Datganiadau i'r Wasg 2014-2015

Aelod o staff Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn arwain prosiect ymchwil ar Eco-Ysgolion

20.03.2015

Mae uwch ddarlithydd ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant (PCYDDS) wedi cydlynu prosiect ymchwil yn gwerthuso’r Rhaglen Eco-Ysgolion yng Nghymru.

Sefydlwyd y rhaglen Eco-Ysgolion yn 1994 er mwyn cynnwys pobl ifanc yn y dasg o chwilio am ddatrysiadau lleol i’r her o sicrhau datblygu cynaliadwy.Am ugain mlynedd mae Eco-Ysgolion wedi bod yn rhoi cyfle i blant a phobl ifanc greu dyfodol mwy cynaliadwy trwy eu grymuso i gymryd camau, mawr a bach, yn eu hysgolion heddiw.

Arweiniodd Eileen Merriman, uwch ddarlithydd yn PCYDDS, dîm ymchwil i ganfod sut i adeiladu’n fwyaf effeithiol ar lwyddiant y rhaglen Eco-Ysgolion a dynodi meysydd posibl ar gyfer gwelliant.Bu’r astudiaeth, a ariannwyd gan Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC), yn ystyried pa mor effeithiol y bu wrth gyflawni’r canlynol:

  • darparu ymagwedd gynhwysol ac ysgol-gyfan at Addysg ar gyfer Datblygu Cynaliadwy a Dinasyddiaeth Fyd-eang;
  • cefnogi meysydd pwnc y cwricwlwm, dysgu a sgiliau ar draws y cwricwlwm ac ystod o anghenion addysgol;
  • monitro effaith newid agweddau at yr amgylchedd ymhlith disgyblion, athrawon, llywodraethwyr, rhieni a’r gymuned ehangach; a,
  • monitro’r effaith ar ganlyniadau amgylcheddol o ran lleihau CO², y defnydd o ynni, lleihau gwastraff a lleihau costau ysgolion.

Er mwyn annog disgyblion i ymgysylltu â materion amgylcheddol a datblygu cynaliadwy, mae’r rhaglen yn darparu strwythur tymor hir ar gyfer rheolaeth amgylcheddol ysgolion.Yr wyth maes dan sylw yw Sbwriel, Lleihau Gwastraff, Trafnidiaeth, Byw’n Iach, Ynni, Dŵr, Datblygu Tir yr Ysgol ar gyfer Bioamrywiaeth, a Dinasyddiaeth Fyd-eang.

Y peth pwysig yw bod disgyblion o bob oed a gallu yn cymryd rhan allweddol wrth wneud penderfyniadau a chyfranogi er mwyn lleihau effaith amgylcheddol yr ysgol, gan ymestyn y dysgu y tu hwnt i’r dosbarth a datblygu agweddau cyfrifol o ran dinasyddiaeth yn y cartref, yn eu cymuned ac yn fyd-eang.

Mae cryn dipyn wedi’i gyflawni ers cychwyn y rhaglen, ac mae’n ddull effeithiol o wireddu agendâu/polisïau allweddol Llywodraeth Cymru, yn enwedig o ran Dysgu, Tlodi Plant, Byw’n Gynaliadwy, Newid Hinsawdd, ac Iechyd a Lles. Mae’n amlwg bod y rhaglen yn cael effaith gref yn gymdeithasol, economaidd ac amgylcheddol ar draws Cymru.

O blith y 52 o wledydd sy’n cymryd rhan, mae gan Gymru un o’r rhaglenni Eco-Ysgolion mwyaf llwyddiannus yn rhyngwladol.Dyfarnwyd i Gymru 8% o’r holl Faneri Gwyrdd ledled y byd, ac mae 430,000 o blant mewn ysgolion sydd wedi cofrestru ar y rhaglen.

O gymharu’r rhaglen yng Nghymru a’r hyn a geir mewn gwledydd eraill, mae’n amlwg mai’r allwedd i’w llwyddiant yw’r Swyddogion Prosiect sydd yn darparu cymorth uniongyrchol i ysgolion yn ogystal â chynnal ymweliadau safle i asesu ar gyfer gwobr y Faner Werdd a’r Wobr Platinwm.

Meddai Eileen Merriman:

“Dau o’r prif argymhellion oedd y dylai’r Llywodraeth awdurdodi cyllid i gynnal ac o bosibl gynyddu’r nifer o Swyddogion Prosiect a'r adnoddau a’r hyfforddiant y gallant eu darparu i ysgolion; a chynnal a chodi proffil Eco-Ysgolion o fewn y Llywodraeth. Byddai hynny’n amlygu llwyddiant Eco-Ysgolion a’u potensial o ran cyflawni’r agenda ar gyfer Dysgu, Cynaliadwyedd, Iechyd a Lles, Addysg ar gyfer Datblygu Cynaliadwy a Dinasyddiaeth Fyd-eang, Mynd i’r afael â Thlodi a Chynyddu Cynhwysiant Cymdeithasol.”

Gwybodaeth Bellach

Sara Jones
Swyddog CC a Chyfathrebu
07449 998 478
sara.f.jones@uwtsd.ac.uk