Datganiadau i'r Wasg 2014-2015

Canolfan S4C Yr Egin – yn creu dyfodol newydd i’r iaith a’r economi yng Nghymru

21.07.2015

Mewn digwyddiad yn adeilad S4C ar faes y Sioe Frenhinol yn Llanelwedd, gwnaeth Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant diweddaru unigolion o draws-doriad o sefydliadau Cymreig ar ddatblygiad cyffrous Canolfan S4C Yr Egin a fydd yn agor yn Nghaerfyrddin yn 2018.

Canolfan S4C yr Egin

Roedd y digwyddiad yn canolbwyntio ar y cyfleon a gynigir gan Ganolfan S4C Yr Egin i  greu dyfodol newydd i’r iaith Gymraeg ac i’r economi drwy Gymru gyfan ac yn cynnwys diweddariad ar y project gan Gwilym Dyfri Jones, Dirprwy Is-Ganghellor Cysylltiol Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant, yn dilyn croeso gan Brif Weithredwr S4C, Ian Jones.

Hefyd yn bresennol i sôn am eu hymrwymiad i ddatblygiad yr iaith a’r economi yng nghefn gwlad Cymru oedd y Dirprwy Weinidog dros Fwyd ac Amaeth, Rebecca Evans AC; Comisiynydd yr Iaith Gymraeg, Meri Huws a Phrif Weithredwr Cymdeithas Sioe Frenhinol Cymru, Steve Hughson.

O ran Canolfan S4C Yr Egin, dyma ddatblygiad a fydd yn gartref i gymuned diwylliannol fyrlymus - cyfnewidfa amlddisgyblaethol, entrepreneuraidd a chreadigol a fydd wedi’i lleoli yng Ngorllewin Cymru.  Yn  gartref i dros 25 o gwmnïau a sefydliadau cysylltiedig, bydd yn ganolfan lle gall pobl, cysylltiadau, syniadau a doniau sbarduno’i gilydd. 

Mae’r weledigaeth hon yn gosod Canolfan S4C Yr Egin mewn sefyllfa gref i sbarduno adfywiad ieithyddol mewn sir lle mae cynnal y Gymraeg yn gwbl hanfodol i unrhyw strategaeth iaith genedlaethol.

Wedi ei lleoli yn nhref hynaf Cymru ac o fewn taith 90 munud i oddeutu 65% o holl siaradwyr y Gymraeg yng Nghymru, bwriad Canolfan S4C Yr Egin yw effeithio’n arwyddocaol ar yr iaith Gymraeg a’r defnydd ohoni mewn ardal lle mae cynnal hyfywedd cymunedau traddodiadol Cymraeg yn flaenoriaeth polisi, ac ar y diwylliant cysylltiedig a fu’n nodwedd gyfoethog o Sir Gâr erioed. 

Un o brif nodau Canolfan S4C Yr Egin – yn ogystal â Chanolfan Gymraeg newydd y Brifysgol sydd ar fin agor yn nghanol tref Caerfyrddin – yw i fod yn gatalydd er mwyn hybu adfywiad ieithyddol yn Sir Gaerfyrddin gan gefnogi datblygiad Caerfyrddin yn dref arloesol i’r Gymraeg a’r diwylliant Cymraeg.

O ran yr economi, caiff Canolfan S4C Yr Egin gryn effaith yn lleol ac yn rhanbarthol gyda hyd at 200 o swyddi – yn cynnwys tua 50 o swyddi y bwriada S4C eu hadleoli o Gaerdydd – yn cael eu sefydlu o fewn Canolfan S4C Yr Egin. 

Wrth reswm, bydd y swyddi hyn yn cefnogi cannoedd o swyddi pellach ar draws y rhanbarth ac yn cael effaith economaidd eang ar yr ardal.

“Mae Canolfan S4C Yr Egin yn ddatblygiad cyffrous, beiddgar a thrawsnewidiol a fydd yn sicr yn effeithio’n gadarnhaol ar ddatblygiad yr iaith Gymraeg a’r economi yn lleol o fewn Sir Gâr; o fewn ardal ehangach Dinas Rhanbarth Bae Abertawe a thrwy Gymru gyfan,” meddai Gwilym Dyfri Jones, Dirprwy Is-Ganghellor Cysylltiol Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant ac arweinydd y project ar ran y Brifysgol. 

Atega Gwilym Dyfri Jones: “Wrth ddod ag ystod o ymarferwyr creadigol, digidol a diwylliannol at ei gilydd yn yr un adeilad, bydd cyfle i gydleoli ystod o sgiliau a doniau i gyfnewid gwybodaeth, arloesi a chreu cyflogaeth gyda’r iaith Gymraeg yn ganolog ac yn greiddiol i’r datblygiad.”  

Meddai Prif Weithredwr S4C, Ian Jones:

“Mae’n cynlluniau i adleoli Pencadlys S4C i Gaerfyrddin yn 2018 yn rhan o uchelgais sydd gyda ni i wneud popeth gallwn ni i hybu’r Gymraeg, i hybu’r economi ac wrth gwrs i barhau i wella’r gwasanaethau mae S4C yn eu cynnig i’n cynulleidfa.   Gyda’r holl ffocws ar ddyfodol ariannol y sianel a thrafodaethau gwleidyddol, mae’n bwysig cofio’r cynlluniau cyffrous sydd gyda ni ar y gweill a’r buddiannau economaidd ac ieithyddol a ddaw yn eu sgil.”

Meddai’r Cynghorydd Emlyn Dole, Arweinydd Cyngor Sir Gâr:

“Rydym yn hyderus y bydd codi adeilad newydd pwrpasol ac eiconig yn y dref yn sbardun ar gyfer hyrwyddo datblygu economaidd ar draws y rhanbarth a'r wlad.  Bydd tua 150 o swyddi'n cael eu creu yn sgil y cynlluniau, a byddai o gymorth mawr iawn i'r economi leol.  Bydd hefyd yn rhoi hwb sylweddol i'r iaith Gymraeg, gan ddarparu cyfleoedd i siaradwyr Cymraeg gael swyddi o safon.”

Cafodd y digwyddiad ei gynnal yn Adeilad S4C ar faes Sioe Frenhinol Cymru am 3pm ddydd Mawrth, Gorffennaf 21ain.

Nodyn i'r Golygydd

  1. Am fwy o wybodaeth, cysylltwch â Siân-Elin Davies sian-elin.davies@tsd.uwtsd.ac.uk / 01267 676908 / 07449 998476
  2. Cadarnhaodd Awdurdod S4C ym mis Mawrth 2014 y byddai pencadlys y Sianel yn cael ei adleoli i gampws Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yng Nghaerfyrddin yn Ionawr 2018.
  3. Fis Hydref 2014, arwyddodd y Brifysgol ac Awdurdod S4C Fframwaith Cytundeb a fyddai’n caniatáu i’r datblygiad fynd rhagddo.
  4. Sefydlwyd Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn 2010 drwy uno Prifysgol Cymru Llanbedr Pont Steffan a Choleg Prifysgol y Drindod, Caerfyrddin. Ar 1 Awst 2013 unodd Prifysgol Fetropolitan Abertawe â’r Brifysgol.
  5. Siarter Frenhinol y Brifysgol (1828) yw’r hynaf yng Nghymru, a hon yw’r drydedd Siarter hynaf yng Nghymru a Lloegr ar ôl Rhydychen a Chaergrawnt. Ei Uchelder Brenhinol Tywysog Cymru yw Noddwr y Brifysgol.
  6. Ar 1 Awst, 2013 unodd Coleg Sir Gâr â Grŵp Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant, fodd bynnag bydd yn cadw ei frand ei hun. Unodd Coleg Ceredigion â’r Grŵp ar 1 Ionawr 2014.