Datganiadau i'r Wasg 2014-2015

Enwebu Prosiect Barddonol am Wobr Bwysig Ted Hughes

10.10.2014

Mae ymchwilydd ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant (PCYDDS) Dr Catriona Ryan a’r artist fideo Kylie Boon wedi’u henwebu ar gyfer Gwobr Barddoniaeth bwysig Ted Hughes am eu gwaith ymchwil sydd wedi arwain at arddangosfa arloesol ar thema Dylan Thomas yn Abertawe.

Sefydlwyd Gwobr Barddoniaeth Ted Hughes yn 2009 gan y Gymdeithas Barddoniaeth a thynna sylw at y modd y mae beirdd yn ymwneud â ffurfiau celfyddyd eraill. Dywedir bod y wobr hon yn cyfateb ym maes barddoniaeth i’r Wobr Turner. Mae Dr Ryan sy’n gweithio ar gampws PCYDDS Abertawe, wedi cynnal gwaith ymchwil ar ‘hermenewteg farddonol’, sef y ddamcaniaeth sydd wrth wraidd dehongli barddoniaeth ar ffurfiau ysgrifenedig, llafar a gweledol. Mae hi wedi dyfeisio methodoleg newydd o’r enw 'Hermenewteg Drawsmorffaidd’ sy’n ystyried y modd y mae hemenewteg farddonol yn effeithio ar gelfyddyd weledol a llenyddiaeth.

Meddai Dr Ryan: “Pwrpas y fethodoleg newydd yw ymchwilio i amlwerthedd iaith farddonol. Mae amlwerthedd yn golygu bod llawer o ddehongliadau ac mae crefft barddoniaeth fawr yn seiliedig ar y modd y gall delwedd gynnwys ystyron ar nifer o lefelau. Roedd Dylan Thomas yn feistr ar hyn o beth. Rwy’n credu y gall y rhan fwyaf o bobl ysgrifennu barddoniaeth yn y modd hwn a phwrpas y fethodoleg yw helpu artistiaid i archwilio’r dimensiwn hwn ar eu gwaith.”

Llun sy’n cyd-fynd â’r gerdd, ‘Frigid threads in cold cotton folds’ gan yr artist Beccie Evans. Wrth ddefnyddio’r fethodoleg newydd, anoga Dr Ryan artistiaid i gysyniadu’n farddonol ac yn weledol mewn ffyrdd newydd a chyffrous. Yn gynharach eleni cynhaliwyd gweithdai barddoniaeth yn Oriel Mission yn Abertawe lle defnyddiwyd y fethodoleg hon yn sylfaen ar gyfer artistiaid i greu syniadau barddonol a gweledol ar sail dehongliadau o waith Dylan Thomas. Diweddglo’r gweithdai oedd pan ysgrifennodd yr artistiaid gerdd derfynol sy’n sail i’w darn gweledol.

Casglwyd y darn o waith a ddeilliodd o hyn mewn arddangosfa celfyddydau llenyddol a gweledol, o’r enw ‘Alchemy of Place’, sef isadran arddangosfa bwysig am Dylan Thomas o’r enw ‘Lyrical One’. Ar hyn o bryd fe’i gwelir yn Oriel Mission yn Abertawe a bydd yn rhedeg tan ddydd Sul 2 Tachwedd.

Mae deuddeg artist yn rhan o’r arddangosfa ac fe’i cyd-guradwyd gan Dr Catriona Ryan, Kyle Boon a’r artist Deirdre Finnerty (sydd hefyd yn un o gyn-fyfyrwyr PCYDDS).

Meddai Dr Ryan: “Wrth ddefnyddio'r fethodoleg newydd mewn gweithdai cafodd artistiaid brofiad unigryw o ddehongli barddoniaeth. Ynghyd ag anogaeth mynegiant wyneb gan Kylie Boon, cynhyrchodd yr artistiaid a oedd yn rhan o’r cynllun waith celf gwreiddiol sy’n cynrychioli dehongliadau o gerddi Dylan Thomas. Roedden nhw’n frwd iawn yn ystod y broses ac maen nhw wedi cynhyrchu gwaith gweledol gwreiddiol, a barddoniaeth nodedig, sydd wedi’u harddangos ar hyn o bryd.”

Enwebwyd Dr Ryan a Kylie Boon am Wobr Barddoniaeth Ted Hughes gan Gyfarwyddwr a Golygydd Gwasg Cinnamon, Dr Jan Fortune.

Meddai Dr Fortune: “Yn ogystal â fframwaith deallusol a damcaniaethol y prosiect hwn, roeddwn i hefyd yn edmygu’n fawr pa mor ddealladwy oedd i bobl. Mae hwn yn gyfuniad amheuthun. Mae’r prosiect yn cymryd o ddifri'r angen i ddod â phersbectifau ffres i waith eiconig mewn modd trwyadl a beiddgar, ond mae’n gwneud hynny trwy adeiladu ar arddangosfa sy’n caniatáu i gynifer o bobl ag y bo modd gymryd rhan, gan ddefnyddio persbectifau lluosog a meddwl gweledol i ymwneud â phobl ar bob lefel.

“Yn bendant mae’n gyffrous cael trafod â Dr Ryan sut y gallwn ni weithio gyda hi yn y dyfodol i ddod â chanlyniadau’r arddangosfa hon, a’r prosiect hwn, i gynulleidfa ehangach fyth a theimlwn fod y cyhoeddiad a fydd yn deillio o hyn yn debygol iawn o wneud yn dda yng nghystadleuaeth Gwobr Ted Hughes yn y dyfodol.

Beirniaid y gystadleuaeth fydd y beirdd o fri Julia Copus a Kei Miller ynghyd ag artist sydd wedi ennill Gwobr Turner, Grayson Perry. Penderfynir ar y rhestr fer ym mis Chwefror 2015 a chyhoeddir yr enillydd ym mis Mawrth 2015.

Nodyn i'r Golygydd

  1. Sefydlwyd Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn 2010 trwy uno Prifysgol Cymru Llanbedr Pont Steffan a Choleg Prifysgol y Drindod, Caerfyrddin. Ar 1 Awst 2013 unwyd Prifysgol Fetropolitan Abertawe â’r Brifysgol.
  2. Siartr Frenhinol y Brifysgol (1828) yw’r hynaf yng Nghymru, a hon yw’r drydedd hynaf yng Nghymru a Lloegr ar ôl Rhydychen a Chaergrawnt. EUB Tywysog Cymru yw Noddwr y Brifysgol.

Gwybodaeth Bellach

Steven Stokes
Y Prif Swyddog Cysylltiadau Cyhoeddus a Chyfathrebu
07872 423788
steven.stokes@sm.uwtsd.ac.uk