Datganiadau i'r Wasg 2014-2015

Cystadleuaeth Darlith Gyhoeddus Llenyddiaeth a Chynaliadwyedd

19.11.2015

Mae Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant a’r Gymdeithas ar gyfer Astudio Llenyddiaeth a’r Amgylchedd, y DU ac Iwerddon (ASLE-UK) yn gwahodd ymgeiswyr i gyflwyno testunau ar gyfer eu cystadleuaeth flynyddol ar gyfer darlith gyhoeddus: Darlith INSPIRE 2016 ar Lenyddiaeth a Chynaliadwyedd: Gwybodaeth Werdd.

Y dyddiad cau ar gyfer ceisiadau yw 31 Rhagfyr 2015.

Nod y gystadleuaeth yw arddangos ymchwil sy’n archwilio’r berthynas rhwng llenyddiaeth a’r drafodaeth ynghylch cynaliadwyedd. Caiff enillydd y gystadleuaeth wahoddiad i draddodi’r ddarlith a gyflwynodd yn Narlith INSPIRE 2016 ar Lenyddiaeth a Chynaliadwyedd yng Ngŵyl y Gelli 2016 ar gyfer Llenyddiaeth a’r Celfyddydau, a gynhelir yn y Gelli Gandryll, rhwng 26 Mai a 5 Mehefin 2016.

Yn dilyn y ddarlith bydd trafodaeth gyhoeddus rhwng enillydd y gystadleuaeth a Jane Davidson, Cyfarwyddwr INSPIRE a Chyn-Weinidog Llywodraeth Cymru dros Gynaliadwyedd a Yr Athro Brycchan Carey, Cadeirydd ASLE – UKI.

Unwaith eto, bydd y gystadleuaeth flynyddol hon yn gwahodd cyflwyniadau sy’n archwilio sut y mae llenyddiaeth, yn unrhyw un o’i ffurfiau, yn ymateb i’n cysylltiad â chreaduriaid eraill a sut y mae’r cysylltiad hwnnw’n dylanwadu arno yng nghyd-destun trafodaethau ynghylch cynaliadwyedd. Mae cynaliadwyedd yn fater o lenyddiaeth gymaint ag o wleidyddiaeth neu wyddoniaeth amgylcheddol.  Mae pob un o’r straeon a adroddwn, y cerddi a gyfansoddwn, y dramâu a berfformiwn yn cynnig lleoedd ar gyfer ysbrydoliaeth, dychymyg, a thrafodaeth ar y cwestiynau ynghylch ystyr byw’n gynaliadwy.

Bydd y panel beirniadu’n cynnwys cynrychiolwyr o Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant ac ASLE UKI.

Wrth sôn am gystadleuaeth llynedd, meddai cyfarwyddwr INSPIRE, Dr Jane Davidson:

"Yn ystod y tair blynedd ers i'r gystadleuaeth gael ei lansio, mae ein henillwyr wedi trafod sut mae ail-ddarllen Shakespeare drwy lens cynaliadwyedd yn gallu dangos sut oedden arfer yn byw a chyflwyno syniadau newydd i’r dyfodol. Maent wedi archwilio sut mae Ysgrifennu Natur  wedi addasu i ein pryderon amgylcheddol newydd a safbwyntiau ecolegol yn ein heconomi fyd-eang ôl-drefedigaethol ac wedi edrych ar bwysigrwydd fod ecosystemau rhyng-gysylltiedig yn aros mewn cydbwysedd. Mae'r gystadleuaeth wedi dangos y gall storïau am newid chwarae rôl hanfodol bwysig wrth ail-ddehongli ein byd er budd cenedlaethau'r dyfodol. Fel cyfarwyddwr sefydliad sy’n ymestyn ar draws brifysgol gyfan sydd yn bwriadu i gyflwyno profiadau ein myfyrwyr trwy lens cynaliadwyedd, rwy’n edrych ymlaen yn fawr iawn  at gofnodion y gystadleuaeth eleni ar sut mae llenyddiaeth, mewn unrhyw un o'i ffurfiau, yn ymateb i ac yn cael ei ffurfio gan ein gallu i adnabod y byd naturiol yng nghyd-destun dadleuon ynghylch cynaliadwyedd."

Dywedodd yr Athro Brycchan Carey, Cadeirydd ASLE - UKI: "Rydym yn gyffrous i barhau i gefnogi'r gystadleuaeth bwysig hon. Mae beirdd, dramodwyr, a nofelwyr am ganrifoedd lawer wedi ysbrydoli  pobl i ddisgrifio ac i ymhyfrydu yn y byd naturiol. I lawer o bobl sy’n byw mewn cymdeithas drefol heddiw, mae llenyddiaeth yn gyswllt uniongyrchol a phendant at natur, sy’n eu hannog i greu a meithrin  byd mwy cynaliadwy. Mae ysgolheigion llenyddol, sy’n ysgrifennu traethodau'r gystadleuaeth, yn chwarae rhan allweddol o ran deall a hyrwyddo'r llenyddiaeth yma am gynaliadwyedd."

Gwahoddwyd enillydd llynedd Hayden Gabriel i draddodi’r ddarlith a gyflwynodd yn "Narlith INSPIRE 2015 ar Lenyddiaeth a Chynaliadwyedd" yng Ngŵyl y Gelli 2015. Mae Hayden yn nofelydd a hefyd yn Arweinydd Rhaglen ar gyfer Ysgrifennu Creadigol a Llenyddiaeth Saesneg ym Mhrifysgol St Mark, Plymouth.

http://www.hayfestival.com/portal/index.aspx?skinid=1&localesetting=en-GB

http://asle.org.uk/

Nodyn i'r Golygydd

  1. I gael rhagor o wybodaeth cysylltwch â Sara Jones, Swyddog Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus, ar 07449 998 478 neu anfonwch e-bost at: sara.f.jones@uwtsd.ac.uk