Datganiadau i'r Wasg 2014-2015

Cymrodoriaethau a Doethuriaethau Graddio 2015

03.08.2015

Dyfarnwyd 9 unigolyn uchel eu parch gyda Chymrodoriaethau er Anrhydedd a Doethuriaethau gan Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn ystod y seremonïau graddio ar draws Caerfyrddin, Llanbedr Pont Steffan ac Abertawe eleni.

Mae'r rhestr o dderbynwyr fel a ganlyn:

Cafodd Huw Eurig Davies, un o sylfaenwyr cwmni cynhyrchu Boomerang ac un o ffigurau amlycaf y cyfryngau yng Nghymru, ei arwisgo yn Gymrawd Anrhydeddus (06.07.15).

Sefydlodd Huw gwmni cynhyrchu Boomerang yn 1994 gyda dau ffrind. Dros y blynyddoedd arweiniodd Huw strategaeth y cwmni sydd wedi gweld twf o drosiant o sero ym 1994 i grŵp sydd â throsiant o oddeutu £100 miliwn heddiw ac sydd wedi ennill ei blwyf fel yn un o brif grwpiau cynhyrchu Prydain.

Mae’r grŵp yn cynhyrchu rhaglenni i rwydweithiau ar draws y byd, gyda swyddfeydd yng Nghaerdydd, Caerfyrddin, Llundain ac LA. Mae’n cyflogi dros 500 o staff, 260 o'r rheiny yn llawn amser yng Nghymru. Mae’n gwerthfawrogi bod nifer ohonynt wedi eu haddysgu mewn prifysgolion yng Nghymru, gan gynnwys PCYDDS, a bod y cwmni yn gallu parhau i roi cyfleoedd allweddol i hybu doniau ifanc, creadigol a hynny yn y Gymraeg ac yn ddwyieithog.

Cafodd yr Athro Christopher Wood – unigolyn sydd wedi arloesi ym maes datblygiad meddyginiaethau – ei arwisgo’n Gymrawd Anrhydeddus (06/07/15).

Dros y blynyddoedd diwethaf bu’n canolbwyntio ar ddatblygu meddyginiaethau newydd ac yn 2004 derbyniodd gymeradwyaeth am y cyffur newydd cyntaf mewn 30 mlynedd i drin lewcemia mewn plentyndod. Ar hyn o bryd mae’n ymwneud â datblygiad clinigol meddyginiaethau newydd ar gyfer trin canser, arthritis, diabetes a chlefyd Alzheimer.

Cafodd Ali Anwar, dyn busnes sy’n byw yng Nghaerdydd ei arwisgo’n Gymrawd Anrhydeddus (07/07/15).

Dyn busnes yw Ali Anwar sy’n byw yng Nghaerdydd gyda’i wraig Karen a’u dwy ferch, Lauren a Kathryn, ar ôl cyrraedd o Baghdad, Irac yn 1977. Ac yntau wedi disgwyl treulio ychydig ddiwrnodau yn unig yng Nghymru, gwlad nad oedd yn gyfarwydd â hi o gwbl, fe brynodd docyn dwyffordd – ond mae e yma o hyd! Fel ‘mewnfudwr ar hap’ cwympodd mewn cariad yn llwyr â Chymru, ei chwedlau a’i phobl.

Graddiodd yn 1988 â gradd Meistr mewn Athroniaeth (M. Phil) mewn Peirianneg Meddalwedd, gradd ymchwil ar y cyd rhwng Prifysgol Caerdydd ac Athrofa Addysg Uwch Gorllewin Morgannwg – neu Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant bellach. Bu Ali’n gweithio fel darlithydd am 5 mlynedd yn yr Adran Electroneg.

Er 1989 mae’n Rheolwr Gyfarwyddwr The CAD Centre, cwmni Technoleg Gwybodaeth sydd â’i bencadlys yn Abertawe, ac sy’n gweithredu o 8 swyddfa yng Nghymru a Lloegr. Mae’n cyflogi 90 aelod o staff.

Cafodd Ddirprwy Is-Ganghellor Prifysgol Rhydychen, y Parchedig Ddr Ralph Waller Doethuriaeth er Anrhydedd (Doethur mewn Diwinyddiaeth) (07/07/15).

Mae’r Parchedig Ralph Waller yn academydd Prydeinig ac yn weinidog Methodist. Ef yw Prifathro Coleg Harris Manchester, Rhydychen a Chyfarwyddwr Sefydliad Astudiaethau Cristnogol Farmington. Mae’n gwasanaethu ar hyn o bryd yn Ddirprwy Is-Ganghellor Prifysgol Rhydychen.

Mae Dr Waller yn addysgu ac yn ymchwilio ym maes hanes yr eglwys a syniadau crefyddol yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg a’r ugeinfed ganrif, er yn fwy diweddar mae wedi’i ddenu i’r ddeunawfed ganrif gyda’i gofiant i John Wesley. Ar hyn o bryd mae’n ysgrifennu llyfr ar Grefydd ac Arian yn y Ddeunawfed Ganrif. Yn 1994 dyfarnwyd iddo Wobr Templeton y DU am Gynnydd mewn Crefydd. Mae Dr Waller yn gyn-Gadeirydd ar y Gyfadran Ddiwinyddiaeth ym Mhrifysgol Rhydychen.

Cafodd y Gwir Barchedig Libby Lane, esgob benywaidd cyntaf Eglwys Loegr Doethuriaeth er Anrhydedd (10/07/15).

Daeth y Gwir Barchedig Libby Lane yn esgob benywaidd cyntaf Eglwys Loegr mewn gwasanaeth yn Eglwys Gadeiriol Caerefrog ar 26 Ionawr 2015. Mae’n gwasanaethu fel Esgob Stockport yn Esgobaeth Caer.

Yn Esgobaeth Caer bu'r Esgob Libby’n gwasanaethu fel Ficer yn Stockport, a bu’n Ficer St Peter’s Hale a St Elizabeth’s Ashley rhwng Ebrill 2007 ac Ionawr 2015. Bu’n gweithio cyn hynny fel Swyddog Bywyd Teuluol yn rhan o dîm Cyfrifoldeb Cymdeithasol, ac yn gwasanaethu fel Cyfarwyddwr Cynorthwyol Ordinandiaid Esgobaethol, yn cynghori ac yn cefnogi’r sawl sy’n ystyried galwad i’r weinidogaeth yn yr eglwys. Bu’n gwasanaethu fel Ymgynghorydd Dewis Esgobion am nifer o flynyddoedd ac mae hefyd yn gyn-Ddeon Merched yn y Weinidogaeth.

Mae’n un o wyth o glerigwyr benywaidd o Eglwys Loegr a etholwyd yn Sylwedyddion Cyfranogol yn Nhŷ’r Esgobion – fel cynrychiolydd esgobaethau’r Gogledd Orllewin.

Gwnaethpwyd Deon San Steffan, yr Hybarch Dr John Hall, yn Gymrawd Anrhydeddus yn Llambed. (10/07/15).

Sefydlwyd yr Hybarch Dr John Hall yn 38ain Deon Westminster ar 2 Rhagfyr 2006 ac mae yntau, ynghyd ag aelodau’r Siapter, yn gyfrifol i’r Frenhines fel Ymwelydd, am genhadaeth, offeiriadaeth a chynnal a chadw Abaty Westminster. Fel Deon Westminster mae’n Ddeon Urdd y Baddon ac yn gadeirydd llywodraethwyr Ysgol Westminster. Ef hefyd yw cadeirydd cyntaf llywodraethwyr Chweched Dosbarth Harris Westminster.

Mae’n Gymrawd Cymdeithas yr Hynafiaethwyr a Chymdeithas Frenhinol y Celfyddydau, Prifysgol Caergaint Eglwys Crist a Choleg Sant Chad ym Mhrifysgol Dyrham. Mae’n Gydymaith Sefydliad Addysgol Sant Dunstan. Dyfarnwyd doethuriaethau er anrhydedd iddo gan Brifysgolion Roehampton, Caer a Westminster, ac mae’n Gymrawd Anrhydeddus Coleg yr Athrawon. Mae’n ŵr lifrai anrhydeddus Cwmni Anrhydeddus yr Addysgwyr ac yn Ddirprwy Ganghellor Prifysgol Roehampton.

Cafodd Matthew Gunther-Bushell, un o arbenigwyr cysylltiadau cyhoeddus mwyaf blaenllaw y byd Doethuriaeth er Anrhydedd (Doethur mewn Llenyddiaeth) (13/07/15 ).

Mae Matthew yn bartner rheoli ar y cwmni ymgynghori cyfathrebu strategol rhyngwladol Consulum. Mae’n byw yn Bahrain gyda’i wraig a’i dri o blant.

Dechreuodd ei yrfa wleidyddol yn 1993 trwy lansio’r grŵp pwyso ynghylch polisi Ewropeaidd, CYEF, o dan lygad barcud y Farwnes Thatcher. Aeth yn ei flaen i weithio’n ymchwilydd yn Nhŷ'r Cyffredin, gan helpu cyfres o ASau meinciau cefn cyn gweithredu'n awdur areithiau a chynorthwyydd cyfryngau i nifer o weinidogion y llywodraeth.

Yn 2012, cydffurfiodd y practis cyfathrebu rhyngwladol strategol Consulum, sydd bellach â swyddfeydd yn Llundain, Bahrain, Doha a Dubai, ynghyd â’r staff yn Libanus a Gwlad yr Iorddonen. Cynghora’r cwmni benaethiaid gwladwriaethau, llywodraethau ac arweinwyr gwleidyddol ledled y Dwyrain Canol, Affrica, y Caribî ac Asia. Mae’r cwmni hefyd yn gweithio ar y cyd â chwmnïau rhyngwladol, swyddfeydd teuluol ac unigolion o werth net tra uchel.

Cafodd Yr Athro Graham Donaldson CB, un o addysgwyr blaenllaw y DU, Doethuriaeth er Anrhydedd (Doethur mewn Llenyddiaeth (14/07/15).

Bu’r Athro Graham Donaldson yn athro mewn ysgolion uwchradd yn yr Alban cyn gweithio i gorff y cwricwlwm cenedlaethol yn yr Alban fel gwerthuswr cwricwlwm. Ymunodd ag Arolygiaeth Addysg Ei Mawrhydi (HMIE) yn 1983 ac, yn bennaeth y sefydliad, fe’i harweiniodd drwy ddiwygiad strwythurol mawr wrth iddi ddod yn asiantaeth weithredol i Lywodraeth yr Alban. Hefyd diwygiodd y dull arolygu’n radicalaidd, gan gyfuno atebolrwydd eglur â hunanwerthuso a meithrin gallu. Yn ogystal â bod yn brif ymgynghorydd proffesiynol i Weinidogion ynghylch polisi addysg, cymerodd rôl arweiniol mewn nifer o raglenni diwygio pwysig, yn cynnwys Cwricwlwm Rhagoriaeth yr Alban.

Cafodd Steve Balsamo, canwr/cyfansoddwr o Abertawe ei wneud yn Gymrawd Anrhydeddus (14/07/15).

Mae Steve Balsamo yn ganwr/cyfansoddwr caneuon o Abertawe a ddaeth i’r amlwg yn y 1990au hwyr ar ôl chwarae rhan Iesu, a chael clod mawr am hynny, yn y cynhyrchiad o’r newydd yn y West End o’r sioe Jesus Christ Superstar. Ar ôl ennill gwobr gan y Variety Club am y rôl, llofnododd Steve gytundeb â Columbia/Sony Records, gan wneud albwm ac ennill gwobr yr artist gwrywaidd gorau yng Ngwobrau Cerddoriaeth Cymru, i gyd yn yr un flwyddyn.

Yn 2004, ffurfiodd Steve fand o’r enw The Storys, band harmoni dan ddylanwad Arfordir y Gorllewin. Denodd eu halbwm cyntaf sylw Elton John, a ddatganodd yn gyhoeddus ei fod yn ‘ffantastig’, gan wahodd y band i fynd ar daith gydag ef am dri haf. Mae The Storys hefyd wedi bod ar daith gyda Joe Cocker, Celine Dion, Van Morrison a Tom Jones ag enwi ond ychydig. Mae caneuon The Storys wedi cael eu chwarae yn y ddrama o’r UD i bobl ifanc, One Tree Hill a’r ffilm Brydeinig lwyddiannus The Bank Job, lle gwnaeth y band ymddangosiad cameo hefyd, gan berfformio dwy o’u caneuon eu hunain.

Cafodd Dr Gerald Lewis MBE, pen teulu Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant sydd wedi arwain y sefydliad trwy ei chyfnod o uno diweddar Ddoethuriaeth er Anrhydedd (14/07/15).

Ganwyd Dr Gerald Lewis MBE ym Merthyr Tudful yn 1939. Astudiodd ym Mhrifysgol Abertawe gan raddio gyda gradd BSc mewn Peirianneg Gemegol ac yn dilyn hynny gradd PhD mewn Peirianneg Gemegol.

Ar ôl gadael y Brifysgol yn 1964, roedd ei benodiad cyntaf gyda chwmni Esso Chemicals yn ei Burfa yn Southampton, gan ddarparu arbenigedd technegol ar gyfer cynhyrchu rhyng-gemegau a ddefnyddir wrth weithgynhyrchu rwber synthetig.

Mae Dr Lewis yn parhau i ymwneud ag Addysg Uwch fel aelod o Gynghorau PCYDDS a Phrifysgol Cymru. Dyfarnwyd MBE iddo am wasanaethau gwirfoddol i addysg yng Nghymru yn Rhestr Anrhydeddau Blwyddyn Newydd y Frenhines 2014.

Nodyn i'r Golygydd

1. I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Sara Jones, Swyddog Cysylltiadau Cyhoeddus a Chyfathrebu, ar 07449 998478 neu anfonwch e-bost at sara.f.jones@pcydds.ac.uk

2. Sefydlwyd Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn 2010 trwy uno Prifysgol Cymru Llanbedr Pont Steffan a Choleg Prifysgol y Drindod, Caerfyrddin. Ar 1 Awst 2013 ymunodd Prifysgol Fetropolitan Abertawe â’r Brifysgol.

3. Siartr Frenhinol y Brifysgol (1828) yw’r hynaf yng Nghymru, a hon yw’r drydedd hynaf yng Nghymru a Lloegr ar ôl Rhydychen a Chaergrawnt. EUB Tywysog Cymru yw Noddwr y Brifysgol.

4. Ar 1 Awst, 2013 ymunodd Coleg Sir Gâr â Grŵp Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant, fodd bynnag byddant yn cadw eu brand eu hun. Daeth Coleg Ceredigion yn rhan o’r Grŵp ar 1 Ionawr 2014.