Dau Frenin, Un Arddangosfa: Bendigeidfran yn ymuno â ‘Haenau yn y Tirwedd'

26.01.2018

Cynhelir traddodiad arbennig ynghlwm â Bendigeidfran ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yr wythnos nesaf.

Layers Bendigeidfran

Yn ôl yr ail o Bedair Cainc y Mabinogi, mae’r cawr Bendigeidfran, Brenin Prydain, yn colli’i ben mewn brwydr yn Iwerddon.  Daw ei ben yn ôl dros y môr i Gymru a maes o law mae’n cael ei rolio’r holl ffordd i Lundain, lle mae’n cael ei gladdu ar y Gwynfryn i amddiffyn Prydain rhag pob gormes. 

Yn rhan o ddathliadau’r Hen Galan eleni ym Mhenarth, rholiwyd model o ben Bendigeidfran i lawr Rhiw’r Clogwyn i’r traeth gan yr artistiaid Parry a Glynn, lle ymgasglai torfeydd i’w helpu.   Yn dilyn y digwyddiad hwn, mae’r pen unwaith eto ar daith i Lundain, ond nid cyn aros mewn nifer o leoliadau ar hyd y ffordd.   Yn gyntaf bydd yn aros yn Llambed, gyda Brenin y Coed Môr, lle bydd Bendigeidfran yn aros am ysbaid fel atodiad dros dro i’r arddangosfa ‘Haenau yn y Dirwedd’ sy’n parhau yn Adeilad Dewi Sant, Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant.   Bydd hefyd yn gyfle i nodi cychwyn dathliadau 2018: Blwyddyn y Môr.  

Layers Bendigeidfran 2 t4

Mae’r arddangosfa hon yn dangos peth o’r gwaith a grëwyd yn rhan o ‘Haenau yn y Dirwedd’, sy’n brosiect rhyngddisgyblaethol parhaus gan Erin Kavanagh.    Meddai:

“Mae’n bleser mawr gen i groesawu Bendigeidfran yn rhan o ‘Haenau yn y Dirwedd’.   Gydag ef y dechreuodd y prosiect hwn ac felly mae’n addas iawn ei fod yn dod i ymweld â ni.  Cymerais i ran yn nathliadau’r Hen Galan eleni ym Mhenarth, dan arweiniad yr artistiaid Richard Parry a Chris Glynn ar y cyd â theulu Pen-y-Garth, Ivor Davies a Gŵyl Coleridge yng Nghymru.    Roedd yn ddigwyddiad rhagorol gyda llawer yn bresennol, sy’n dangos yn eglur fod llawer o ddiddordeb yn hen draddodiad gwych yr Hen Galan ac yn y straeon rydym ni’n eu rhannu ag Iwerddon.  

Yn yr ail o Bedair Cainc y Mabinogi ceir hanes y cawr Bendigeidfran, ‘Brân Fendigaid’, yr aethpwyd â’i ben mewn tristwch wedi’i farwolaeth a’i gladdu yn Llundain.   Pwrpas rholio’r pen i lawr i bier Penarth oedd nodi ei arwyddocâd yntau a byddwn ni’n perfformio'r cam nesaf ar y campws yr wythnos nesaf.   Yn rhan o’n digwyddiad ni, bydd gorymdaith a rholio’r cerflun i lawr Mwnt Pont Steffan, gyda chân a stori gan yr artistiaid eu hunain, gyda Lynne Denman a Dafydd Eto yn ymuno â nhw; a bydd angen llawer o ddwylo a lleisiau eraill arnom ni i roi help!  Yn dilyn hyn bydd y model yn cael ei osod yn gyhoeddus lle bydd yn parhau i gael ei arddangos yn rhan o arddangosfa’r ‘Haenau yn y Dirwedd’ tan i’r gymuned nesaf gynnig lletygarwch iddo, ar ei daith hir i’r dwyrain.”

Mae’r digwyddiad yn rhad ac am ddim a bydd angen llawer o ddwylo ychwanegol, felly dewch i helpu’r ddau Frenin i gwrdd, ar 31 Ionawr am hanner dydd, y tu allan i Adeilad Dewi Sant, Llambed.

I gael gwybodaeth bellach cysylltwch ag

Erin Kavanagh yn erin.kavanagh@uwtsd.ac.uk 

(#Penrolio #Bendigeidfran #gwladgwlad @BreninYCoedMor)