“Mae diwylliant o fenter ac entrepreneuriaeth yn rhoi i fyfyrwyr y sgiliau ar gyfer bywyd proffesiynol boddhaus a bennwyd ganddyn nhw eu hunain.”

01.02.2018

Dros y 5 mlynedd ddiwethaf, bu’r Athro Andy Penaluna o Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn cynorthwyo i arwain ar ganllawiau newydd yn ymwneud â menter ac entrepreneuriaeth, yn y DU ac yn Ewrop.

Bu’r Athro Penaluna yn gweithio’n agos gyda’r Asiantaeth Sicrhau Ansawdd ar gyfer Addysg Uwch (QAA), sefydliad annibynnol, dielw sydd â’r nod o ddiogelu safonau a gwella ansawdd addysg uwch y DU ble bynnag y’i darperir ledled y byd. Yn ddiweddar bu’n cadeirio’u hadolygiad ar weithgarwch 2017-18 ac yn arwain datblygiad eu canllawiau cenedlaethol newydd.

Pan mae prifysgolion yn meithrin diwylliant o fenter ac entrepreneuriaeth, mae’n rhoi i fyfyrwyr y sgiliau ar gyfer bywyd proffesiynol boddhaus a bennwyd ganddyn nhw eu hunain.

Mae iddo hefyd fanteision sylweddol i’r sefydliad ei hun, yn ôl canllawiau newydd gan gorff ansawdd annibynnol y Deyrnas Unedig, y QAA, a gyhoeddwyd ar Ionawr 18. Bydd y canllawiau ar gael hefyd yn yr iaith Fandarin ac ieithoedd eraill, yn sgil y defnydd helaeth o’r fersiwn flaenorol.

Mae’r canllawiau diwygiedig, dan arweiniad yr Athro Penaluna o’r Athrofa Ryngwladol er Datblygiad Entrepreneuriaeth Greadigol ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant, yn crisialu’r farn ddiweddaraf ar sut i ymgorffori menter ac entrepreneuriaeth o fewn addysg uwch, sy’n gofyn am feddwl creadigol a beirniadol.

“Gosodir y dasg i addysgwyr yn aml i baratoi myfyrwyr am swyddi nad ydynt yn bodoli eto, gan ddefnyddio technolegau nad ydynt wedi’u dyfeisio eto, ac adnabod a datrys problemau nad ydym wedi’u diffinio’n glir eto,” meddai’r Athro Penaluna.

“Er mwyn i fenter ac entrepreneuriaeth fod yn ystyrlon ac effeithiol mae angen dulliau  newydd o addysgu ac asesu o fewn diwylliant prifysgol gyfan. Digwydd y cyfleoedd gorau i fyfyrwyr pan fo prifysgolion yn creu amgylchedd canolog sy’n cefnogi gwaith cydweithredol ar draws nifer o feysydd.”

Er bod y pum mlynedd ddiwethaf wedi gweld cynnydd arwyddocaol o ran addysg fenter ac entrepreneuriaeth, cred yr Athro Penaluna y gall prifysgolion wneud llawer mwy i baratoi graddedigion sydd am redeg eu busnesau eu hunain neu fwrw ai’n syth fel gweithwyr graddedig.

“Mae angen i ni ganiatáu i fyfyrwyr ddysgu mewn modd sy’n eu galluogi i ddynodi a datrys problemau go iawn, efallai cychwyn busnes yn rhan annatod o’u rhaglen neu ymateb i heriau a osodir gan fenter leol,” meddai.

“Mae’n bwysig hefyd caniatáu iddyn  nhw fethu, yn enwedig os bydd hynny’n arwain at ddysgu. Mae gallu profi methiant er mwyn dod o hyd i ffyrdd newydd ymlaen yn wers werthfawr mewn bywyd ac yn cynyddu gwytnwch, yn helpu datblygu meddwl hyblyg ac yn esgor ar syniadau newydd arloesol .”

“Pan gyflwynir rhywbeth mor ddylanwadol â Chanllawiau newydd y QAA , mae man cychwyn yr holl beth yn aml yn cael ei esgeuluso. Yn achos y Drindod Dewi Sant, dechreuodd ein taith ni pan wnaethom ni wrando ar gyn-fyfyrwyr, a rhoi sylw i’r hyn ddywedon nhw wrthym am fywyd ar ôl graddio. Mewn geiriau syml, ein cyn-fyfyrwyr ni ein hunain wnaeth ein rhoi ni ar ben y ffordd o ran addysg fenter, ac maen nhw’n parhau i’n haddysgu ni hyd heddiw.

“Mae’r Drindod Dewi Sant yn ymfalchïo mewn gwneud pethau da yn lleol, ac yna mynd â nhw at gymuned fyd-eang, ac mae’n anodd gweld gwell achos na hyn. Gan weithio mewn partneriaeth â chydweithwyr a sefydliadau rhagorol i greu’r canllawiau nodedig hyn ar wella ansawdd darpariaeth, rydym wedi ailddiffinio’r hyn mae’n ei olygu i gael addysg brifysgol dda.

Ers lansio canllawiau gwreiddiol y QAA yn 2012, gwahoddwyd yr Athro Penaluna i annerch nifer o gynadleddau a digwyddiadau ledled Ewrop i rannu ei syniadau ynghylch sut i ymgorffori menter ac entrepreneuriaeth mewn addysg uwch. Mae wedi gweithio gyda Chyd-ganolfan Ymchwil yr UE i ddatblygu dull ar draws Ewrop gyfan o fonitro datblygiad trwy ddysgu, sydd bellach yn cael ei gyflwyno ar draws yr holl aelod-wladwriaethau.

Ym mis Mai'r llynedd teithiodd i Frwsel i gyflwyno prif araith yn nigwyddiad Ented, Troi Arfer yn Bolisi, a hefyd rhoddodd anerchiad  yng nghynhadledd  y Fframwaith Cymhwysedd Digidol (DigComp) a’r Fframwaith Cymhwysedd Entrepreneuriaeth (EntreComp).  

Ac ym mis Mehefin bu’n annerch gweithdy ar y cyd yn Prince Phillip House yn Llundain, a drefnwyd gan yr Academi Frenhinol Peirianneg, y Gymdeithas Frenhinol, yr Academi Brydeinig ac Academi’r Gwyddorau Meddygol. Roedd ef ymhlith nifer o siaradwyr blaenllaw a fu’n helpu llywio dyfodol addysg entrepreneuriaeth, gan gynnwys yr Athro Fiona Murray CBE, Deon Cysylltiol Arloesi yn MIT a Chyd-Gyfarwyddwr Menter Arloesi MIT.

Yna ym mis Medi, cyflwynodd yr Athro Penaluna araith yng nghinio’r Arweinwyr Addysg Ryngwladol  yn rhan o Gwpan y Byd ENACTUS. Cyflwynwyd y sgwrs, yn dwyn y teitl ‘Addysg Addas i’r Dyfodol: yr Anghenraid Entrepreneuraidd’ i arweinwyr addysg o 36 o wledydd gwahanol ar draws y byd  yng Nghanolfan ExCel yn Llundain.

Meddai Prif Weithredwr y QAA, Douglas Blackstock: “Ers i ni gyhoeddi ein canllawiau gwreiddiol i addysg fenter ac entrepreneuriaeth yn 2012, bu datblygiadau sylweddol o ran polisi ac arfer yn y DU ac yn rhyngwladol.”

“Ochr yn ochr â darparwyr yn mabwysiadu mathau newydd o ddysgu a metrigau newydd ar gyfer llwyddiant, cafwyd ymgyrchoedd polisi diweddar i gymhwyso ymagweddau entrepreneuraidd at bynciau STEM a Strategaeth Ddiwydiannol newydd y llywodraeth. Arweiniwyd hyn gan sylwadau a wnaed gan y Prif Weinidog, ac mae’r canllawiau diweddaredig yn ymateb i’r newidiadau hyn.”

Gallwch weld y cyhoeddiad diweddaraf yma: http://www.qaa.ac.uk/publications/information-and-guidance/publication/?PubID=3222#.WmCNka5l_IU 

 

Gwybodaeth Bellach

Rebecca Davies

Swyddog Gweithredol Cysylltiadau â’r Wasg a’r Cyfryngau

Executive Press and Media Relations Officer

Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus

Corporate Communications and PR

Ffôn: 01792 483695

Ffôn Symudol: 07384 467071

Ebost: Rebecca.Davies@uwtsd.ac.uk