Datganiadau i'r Wasg 2014-2015

Am y Tro Cyntaf yng Nghymru: Cynhadledd Geltaidd Fawr yn PCYDDS

09.09.2014

Cynrychiolaeth o dduwies ceffylau ac amddiffynnydd teithwyr y Celtiaid, Epona, sy’n debyg i chwedl Rhiannon yn y Mabinogi (gwelir yn Amgueddfa Dijon, Ffrainc).Bydd Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant (PCYDDS) yn cynnal cynhadledd fawr ar gyltiau, duwiau a chrefydd Celto-Rufeinig y mis nesaf, y tro cyntaf i’r digwyddiad gael ei gynnal mewn gwlad lle siaredir iaith geltaidd.

Cynhelir 13ydd “Gweithdy F.E.R.C.AN (Fontes Epigraphici Religionum Celticarum Antiquarum)” ym Mhrifysgol Llambed rhwng 17 a 19 Hydref. Bydd yn casglu at ei gilydd nifer fawr o ysgolheigion o bob cwr o'r DU ac Ewrop gyda'r nod o ddarparu gwell dealltwriaeth o dduwiau, cyltiau a chrefydd(au)’r Hen fyd a elwir yn rhai “Celtaidd”, gan ganolbwyntio'n bennaf ar y dystiolaeth epigraffig, eiconograffig, cerfluniol ac archeolegol o’r Oes Haearn a’r cyfnod Rhufeinig.

Byddant hefyd yn archwilio’r ffyrdd y datblygodd y cyltiau a’r duwiau newydd yn ystod y cyfnod Rhufeinig, a’r modd y newidiodd arferion, cysegrau, defodau cyltiau rhwng yr Oes Haearn a’r cyfnod Rhufeinig.

Bu Dr Ralph Häussler o Ysgol Clasuron PCYDDS, sy’n rhedeg y Prosiect Ffyrdd Sanctaidd, yn gydlynydd y Prosiect F.E.R.C.AN ers iddo ddechrau yn 1998.

Meddai Dr Häussler: “Mae Prosiect Ffyrdd Sanctaidd PCYDDS yn cydblethu â nod Gweithdai F.E.R.C.AN. . Prosiect rhyngddisgyblaethol a rhyngwladol yw hwn sy’n uno ysgolheigion – epigraffwyr, haneswyr, archeolegwyr, ieithyddion, Clasurwyr a Cheltolegwyr o nifer o wledydd Ewropeaidd gyda’r nod o ailfeddwl y modd y deallwn gyltiau, duwiau, cysegrau a chrefyddau 'Celtaidd', Celto-Rufeinig, Brythono-Rufeinig, Galo-Rufeinig a Cheltiberaidd o’r Oes Haearn i ddiwedd yr Hen Fyd.

“Cyhoeddwyd trafodion o Weithdai F.E.R.C.AN. blaenorol ac mae ynddyn nhw wledd o ddeunydd a dulliau methodolegol sydd wedi newid yn sylweddol ein dealltwriaeth o grefyddau Celtaidd a chrefyddau Celtaidd a Rhufeinig yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Bydd y gweithdy hefyd yn ei gwneud yn bosibl atgyfnerthu’r cysylltiadau rhwng prifysgolion Prydain ac Ewrop a allai arwain at brosiectau ymchwil yn y dyfodol."

Bydd y digwyddiad yn gyfle unigryw i fyfyrwyr PCYDDS weithio gydag ysgolheigion o fri sy’n gysylltiedig â’u maes astudio, gan gynnwys academyddion o Ganolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru.

Meddai Dr Häussler: “Bydd cynnal y gweithdy hwn yn cynyddu’r ymwybyddiaeth o brosiect ymchwil Ffyrdd Sanctaidd Ysgol y Clasuron, a PCYDDS a Llambed ac yn hybu’u henw da yn gyffredinol, yn y gymuned academaidd yng Nghymru ac ar draws Ewrop.

I gael rhagor o wybodaeth am 13ydd ‘Gweithdy F.E.R.C.A.N.’, neu i fod yn bresennol ynddo, ewch i http://viasacra.org.uk/f-e-r-c-an-2014/

Nodyn i'r Golygydd

  1. Sefydlwyd Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn 2010 drwy uno Prifysgol Cymru Llanbedr Pont Steffan a Choleg Prifysgol y Drindod, Caerfyrddin. Ar 1 Awst 2013 unodd Prifysgol Fetropolitan Abertawe â’r Brifysgol.
  2. Siartr Frenhinol y Brifysgol 1828 yw’r hynaf yng Nghymru, a hon yw’r drydedd Siartr hynaf yng Nghymru a Lloegr ar ôl Rhydychen a Chaergrawnt. Ei Uchelder Brenhinol Tywysog Cymru yw Noddwr y Brifysgol.

Gwybodaeth Bellach

Steven Stokes
Uwch Swyddog Cysylltiadau Cyhoeddus a Chyfathrebu
07872 423788
steven.stokes@sm.uwtsd.ac.uk