Datganiadau i'r Wasg 2014-2015

Lansio Crys Arbennig i ddathlu Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan fel man geni Rygbi yng Nghymru

05.11.2015

Mae Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn paratoi i ddathlu tymor 2015-2016 rygbi fel 150 mlynedd ers i'r gêm rygbi cyntaf yng Nghymru gael ei chwarae yn Llambed.

Cyflwynwyd y gêm i fyfyrwyr Llambed gan y Parch. Athro Rowland Williams – Dirprwy Brifathro Coleg Dewi Sant ar y pryd – ac fe chwaraewyd y gêm gystadleuol gyntaf yn erbyn Coleg Llanymddyfri ym 1866.

I nodi'r garreg filltir hanesyddol hon, bydd timau rygbi Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant, Llambed yn chwarae mewn crys arbennig newydd y tymor hwn.

Mae dyluniad y crys yn dyblygu'r un a wisgwyd gan fyfyrwyr y Brifysgol yn y gêm wnaeth ddathlu canmlwyddiant geni’r gem ym 1966 wrth i’r Brifysgol chwarae yn erbyn tîm dethol XV Cymru. Fe wnaeth nifer o sêr y bel hirgron ar y pryd yng Nghymru, gan gynnwys Barry John, Carwyn James a Delme Thomas – sydd bellach yn Gymrawd i’r Brifysgol - chwarae yn y gêm.

Mae'r crys yn cynnwys cylchoedd du a melyn traddodiadol, sef lliwiau Dewi Sant, yn ogystal â chyffyrddiad o ysgarlad ar y llewys i nodi arwyddocâd Cymru. Mae cyfeiriad at y dathliad 150 mlynedd ar y llawes chwith ynghyd â’r logo newydd sydd wedi cael ei ddatblygu gan y Brifysgol ar gyfer dathliadau coffa arbennig hyn.

Roedd dau o gyn-chwaraewyr Cymru a'r Llewod, Delme Thomas a Roy Bergiers – ill dau bellach yn gymrodyr o’r Brifysgol - wrth law i gyflwyno aelodau o dimau rygbi Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant gyda'u crysau newydd ar gyfer y tymor hwn.

Dywedodd yr Hybarch Randolph Thomas, Cadeirydd Cyngor y Brifysgol: "Mae'n fraint fawr i ni fel Prifysgol bod dau eicon o’r byd rygbi yng Nghymru - Delme a Roy – wedi bod wrth law i gyflwyno'r crysau i'n myfyrwyr.  Rydym yn edrych ymlaen at weld y myfyrwyr yn chwarae yn eu crysau newydd ac yn gyffrous iawn am y tymor o ddigwyddiadau a gynlluniwyd i goffáu 150 mlynedd ers i'r gêm rygbi cyntaf yng Nghymru gael ei chwarae ar gaeau’r Brifysgol. "

Yn ystod tymor 2015/2016, bydd y Brifysgol yn cynnal cyfres o ddigwyddiadau i ddathlu yr achlysur arbennig hwn.

Mae dathliadau’r Brifysgol wedi ennill cefnogaeth lawn Undeb Rygbi Cymru ac yn cynnwys llyfryn sy’n nodi tarddiad rygbi yng Nghymru; arddangosfa o arteffactau rygbi yn y Llyfrgell Roderic Bowen a cherflun coffa sy’n cael ei gerfio allan o garreg yr hen adeilad Canterbury. Bydd y dathliadau yn cael eu cloi gyda gêm rygbi arbennig a chinio mawreddog ym mis Mawrth 2016.

Dechreuodd ddathliadau Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant ym mis Mehefin wrth i  gwpan Webb Ellis ymweld â Llambed fel rhan o'r daith tlws Cwpan Rygbi'r Byd 2015.

Nodyn i'r Golygydd

  1. Am fwy o wybodaeth, cysylltwch â Siân-Elin Davies, Uwch Swyddog Cyfathrebu Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant sian-elin.davies@pcydds.ac.uk / 01267 676908 / 07449 998476
  2. Sefydlwyd Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn 2010 drwy uno Prifysgol Cymru Llanbedr Pont Steffan a Choleg Prifysgol y Drindod, Caerfyrddin.
  3. Ar 1 Awst 2013 unodd Prifysgol Fetropolitan Abertawe â’r Brifysgol.
  4. Siartr Frenhinol y Brifysgol 1828 yw’r hynaf yng Nghymru, a hon yw’r drydedd Siartr hynaf yng Nghymru a Lloegr ar ôl Rhydychen a Chaergrawnt. Ei Uchelder Brenhinol Tywysog Cymru yw Noddwr y Brifysgol.