Datganiadau i'r Wasg 2014-2015

Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn creu cwricwlwm entrepreneuraidd gyntaf y byd ar gyfer Macedonia

16.11.2015

Wrth i’r byd nodi Wythnos Entrepreneuraidd Fyd Eang (16-22 Tachwedd) mae Gweriniaeth Macedonia, yn dathlu mai hi yw’r wlad gyntaf i gyflwyno cwricwlwm addysg entrepreneuraidd drwy ei holl ysgolion cynradd ac uwchradd. Cafodd y datblygiad ei arwain gan ysgolheigion ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant.

Drwy gais gan Arlywydd Gweriniaeth Macedonia, Dr Gjorge Ivanov, aeth ysgolheigion y Brifysgol ati, drwy ei Athrofa Ryngwladol er Datblygiad Entrepreneuraidd Creadigol (IICED), i lunio polisi ar gyfer addysg entrepreneuraidd. Yn dilyn cais lwyddiannus i Fanc y Byd fel rhan o’r “Prosiect Cymorth Datblygiad Sgiliau ac Arloesedd” cafodd y Brifysgol ei dewis i weithredu’r polisi drwy greu cwricwlwm integredig a chydlynol sydd bellach yn cael ei weithredu ledled ysgolion cynradd ac uwchradd y wlad.

Mae Andy Penaluna yn Athro Entrepreneriaeth Creadigol ac yn Gyfarwyddwr yr Athrofa. O dan ei arweiniad, bu aelodau o’r tîm yn ymweld â Macedonia ar sawl achlysur yn ystod y misoedd diwethaf er mwyn cynnal gweithdai ar y cwricwlwm newydd gydag athrawon y wlad. Yn ychwanegol at hyn, drwy gydweithrediad â Chanolfan Genedlaethol er Datblygiad Arloesedd a Dysgu Entrepreneraidd, datblygodd y Brifysgol ganllaw i athrawon - “Sut i ddysgu entrepreneuriaeth” - a fydd yn cael ei ddosbarthu yn ystod yr wythnosau nesaf.

Dywedodd yr Athro Andy Penaluna: “Dechreuodd ein cyswllt gyda Macedonia yn 2011 yn ystod fy nghyfnod yn Gadeirydd Addysgwyr Arloesedd y DU, sef rhwydwaith sy’n cefnogi ac yn datblygu addysg arloesedd. Cefais fy ngwahodd i’r wlad i gefnogi ei bwriad o sefydlu rhwydwaith o addysgwyr arloesedd. Bu hyn mor llwyddiannus fel i’r Arlywydd Ivanov fy ngwahodd i ddychwelyd er mwyn siarad â busnesau am gyflogadwyedd. Roedd yn eglur i mi fod angen polisi ar gyfer addysg entrepreneuraidd ac fe gytunodd llywodraeth Macedonia â’r argymhelliad. Gofynnodd yr Arlywydd i’r Brifysgol ddatblygu polisi gyda’r Sefydliad Hyfforddi Ewropeaidd yn Turin, ac felly datblygodd y prosiect o’r fan honno”

Dywedodd Yr Athro Radmil Polenakovikj, o Ganolfan Genedlaethol er Datblygiad Arloesedd a Dysgu Entrepreneraidd yn Macedonia: “Mae angen perspective rhyngwladol ar broblemau byd eang, ond gellir dysgu arferion da o brofiadau

prifysgolion fel Y Drindod Dewi Sant. Yma ym Macedonia, mae ein llywodraeth wedi mabwysiadu ei mentrau ac wedi’u haddasu i weddu ein amgylchiadau lleol”

Mae’r prosiect yn Macedonia wedi ymestyn gwaith y Brifysgol tu hwnt i ffiniau’r Undeb Ewropeaidd. Yn Ewrop caiff y Brifysgol, drwy’r Athrofa Ryngwladol er Datblygiad Entrepreneraidd Creadigol (IICED), ei gydnabod gan y Comisiwn Ewropeaidd fel un o brif feddylwyr a darparwyr mentergarwch y cyfandir.

Caiff entrepreneuriaeth ei adnabod gan yr UE fel un o wyth prif gymwyseddau allweddol ar gyfer dysgu gydol oes, ac yn angenrhaid i bob economi sy’n seiliedig ar wybodaeth. Fe gaiff ei gydnabod fel ffordd o sicrhau gwellhad economaidd, twf, creu swyddi, cyflogaeth, cynhwysiant, atal tlodi a hefyd arloesedd a chynhyrchiant. Daeth bellach yn flaenoriaeth polisi yn y UE ac eisoes gwnaethpwyd camau er mwyn ymgorffori entrepreneuriaeth i mewn i wahanol feysydd polisi gan gynnwys addysg.

Dywedodd Dr Yves Punie, Arweinydd Prosiect Cyd Bwyllgor Ymchwil y Comisiwn Ewropeaidd “Mae’r Athro Andy Penaluna wedi gwneud cyfraniad sylweddol i ddatblygiad fframwaith cymwyseddau entrepreneuriaeth ar gyfer dinasyddion Ewrop sy’n cael ei sefydlu gan Sefydliad Darpar Astudiaethau Technolegol y Comisiwn. Byddai’r Sefydliad yn falch o gael cefnogaeth bellach ganddo er mwyn datblygu’r fframwaith ymhellach.”

Dywedodd yr Athro Penaluna: “Ledled Ewrop, mae darlithwyr, athrawon ac arbenigwyr dysgu gydol oes yn ei chael hi’n anodd i ddatblygu’r ffyrdd o feddwl arloesol ac entrepreneuraidd sydd eu hangen er mwyn creu busnesau newydd cynaliadwy a mentrau cymdeithasol. Mae gweld cyfleoedd newydd, dycnwch, hyblygrwdd a manteisio ar gyfleoedd yn rhai o'r rhinweddau sydd eu hangen i fod yn gyflogadwy yn y byd gwaith sydd ohoni - oherwydd newid yw'r unig beth sy’n gyson!”.

Mae’r Brifysgol yn arwain y ffordd ar addysg entrepreneuraidd, mentergarwch ac arloesedd. Y mae wedi herio nifer o ddamcaniaethau addysg busnes ac wedi cyfrannu at wybodaeth y gymuned entrepreneuraidd ryngwladol o ran y dulliau o ymgysylltu a gwella creadigrwydd mewn cyd-destun mentergarwch. Arweiniodd y Brifysgol ymdrechion rhyngwladol i ddarganfod ffyrdd newydd o gefnogi myfyrwyr a’u paratoi ar gyfer y byd gwaith yn y 21fed ganrif, lle mae hyblygrwydd a’r gallu i addasu yn sgiliau allweddol.

Mae’r Brifysgol wedi gwneud menter yn rhan werthfawr ac arwyddocaol o'r cwricwlwm addysgol a hi oedd y brifysgol gyntaf yn y DU i gynnig modiwl ar addysg entrepeneuriaeth yn rhan o’r cwrs Tystysgrif Addysg i Raddedigion ar gyfer darpar athrawon.

Mae’r Brifysgol yn gweithio’n agos gyda Llywodraethau Cymru a’r DU ac mae’n cynghori’r Comisiwn Ewropeaidd a’r Cenhedloedd Unedig ar bolisi addysg menter. Y mae’r Athro Penaluna yn gyd-awdur adroddiad sy’n galw am well sgiliau entrepreneuraidd ar bob lefel – o addysg gynradd i ymddeoliad.

Yn 2014, cyfrannodd y Brifysgol i brif adroddiad Llywodraeth y DU ar ran Grŵp Hollbleidiol Seneddol ar gyfer Micro Fusnesau, a oedd yn cydnabod rôl allweddol entrepreneuriaid yn yr ymgyrch ar gyfer sichrau twf, a oedd yn edrych ar effeithiolrwydd ein system addysg o ran cefnogi entrepreneuriaid. Gwnaeth y Brifysgol gyfraniad sylweddol i Adolygiad Wilson o Gydweithrediad Busnes ac Addysg ynghyd â Chanllawiau’r Asiantaeth Sicrhau Ansawdd ar gyfer Addysg Menter ac Entrepreneuraidd.

Yn 2013, daeth Pennaeth Entrepreneuriaeth y Cenhedloedd Unedig, Fiorina Mugione, i’r Brifysgol i gefngoi rhaglen Empretec, sydd â’r bwriad o ysbrydoli entrepreneuriaid mewn gwledydd sy’n datblygu a gwledydd sydd â’u heconomi yn y cyfnod pontio.

Derbyniodd yr Athro Penaluna nifer o wobrau am ei waith yn y maes yn cynnwys Gwobr y Frenhines am Hyrwyddo Menter a Gwobr Addysgwr Menter, y Sefydliad Menter ac Entrepreneuriaid ynghyd â’r fenter Datblygiad Mentergarwch Busnesau Bach a gyflwynwyd iddo yn Nhŷ’r Arglwyddi.

Nodyn i'r Golygydd

Mae Athrofa Ryngwladol er Datblygiad Entrepreneuraidd Creadigol (IICED) wedi'i lleoli ar gampws Abertawe. Mae’r Athrofa yn darparu canolbwynt rhyngwladol sy'n dwyn ynghyd grŵp nodedig o arbenigwyr rhyngwladol ym maes addysg entrepreneuraidd i gymryd rhan mewn trafodaethau lefel uchel ac i ystyried safbwyntiau byd-eang a all effeithio, neu wedi effeithio, ar lunio polisïau. Nod yr Athrofa yw hyrwyddo arfer gorau rhyngwladol mewn menter, entrepreneuriaeth ac addysgu entrepreneuraidd, dysgu a gwerthuso.

Gwybodaeth Bellach

Am ragor o wybodaeth: Steven Stokes, Prif Swyddog Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus ar 01792 483695 / 07872 423788 neu ebost steven.stokes@uwtsd.ac.uk.