Datganiadau i'r Wasg 2014-2015

PCYDDS yn Cyfrannu at Adroddiad Pwysig gan y Llywodraeth ar Addysg Fenter - a lansiwyd heddiw

12.02.2014

Mae Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant (PCYDDS) wedi cyfrannu at adroddiad pwysig gan Lywodraeth y DU, a lansiwyd heddiw [12/02/14], sy’n cydnabod y rôl allweddol mae entrepreneuriaid yn ei chwarae yn yr ymgyrch am dwf. Mae’n edrych hefyd ar effeithiolrwydd ein system addysg wrth gefnogi ein hentrepreneuriaid – o 4 oed i 44 a thu hwnt. 

Heddiw mae'r Grŵp Seneddol Hollbleidiol ar Ficrofusnesau yn lansio ei adroddiad, yn dwyn y teitl An Education System Fit for an Entrepreneur, yn San Steffan. Bydd y lansiad yn cynnwys cyflwyniad gan yr Athro Andy Penaluna o PCYDDS a’r adroddiad ei hun yn cynnwys rhagair gan Bennaeth Entrepreneuriaeth y Cenhedloedd Unedig, Fiorina Mugione. Yn ddiweddar dewisodd Fiorina PCYDDS i gefnogi rhaglen Empretec y CU, sy’n ysbrydoli entrepreneuriaid mewn gwledydd sy’n datblygu a gwledydd lle mae economïau mewn cyfnod o newid.

Mae entrepreneuriaid yn gryfder mawr yn economi Prydain ac mae’r microfusnesau a grëir ganddynt yn allweddol wrth ysgogi twf. Dros y tair blynedd diwethaf, crëwyd dros 400,000 o fusnesau newydd ac mae busnesau dechreuol yn dod yn fwyfwy poblogaidd. Mae busnesau bach yn ychwanegu 48% at drosiant y sector preifat ac yn ffurfio mwy na 99% o fusnesau’r DU o ran nifer. Cydnabyddir yn gynyddol fod sefydlu eich busnes eich hun yn gyfle ac yn opsiwn gwirioneddol i bobl.

Mae’r adroddiad yn ymchwilio, am y tro cyntaf, i’r arfer gorau o’r ysgol gynradd i oedran ymddeol gan ddewis enghreifftiau o bob cwr o’r byd a ledled y DU. Mae’r adroddiad yn cynnwys archwiliad o’r seicoleg wybyddol sy’n sail i’r meddylfryd entrepreneuraidd, ynghyd ag astudiaethau achos go iawn a data arolygon cyfredol.

Er bod y cysyniad o addysg fenter wedi’i drafod ers 1987, dyma’r adroddiad cyntaf yn y DU sy’n ystyried yr angen am strategaeth eang ar draws holl adrannau’r llywodraeth i ddarparu’r cymorth sydd ei angen er mwyn i entrepreneuriaid ffynnu.

Dyma’r Deg Prif Argymhelliad dros gefnogi Addysg Fenter:

  1. Mae angen i’r llywodraeth sefydlu strategaeth eang sy’n edrych ar addysg fenter o’r ysgol gynradd i oedran ymddeol, yn seiliedig ar gyfleoedd clir ar bob lefel o addysg ac i’r rhai sy’n dychwelyd i’r gwaith.
  2. Mae angen cael eglurder o ran yr hyn a olygwn wrth addysg fenter ac addysg entrepreneuriaeth, gyda’r ddau ohonynt yn hollbwysig ond yn wahanol.
  3. Dylid adolygu hyfforddiant athrawon i roi gwell sylfaen i athrawon ymgysylltu â’r gymuned fusnes er lles myfyrwyr.
  4. Mae angen i asesiadau OFSTED asesu ymgysylltu â busnesau ac nid ymgysylltu â’r gymuned yn unig.
  5. Mae angen i’r sector Addysg Uwch ddarparu modwl ar entrepreneuriaeth. Dylai hwn fod ar gael i bob myfyriwr beth bynnag yw eu pwnc a’u hanghenion o ran addysg fenter, i’w integreiddio dros amser ym mhob cwrs prif ffrwd. Mae angen i Brifysgolion y DU, Cyngor Cyllido Addysg Uwch Lloegr (HEFCE) a chyrff cysylltiedig gamu ymlaen a datblygu hyn yn ymarferol.
  6. Mae angen sefydlu gweithgor ar draws prifysgolion a busnesau i roi cynigion ger bron i integreiddio profiad gwaith, addysg, mentora a chyllido; y pedwar llinyn sy’n cyfuno i esgor ar y canlyniadau gorau.
  7. Yn ogystal mae angen sefydlu gweithgor i edrych ar wahân ar y rhai sy’n dychwelyd i’r gwaith a pha gymorth a ddylai fod ar gael i’w galluogi hwy i sefydlu busnes yn ddiweddarach yn eu bywyd.
  8. Dylid cymell ac annog y gymuned fusnes i gymryd rhan weithredol mewn addysg fenter ac entrepreneuriaeth drwy ostyngiadau yn y dreth, gan ganiatáu gosod amser a threuliau yn cyfranogi mewn addysg fenter yn erbyn y dreth.
  9. Dylai fod yn ofynnol i o leiaf ddau aelod o fwrdd Partneriaethau Menter Lleol (LEPS) ddod o’r gymuned BBaChau a dylai o leiaf un o’r rhain fod yn ficrofusnes.
  10. Dylid cael tystiolaeth o gyfranogiad yr LEP mewn addysg fenter cyn y dyfernir cefnogaeth ariannol y Llywodraeth i LEPS trwy’r Gronfa Twf Rhanbarthol a chynlluniau cymorth eraill y llywodraeth.

Meddai Matthew Hancock AS, Gweinidog Gwladol dros Sgiliau a Menter: “Mae rhagor o fusnesau bach, sy’n creu rhagor o swyddi, yn rhan hanfodol o gynllun tymor hir ar gyfer dyfodol Prydain. Mae’r Llywodraeth yn croesawu’r syniadau a awgrymwyd yn yr adroddiad hwn a bydd yn eu hystyried maes o law. Hoffwn ddiolch i Anne Marie Morris AS a’r Grŵp Seneddol Hollbleidiol ar Ficrofusnesau am eu cyfraniad gwerthfawr i hybu economi’r DU CCC.”

Meddai Anne Marie Morris AS, sylfaenydd y Grŵp Seneddol Hollbleidiol ar Ficrofusnesau: “Mae addysg fenter yn hollbwysig os yw’r agenda twf i lwyddo.  Mae angen inni greu meddyliau chwilfrydig sy’n agored i syniadau newydd ac sy’n gallu gweld cyfleoedd. Yn ogystal mae angen inni sicrhau bod addysg mewn entrepreneuriaeth ar gael i bawb, nid yn unig y rhai sy’n mynd i ysgol fusnes. Daw entrepreneuriaid i’r amlwg ar draws yr ystod oedran. Cwrddais â bachgen ifanc 9 oed yn ddiweddar a oedd newydd sefydlu’i fusnes ei hun. Fel y dywedodd ef “dyw fy athrawon i ddim yn deall”. Yn amlwg mae nifer o athrawon yn deall, fel y dengys ein hymchwil, ond nid yw’r gefnogaeth yno ymhobman – ac ni ddylai fod yn fater o lwc.

“Mi wn fod y llywodraeth yn gwrando. Ond yr hyn sydd ei angen arnom nawr yw gwneud cynnydd go iawn a gosod camau cadarn yn eu lle, a gobeithiaf y bydd yr argymhellion o’n hadroddiad yn sail i hynny. Ond ni fyddai dim o hyn wedi bod yn bosibl heb waith aruthrol pedwar prif academydd yn y maes; yr Athro Andy Penaluna o PCYDDS, Stu Anderson MBA o Blue Serac, Dr Kelly Smith o Brifysgol Huddersfield a’r Athro Nigel Culkin o Brifysgol Swydd Hertford.”

Ar ran yr awduron, meddai’r Athro Andy Penaluna: “Beth wnaeth yr argraff fwyaf arnom oedd yr hyrwyddwyr addysg y cyfarfyddom ni â hwy yn ystod ein harchwiliadau. Mae egni clir ymysg yr addysgwyr hynny i fynd i’r afael â’r agenda bwysig hon, ac maent wedi amlygu’r nifer o ffyrdd creadigol a ddefnyddiwyd i fynd â’r maen i’r wal – fel arfer wedi’u hysgogi gan anghenion eu disgyblion a’u myfyrwyr. Y peth rhyfeddol arall oedd faint o’r entrepreneuriaid a oedd yn adleisio syniadau tebyg i’r rhai a glywsom gan yr athrawon, yr ymchwilwyr a’r darlithwyr dros y pedwar mis ar ddeg diwethaf. O ganlyniad daeth ffordd eglur ymlaen i’r amlwg.

“Bellach nid yr hyn sydd angen ei wneud yw ffocws y ddadl, ond yn hytrach gellir canolbwyntio’n  uniongyrchol ar y ffyrdd y gallwn roi’r canfyddiadau hyn ar waith a darparu addysg ystyrlon sy’n bodloni anghenion cymdeithas arloesol ac entrepreneuraidd.”

Mae PCYDDS yn arwain yn fyd-eang ar addysg fenter ac entrepreneuriaeth. Y llynedd roedd y Brifysgol yn ganolog i ddau brif adroddiad yn ymwneud ag addysg fenter ac entrepreneuriaeth ar draws y DU, sef The Wilson Review of Business-University Collaboration a dogfen yr Asiantaeth Sicrhau Ansawdd (ASA), Guidelines for Enterprise and Entrepreneurship Education.

Yr ASA yw’r corff sy’n gosod safonau ar gyfer addysg holl brifysgolion y DU, ond gan mai’r ddogfen canllawiau yw’r cyntaf o’i bath ledled y byd, mae addysgwyr o wledydd mor bell i ffwrdd â Seland Newydd ac Awstralia yn troi ati am arweiniad. Mae’r Comisiwn Ewropeaidd wedi cyfeirio at y gwaith a’i ddefnyddio i gefnogi datblygiadau newydd mewn hyfforddiant athrawon ledled Ewrop.

Yn ogystal datblygodd PCYDDS y ddarpariaeth hyfforddiant athrawon gyntaf i’w hachredu gan Brifysgol ar gyfer athrawon ysgol mewn cydweithrediad â Llywodraeth Cymru a phartneriaid addysgol eraill yn 2011. Yn dilyn hynny cafodd yr ymagweddau newydd a luniwyd ganddynt, yn enwedig y deilliannau dysgu a’r cyrchnodau, eu mabwysiadu gan brosiect Cydnabod a Datblygu Hyfforddiant Athrawon Entrepreneuraidd y Comisiwn Ewropeaidd (ADEPTT).

Nodyn i'r Golygydd

  1. I gael mwy o wybodaeth neu i gyfweld â’r Athro Andy Penaluna cysylltwch â Steven Stokes, Uwch Swyddog Cysylltiadau Cyhoeddus a Chyfathrebu, ar 07872 423788 neu anfonwch e-bost at steven.stokes@sm.uwtsd.ac.uk
  2. Sefydlwyd y Grŵp Seneddol Hollbleidiol ar Ficrofusnesau yn 2011 gan Anne Marie Morris, AS Ceidwadol Newton Abbot yn Nyfnaint. Dyma fydd y pumed papur gan y grŵp ar ôl cyhoeddi The Importance of Definition for Policy Making, Micro Businesses & The Work Programme, Regulatory Reform a The EU & Microenterprises yn flaenorol.
  3. Caiff y papur diweddaraf, yn dwyn y teitl An Education System fit for an Entrepreneur ei lansio ddydd Mercher 12 Chwefror mewn digwyddiad yn y Senedd yn Llundain. Bydd Ben Gummer AS, Ysgrifennydd Seneddol Preifat i’r Gwir Anrhydeddus Michael Gove AS, Ysgrifennydd Gwladol dros Addysg, yn siarad ynghyd â Simon Danczuk AS, Gordon Birtwistle AS a sefydlydd y grŵp, Anne Marie Morris AS. Bydd yr Athro Andy Penaluna hefyd yn siarad ar ran awduron y papur.
  4. Sefydlwyd Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn 2010 drwy uno Prifysgol Cymru Llanbedr Pont Steffan a Choleg Prifysgol y Drindod, Caerfyrddin. Ar 1 Awst 2013 unodd Prifysgol Fetropolitan Abertawe â’r Brifysgol.
  5. Siarter Frenhinol y Brifysgol (1828) yw’r hynaf yng Nghymru, a hon yw’r drydedd Siarter hynaf yng Nghymru a Lloegr ar ôl Rhydychen a Chaergrawnt. Ei Uchelder Brenhinol Tywysog Cymru yw Noddwr y Brifysgol.