd gennyf.

Hoffwn gymryd y cyfle hwn i longyfarch pob un ohonoch sydd wedi derbyn eich gradd ac amrywiol gymwysterau eraill y bore yma. Rydych wedi cyflawni llawer ac rwy'n edmygu eich cyflawniadau yn ddiffuant. Rydych yn aelodau o ysgol nodedig o ddysgu a oedd ei wreiddiau 195 mlynedd yn ôl. Fe'i sefydlwyd fel sefydliad crefyddol, ond dros gyfnod o amser y mae wedi gwasanaethu Cymru a Phrydain Fawr gyda chlod anrhydeddus.
Mae'r ymdrechion a wnaed gennych yn wir yn rhan o ysbryd arloesol y Brifysgol hon ac mae'n dangos parodrwydd sawl cenhedlaeth i aberthu popeth yn enw addysg uwch. Yr ydych yn awr yn rhan o'r dreftadaeth gyfoethog hon."

Gwybodaeth Bellach

 

I gael rhagor o wybodaeth cysylltwch ag Arwel Lloyd, Prif Swyddog Cysylltiadau Cyhoeddus a Chyfathrebu, ar 01267 676663 / arwel.lloyd@uwtsd.ac.uk