Datganiadau i'r Wasg 2014-2015

Gwobr bwysig gan y CU i’r prosiect Cyswllt Carbon yn Affrica

18.12.2014

Mae prosiect ar gyfer plannu coed, a gefnogir gan Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant ac sy’n darparu incwm cynaliadwy i ffermwyr Affricanaidd gan helpu hefyd i wrthbwyso ôl troed carbon Cymru, wedi ennill un o wobrau pwysig y Cenhedloedd Unedig.

Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, yn cyflwyno Gwobr Aur y CU i gynrychiolwyr y prosiect, Rosie Scannell. Luci Attala ac Abi Jenkins.Cyflwynwyd Seren Aur y CU i gynrychiolwyr Cyswllt Carbon Cymunedol Llambed/Bore gan Brif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, mewn digwyddiad arbennig yn y Senedd yn ddiweddar. Cynhaliwyd y seremoni wobrwyo gan Gysylltiadau Cymunedol Cymru Affrica sy’n cael cefnogaeth o dan gynllun Llywodraeth Cymru, Cymru o blaid Affrica.

Mae Gwobrau Seren Aur y CU ‘yn cydnabod rhai sy’n ennill, er mwyn ysbrydoli’r gweddill’ ym maes gwirfoddoli a chymdeithas sifil, gan gysylltu prosiectau rhwng Cymru a sefydliadau Affricanaidd.

Mae Cyswllt Carbon Llambed/Bore yn fenter unigryw sy’n cysylltu Llambed a gorllewin Cymru â Bore yn nwyrain Kenya trwy gyfrwng carbon. Cefnogir y prosiect gan un o ddarlithwyr Anthropoleg PCYDDS, Luci Attala, sy’n gweithio ar y cyd ag Undeb y Myfyrwyr, menter ailgoedwigo ddielw, a chyswllt cymunedol yng Nghymru.

Yn wreiddiol, fe’i crëwyd i noddi ffermwyr Giriama Kenya i blannu coed cnau cashiw sy’n tyfu’n gyflym, gan ddarparu ffynhonnell o brotein a chnwd arian parod i’r boblogaeth leol a hybu ailamsugno carbon atmosfferig mewn rhanbarth cyhydeddol. Dengys yr ymchwil diweddaraf fod yr effaith gryfaf o ran claearu’r hinsawdd yn dod o’r coed a’r coedwigoedd ar y lledredau trofannol a chan fod cymuned Bore yn ymyl y Cyhydedd, mae’n lle delfrydol ar gyfer plannu coed er mwyn mynd i’r afael â’r newid yn yr hinsawdd.

Ar gais y Giriama, mae’r prosiect wedi arallgyfeirio’n ddiweddar i gynnwys partneriaeth gydweithredol ehangach rhwng y ddwy gymuned. Mae gwaith Luci yn cofnodi ac yn gwerthuso’r ymwneud cymunedol gan roi sylw arbennig i’r rhan a chwaraea dŵr wrth gefnogi amrywiol amcanion y ddwy gymuned, a chynnig model perthynas amgen i gynlluniau datblygu cynaliadwy.

Caiff y prosiect gefnogaeth gan dîm o wirfoddolwyr o blith staff a myfyrwyr o PCYDDS sydd wedi teithio i Affrica ac sydd wedi gweithio gyda chymuned Bore ar gadwraeth coedwigoedd a phlannu coed. O dan arweinyddiaeth y cyn-lywydd, Abi Jenkins, mae Undeb y Myfyrwyr hefyd wedi creu menter 'Adeiladu dros Newid' sydd wedi codi arian ar gyfer adeiladu ystafell ddosbarth newydd ar gyfer y gymuned.

Meddai Luci: “Dechreuodd y prosiect hwn yn ‘ymarfer monitro a gwerthuso' syml ar ôl i Lywodraeth Cymru ofyn i mi roi adroddiad ar weithredu ffynnon gymunedol yng nghymuned wledig Bore. Yn dilyn y cyswllt cychwynnol hwn, bellach mae fy ngwaith ymchwil yn ymwneud â mapio’r modd y ‘llifa' dŵr rhwng, a chysylltu, y ddwy gymuned hon sydd mor wahanol i’w gilydd. Ar sail y dull Materiolaethau Newydd, fel y’i gelwir, mae’r ymchwil yn cydnabod bod dŵr yn actiwr ac, o’r herwydd, yn ystyried y rhan a chwaraea dŵr o ran penderfynu’r modd y mae cyrff yn ymwneud yn ymarferol, yn ideolegol ac yn wybyddol â dŵr y byd.

“Mae’n wych bod y prosiect hwn wedi cael ei gydnabod. Mae’r perthnasoedd cymunedol yr ydym wedi’u creu wedi gweddnewid ffyrdd o fyw mewn modd amlwg a gweladwy ar y ddwy ochr. Mewn byd lle yn aml gallwn deimlo’n ddiymadferth i symbylu newid, mae’r camau hyn o gymorth i ni sylweddoli bod modd i ni wneud gwahaniaeth. Mae’r model traws-ddiwylliannol hwn yn dangos gwerth rhaglenni rhyngwladol bach ar gyfer rhannu adnoddau megis y prosiect Cyswllt Carbon.”

Nodyn i'r Golygydd

  1. Sefydlwyd Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn 2010 trwy uno Prifysgol Cymru Llanbedr Pont Steffan a Choleg Prifysgol y Drindod, Caerfyrddin. Ar 1 Awst 2013 unwyd Prifysgol Fetropolitan Abertawe â’r Brifysgol.
  2. Siartr Frenhinol y Brifysgol (1828) yw’r hynaf yng Nghymru, a hon yw’r drydedd hynaf yng Nghymru a Lloegr ar ôl Rhydychen a Chaergrawnt. EUB Tywysog Cymru yw Noddwr y Brifysgol.
  3. Ar 1 Awst, 2013 unodd Coleg Sir Gâr â Grŵp Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant, fodd bynnag bydd yn cadw ei frand ei hun. Daeth Coleg Ceredigion yn rhan o’r Grŵp ar 1 Ionawr 2014.

Gwybodaeth Bellach

Steven Stokes
Yr Uwch Swyddog Cysylltiadau Cyhoeddus a Chyfathrebu
07872 423788
steven.stokes@sm.uwtsd.ac.uk