Datganiadau I'r Wasg 2017

Yr Athro Indiaidd Prydeinig benywaidd cyntaf ym maes geneteg feddygol i’w chydnabod yn y DU yn cael ei hanrhydeddu

11.07.2017

Derbyniodd yr Athro Meena Upadhyaya OBE Gymrodoriaeth er Anrhydedd yn seremoni wobrwyo Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant y prynhawn hwn.

Meena 3 T4

Gweithiodd yr Athro Upadhyaya ym maes geneteg foleciwlaidd ers dechreuadau’r ddisgyblaeth a hi oedd yr Athro Indiaidd Prydeinig benywaidd cyntaf ym maes geneteg feddygol i’w chydnabod yn y DU.  Mae hefyd yn cael ei chydnabod fel lladmerydd brwd ar ran menywod o leiafrifoedd ethnig.  Sefydlodd Wobrau Cyflawniad Menywod Asiaidd Cymru, sef Cymdeithas Cyflawniad Menywod o Leiafrifoedd Ethnig yng Nghymru fel y’i gelwir erbyn hyn, a Menywod o Leiafrifoedd Ethnig mewn Gofal Iechyd yng Nghymru

Cwblhaodd Meena Upadhyaya gymrodoriaeth gyda'r Coleg Patholegwyr Brenhinol yn 2000, gan ddod yn un o’r bobl gyntaf i wneud hynny ym maes geneteg feddygol. Canolbwyntiodd ei gyrfa ymchwil ar lawer o anhwylderau genetig, yn enwedig niwroffibromatosis math I (NF 1) a nychdod cyhyrol  yr wyneb, yr ysgwyddau a rhannau uchaf y breichiau  Mae hi wedi ysgrifennu dros 200 o erthyglau a thri gwerslyfr ac wedi ennill nifer o wobrau gan gynnwys Gwobr Ysbrydoli Cymru (2010) a Gwobr Cymdeithas Niwroffibramotosis Ewrop (2013) am ei chyfraniadau rhagorol i NF1. Roedd hi’n Athro yn Sefydliad Geneteg Canser Prifysgol Caerdydd a bu’n cyfarwyddo Labordy Ymchwil a Datblygu Gwasanaeth Ymchwil Geneteg Feddygol Cymru Gyfan nes iddi ymddeol yn 2014, gan wasanaethu wedyn yn Athro Nodedig Anrhydeddus ym Mhrifysgol Caerdydd ac mae wedi cynrychioli Caerdydd mewn llawer o gyfarfodydd rhyngwladol.

Yn ogystal, mae wedi gwasanaethu fel mentor ar gynllun Menywod mewn Bywyd Cyhoeddus y Fonesig Rosemary Butler ac mae’n un o ymddiriedolwyr Rhwydwaith Cydraddoldeb Menywod Cymru, Race Equality First, Race Council Cymru, yn llywodraethwr yng Nghanolfan India. Yn ddiweddar enillodd Wobr Dewi Sant am arloesi, gwyddoniaeth a thechnoleg.

Meena 1 T4

Wrth gyflwyno’r Athro Upadhyaya i’r cynulliad, dywedodd Yr Athro Simon Haslett, Pro Is-ganghellor (Ymgysylltu a Rhyngwladol) “Braint o’r mwyaf yw cael cyflwyno Meena Upadhyaya ar gyfer Cymrodoriaeth er Anrhydedd am ei hysbrydoliaeth a’i chyfraniad aruthrol i’w maes ac i Gymru a’i phobl”. 

Yn ei hymateb, dywedodd Yr Athro Meena Upadhyaya: “Carwn ddiolch i’r Is-ganghellor am yr anrhydedd.  Mae’n fraint fawr cael bod yma heddiw. 

“Pan rwy’n edrych yn ôl dros y 30 mlynedd ddiwethaf o’m bywyd a’r holl heriau rwyf wedi’u hwynebu er mwyn cyrraedd yma, fydden ni erioed wedi dychmygu y byddem nid yn unig wedi gwneud cynnydd yn fy ngyrfa ond y byddem hefyd yn helpu menywod eraill i gael eu cydnabod am eu llwyddiannau er gwaetha’r rhwystrau y maent yn eu goresgyn.  Mae wedi bod yn fraint ac yn anrhydedd i wneud gwahaniaeth i fywyd eraill drwy fy ymchwil feddygol neu drwy fy ngwaith cymunedol, felly fy neges i bawb heddiw, ac yn enwedig y myfyrwyr, yw peidiwch â rhoi’r ffidl yn y to.  Fe fyddwch yn methu yn eich bywyd ond peidiwch â rhoi’r ffidl yn y to oherwydd fe fydd llwyddiant yn dilyn.  Oni bai eich bod yn rhoi cynnig arni fyddwch chi byth yn gwybod beth yw’ch potential”.

Gwybodaeth Bellach

I gael rhagor o wybodaeth cysylltwch ag Eleri Beynon, Pennaeth Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus

ar 01267 676790 / e.beynon@uwtsd.ac.uk