Datganiadau i'r Wasg 2014-2015

Cemegydd o Fri Rhyngwladol i Siarad mewn Darlith yn y Ddinas

01.04.2014

Gwahoddir y cyhoedd i fynychu darlith yn rhad ac am ddim gan Syr John Meurig Thomas, y cemegydd o Gymro sy’n uchel ei barch yn rhyngwladol, fel rhan o Ddarlith Agored flynyddol a drefnir ar y cyd gan Gymdeithas Cyn Aelodau Ysgol Dinefwr (Old Dy'vorians Association) a Phrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant (PCYDDS), Abertawe.

Cynhelir y ddarlith, yn dwyn y teitl ‘Unpredictability and Chance in Science and Technology’, yng Nghanolfan Dinefwr PCYDDS ar gyfer Celf, Dylunio a’r Cyfryngau ddydd Mercher 30 Ebrill gan ddechrau am 7pm. Mae mynediad yn rhad ac am ddim. Gofynnir i’r rheiny ohonoch sy’n dymuno mynd i’r ddarlith gysylltu â Joyce Wills ar 01792 481100 neu ebostio joyce.wills@sm.uwtsd.ac.uk.

Mae Syr John Meurig Thomas FRS a anwyd yn Llanelli yn gemegydd ac yn addysgwr sy’n adnabyddus yn bennaf am ei waith ar gatalysis heterogenaidd, cemeg cyflwr solet, a gwyddoniaeth arwyneb a defnyddiau.

Mae’n awdur dros fil o erthyglau gwyddonol a nifer o lyfrau, ac mae wedi derbyn dros ugain Cymrodoriaeth Anrhydeddus o sefydliadau o fri ledled y byd.

Mae Syr John wedi gweithio dros Gymru gyfan ac wedi dal swyddi uwch ym Mhrifysgol Caergrawnt ac Athrofa Frenhinol Prydain Fawr. Yn 1991, cafodd ei urddo yn farchog ‘am wasanaethau i gemeg ac am boblogeiddio gwyddoniaeth’.

Ymhlith ei wobrau diweddar mae Medal Aur Kapitza gan Academi Gwyddorau Naturiol Rwsia (2011), Darlithyddiaeth Wobrwyol Jayne gan Gymdeithas Athronyddol America (2011), Darlithyddiaeth Wobrwyol Bragg gan y Gymdeithas Grisialograffaeth Prydain (2010), Darlithyddiaeth Wobrwyol Sven Berggren, Lund (2010), Darlithyddiaeth Wobrwyol Ertl gan Max Planck Gesellschaft (2010), Medal Aur Syr George Stokes gan Gymdeithas Frenhinol Cemeg (2005), Medal Aur Giulio Natta gan y Società Chimica Italiana (2004), Medal Aur Linus Pauling gan Brifysgol Stanford (2003), a Gwobr Flynyddol Cymdeithas Gemegol America (yr enillydd cyntaf) am Ymchwil Creadigol ym maes Catalysis Heterogenaidd a Homogenaidd (1999). Mae wedi ennill Medal Davy gan y Gymdeithas Frenhinol a Gwobr Darlithyddiaeth Faraday gan Gymdeithas Frenhinol Cemeg. Yn 1995 ef oedd y gwyddonydd cyntaf o Brydain mewn 80 o flynyddoedd i dderbyn Medal Aur Willard Gibbs gan Gymdeithas Gemegol America.

I gydnabod ei gyfraniad i geocemeg, enwyd mwyn newydd ar ei ôl, sef meurigite, yn 1995 gan y Gymdeithas Fwynegol Ryngwladol. Yn 2003, Syr John oedd y gwyddonydd cyntaf i dderbyn Medal Cymdeithas Anrhydeddus y Cymmrodorion (Llundain) am ei wasanaethau i ddiwylliant Cymru a bywyd cyhoeddus Prydain. Mae’n Gymrawd Cychwynnol Cymdeithas Ddysgedig Cymru ac, er 2011, bu’n aelod o Bwyllgor Cynghori Gwyddonol Cymru.

Dyma fydd y seithfed Ddarlith Agored ar y cyd rhwng Cymdeithas Cyn Aelodau Ysgol Dinefwr a PCYDDS (Prifysgol Fetropolitan Abertawe gynt) sydd wedi meithrin cysylltiadau clos ers caffael safle hen Ysgol Dinefwr, Abertawe a’i ddatblygu yn Ganolfan Dinefwr y Brifysgol ar gyfer Celf, Dylunio a’r Cyfryngau. Ymhlith siaradwyr blaenorol mae’r Arglwydd Griffiths o Fforestfach, yr Arglwydd Anderson o Abertawe a’r Athro Bernard Knight.

Mae Cymdeithas Cyn Aelodau Ysgol Dinefwr wedi bodoli er 1930 ac mae’n gweithredu fel llwyfan i gyn ddisgyblion ac athrawon hen Ysgol Dinefwr i ddod i gysylltiad â’i gilydd a chadw mewn cysylltiad.

Nodyn i'r Golygydd

  1. Sefydlwyd Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn 2010 drwy uno Prifysgol Cymru Llanbedr Pont Steffan a Choleg Prifysgol y Drindod, Caerfyrddin. Ar 1 Awst 2013 unodd Prifysgol Fetropolitan Abertawe â’r Brifysgol.
  2. Siarter Frenhinol y Brifysgol (1828) yw’r hynaf yng Nghymru, a hon yw’r drydedd Siarter hynaf yng Nghymru a Lloegr ar ôl Rhydychen a Chaergrawnt. EUB Tywysog Cymru yw Noddwr Brenhinol y Brifysgol.
  3. Ar 1 Awst, 2013 unodd Coleg Sir Gâr â Grŵp Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant, fodd bynnag byddant yn cadw eu brand eu hun. Daeth Coleg Ceredigion yn rhan o’r Grŵp ar 1 Ionawr 2014.

Gwybodaeth Bellach

Steven Stokes
Uwch Swyddog Cysylltiadau Cyhoeddus a Chyfathrebu
07872 423788 
steven.stokes@sm.uwtsd.ac.uk