Datganiadau i'r Wasg 2014-2015

Yr Athro John Wyn Owen ar ddyfodol Polisi Iechyd

30.03.2015

Ddydd Mawrth, 24 Mawrth, fe wnaeth yr Athro John Wyn Owen, gyflwyno’r ddarlith gyntaf mewn cyfres o ddarlithoedd a drefnwyd gan Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant, o dan y teitl, Lleoedd, Pobl ac Iechyd: myfyrdodau ar gyfer dyfodol polisi iechyd.

Cafodd y ddarlith ei chyflwyno ar gampws y Brifysgol yng Nghaerfyrddin - tref sy’n agos iawn at galon yr Athro John Wyn Owen gan mai dyma’r man y dechreuodd ef ar ei yrfa lewyrchus.

Fe wnaeth y ddarlith ganolbwyntio ar y syniad o gydlyniad cymdeithasol a balchder o le - "Cynefin" – sy'n galluogi cymunedau ar wasgar i uno o gwmpas nodau uchelgeisiol i wella gofal iechyd, lles a thwf economaidd. Fe wnaeth hefyd amlinellu’r ffaith taw addysg ac ymchwil yw’r sylfeini ar gyfer iechyd a lles yn ogystal ag ar gyfer gwasanaethau gofal iechyd effeithiol i bobl a chymunedau.

Mae gwersi ar gyfer dyfodol polisi iechyd yn seiliedig ar y gred o werth hanes ar gyfer y rhai sy'n gwneud penderfyniadau ac yn tynnu ar y newid blaenllaw mewn dwy swydd prif swyddog, yn gyntaf ar gyfer iechyd pobl Lambeth a'r ail ar gyfer iechyd pobl Cymru.

Mae sicrhau dyfodol gwell i iechyd pobl a lleoedd - "Newid y Ffordd Gymreig" - yn gofyn am bolisi cadarn ac am roi lles rhoi wrth wraidd polisi cyhoeddus; yn galw ar ddefnyddio’r gyfraith fel offeryn ar gyfer newid cymdeithasol a llywodraethu call.

Daeth y ddarlith i ben gyda rhai myfyrdodau ac opsiynau ar gyfer yr hyn y gall Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant wneud mewn partneriaeth ag eraill i wella iechyd pobl a lleoedd yng Nghymru wledig.

Mae gyrfa ddisglair yr Athro Owen wedi cwmpasu’r sectorau cyhoeddus, preifat ac elusennol yn y DU yn ogystal ag yn rhyngwladol gan gynnwys cyfnodau’n gweithio i’r GIG, Gwasanaeth Sifil y DU a Phrif Wasanaeth Gweithredol Llywodraeth Awstralia. 

Ar hyn o bryd mae’n cynghori Llywodraeth Cymru ar faterion ynghylch diogelwch iechyd ac mae’n cadeirio Pwyllgor Diogelwch Iechyd Llywodraeth Cymru.  

Yn ogystal â’i rôl ymgynghorol yn y llywodraeth, mae gan yr Athro Owen nifer o wahanol swyddi, gan gynnwys Trysorydd ac Aelod Cyngor o Gymdeithas Ddysgedig Cymru; Dirprwy Gadeirydd Fforwm Iechyd y DU; Cymrawd Athrawol RSPH ac Athro Coleg Meddygaeth Prifysgol Abertawe; ac aelod o Gyngor Gweinyddol Coleg Sefydliad Madariaga Ewrop.

Yn ystod gyrfa lachar yr Athro Owen, mae wedi dal nifer o swyddi pwysig gan gynnwys Cadeirydd UWIC, Prifysgol Fetropolitan Caerdydd (2005-2011); Cadeirydd y Pwyllgor Iechyd Byd-Eang ac Aelod Bwrdd Cymru o Bwyllgor Diogelwch Iechyd y DU (2005-2013); Ysgrifennydd Ymddiriedolaeth Nuffield (1997-2005); Cyfarwyddwr Cyffredinol Iechyd NSW a Chadeirydd Cyngor Ymgynghorol Gweinidogion Iechyd Awstralia (1993-1997); Cyfarwyddwr NSW Cymru a Chadeirydd Pwyllgor Gweithredol Iechyd yr Ysgrifennydd Gwladol (1984-1993); Cyfarwyddwr Gweithredol United Medical Enterprises (1979-1984) a Gweinyddwr Adran Iechyd St Thomas (1974-1979).

Oherwydd ei brofiad a’i wybodaeth helaeth, mae’r Athro Owen hefyd wedi gwasanaethu ar ystod eang o bwyllgorau proffil uchel, gan gynnwys bod yn aelod o Bwyllgor Technegol WHO ar Globaleiddio, Masnach ac Iechyd; aelod o Fwrdd Rhyngwladol Academi Iechyd UDA; aelod o Bwyllgor Iechyd Byd-eang IOM Academïau Cenedlaethol UDA; aelod o Fwrdd Arbenigwyr Comisiwn yr UE ar Sefydliadau ac YaD; Cadeirydd y Pwyllgor Rhyngwladol ac Ewrop yn y Byd, Canolfan Sefydliad Ewrop Brwsel.

Os hoffech chi weld y ddarlith yn ei chyfanrwydd, cliciwch yma.

ENDS

Nodyn i'r Golygydd

Nodiadau i’r golygydd

  1. Sefydlwyd Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn 2010 trwy uno Prifysgol Cymru Llanbedr Pont Steffan a Choleg Prifysgol y Drindod, Caerfyrddin. Ar 1 Awst 2013 unwyd Prifysgol Fetropolitan Abertawe â’r Brifysgol.
  2. Siartr Frenhinol 1828 y Brifysgol yw’r hynaf yng Nghymru, a hon yw’r drydedd hynaf yng Nghymru a Lloegr ar ôl Rhydychen a Chaergrawnt. EUB Tywysog Cymru yw Noddwr y Brifysgol.
  3. Ar 1 Awst, 2013 ymunodd Coleg Sir Gâr â Grŵp Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant. Fodd bynnag, bydd yn cadw’i frand ei hun. Ymunodd Coleg Ceredigion â’r Grŵp ar 1 Ionawr 2014

Gwybodaeth Bellach

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Sian-Elin Davies, Uwch Swyddog Cysylltiadau Cyhoeddus a Chyfathrebu, ar 01267 676908 / sian-elin.davies@uwtsd.ac.uk / 07449 998476