Datganiadau i'r Wasg 2016

Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes wedi annerch Cynhadledd Materion Blynyddoedd Cynnar y Drindod Dewi Sant a CCCA

07.07.2016

Mae Alun Davies (AC), Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes, wedi annerch cyd-gynhadledd flynyddol y Drindod Dewi Sant a Chanolfan Cymru er Cydraddoldeb mewn Addysg ar 6 Gorffennaf yn y Village Hotel, Abertawe. 

Teitl y gynhadledd oedd Materion Blynyddoedd Cynnar: Datgelu’r Dyfodol ac roedd yn gynhadledd genedlaethol i Gymru. Ei nod oedd archwilio ymchwil, polisi ac arfer yn y proffesiwn.

Meddai Mr Davies:  “Mae llawer iawn yn digwydd ar hyn o bryd ym maes addysg yng Nghymru a hoffem ni weithio ochr yn ochr â’r bobl hynny sy’n gweithio’n galed iawn, ddydd ar ôl dydd, i gyflawni’r safonau addysg gorau posibl ar draws Cymru.  Rydym ni am sicrhau ein bod ni’n gweithio gyda phroffesiwn sy’n teimlo ei fod yn cael ei werthfawrogi, a’i barchu.  Byddwn ni’n sicrhau bod cyfleoedd ar gael i bobl ddarparu ein deilliannau’n effeithiol.  Hoffwn i bawb sydd yma ac mewn lleoedd eraill afael yn y cyfle hwnnw.”

Meddai Dr Jane Waters, Deon Cynorthwyol Ymchwil a Throsglwyddo Gwybodaeth yn y Drindod Dewi Sant:  “Yr her sydd o'n blaenau yw gweithio gyda’n gilydd er mwyn sicrhau bod gan y rheini sy’n gweithio gyda phlant bach y sgiliau i sicrhau bod pob plentyn yn cael cymorth i lwyddo.

“Mae'r cyfle gan y gymuned Blynyddoedd Cynnar i afael yn yr her hon gyda chymorth pawb sy’n ymrwymedig i newid cynaliadwy.”

Arddangosai’r gynhadledd amrywiaeth o enghreifftiau o arfer y Blynyddoedd Cynnar o ysgolion, prifysgolion, sefydliadau’r trydydd sector a gwneuthurwyr polisi.  Roedd y siaradwyr yn cynnwys yr Athro Iram Siraj, Athro Addysg, Adran Dysgu ac Arweinyddiaeth, Athrofa Addysg UCL, Coleg Prifysgol Llundain a drafododd:  ‘Pa Ddysgu Proffesiynol pellach sydd ei angen i weithredu’r Cyfnod Sylfaen?’

Meddai’r Athro Iram Siraj:  “Roeddwn i’n falch dros ben i glywed gan y Gweinidog fod Llywodraeth Cymru wedi derbyn y 23 argymhelliad yn sgil f’archwiliad o'r cyfnod sylfaen. Roedd llawer ohono’n ymwneud â’r sgiliau angenrheidiol i gyfoethogi dysgu a lles plant.”

Meddai’r Athro Dylan E Jones, Deon y Gyfadran Addysg a Chymunedau yn y Drindod Dewi Sant a Chyfarwyddwr yr Athrofa Addysg:  “Dywedodd y prif siaradwr a’r Gweinidog ill dau fod angen i ni alinio arbenigedd addysg uwch ag arfer proffesiynol.  Mae hon yn elfen allweddol yn strategaeth a chred yr Athrofa i helpu i lunio polisi ac arfer addysg yng Nghymru.”

Roedd anerchiadau eraill gan Ysgol y Bedol, Dr Jane Waters, Deon Cynorthwyol Ymchwil a Throsglwyddo Gwybodaeth yn y Drindod Dewi Sant ac Ann-Marie Gealy, Pennaeth Dros Dro’r Ysgol Blynyddoedd Cynnar.  Hefyd trafododd Joe Cudd, Pennaeth Ysgol Gynradd Maes y Morfa, ‘Gydweithredu ar draws gwasanaethau cyhoeddus i wella deilliannau dysgwyr.’

Meddai David Egan, Athro Polisi Addysg yng Nghymru a Chyfarwyddwr Canolfan Cymru er Cydraddoldeb mewn Addysg yn y Drindod Dewi Sant:  “Roedd hwn yn gyfle unigryw i ymarferwyr, gwneuthurwyr polisi ac ymchwilwyr yng Nghymru ddod at ei gilydd i drafod datblygiadau ym maes addysg y blynyddoedd cynnar. Gobeithio y daw’n ddigwyddiad rheolaidd yn y calendr addysg yng Nghymru.”

Cynhaliwyd cyfres o weithdai’n cynnwys: Lansio Grŵp Diddordeb Arbennig y Blynyddoedd Cynnar, Cynllun Gweithredu’r Cyfnod Sylfaen, Llais Plant a Dyletswydd Prevent, Graddfa Meddwl yn Estynedig ac ar y Cyd a Lles Emosiynol (SSTEW) yng Nghymru, Grant Amddifadedd Disgyblion y Blynyddoedd Cynnar, Llythrennedd Corfforol a Chynnig Gofal Plant Llywodraeth Cymru.

Y gynhadledd hon oedd yr ail gynhadledd broffil uchel i’r Drindod Dewi Sant yn dilyn digwyddiad llwyddiannus iawn yn Neuadd y Ddinas Caerdydd a ddenodd arbenigwyr o amryw sectorau addysg yng Nghymru, gan lansio hefyd Athrofa Addysg y Brifysgol. 

Nodyn i'r Golygydd

Roedd y gynhadledd yng Nghaerdydd, o’r enw Sicrhau’r Dyfodol: Adeiladu System Hunan-wella, wedi darparu cyfle i’r gymuned addysg ddeall y blaenoriaethau a fydd yn goleuo gwaith y weinyddiaeth sydd newydd ei hethol; pwyso a mesur y cynnydd mae’r sector wedi’i wneud mewn adeiladu system hunan-wella; ac archwilio'r heriau y bydd y blaenoriaethau hyn yn eu gosod i arweinwyr addysg yn y blynyddoedd sy’n dod.   

Yn ystod y digwyddiad, cyflwynodd yr Athro Medwin Hughes, DL, Is-Ganghellor y Drindod Dewi Sant, Gomisiwn Addysg Cymru, a sefydlwyd er mwyn dwyn ynghyd unigolion amlwg y bernir eu bod yn brif feddylwyr ac sydd â hanes o lwyddiant rhagorol yn eu meysydd addysg eu hunain.

Steve Davies, Cyfarwyddwr Addysg Llywodraeth Cymru, a roddodd y brif araith – Sicrhau’r Dyfodol – ac ef yn ogystal a lansiodd yr Athrofa Addysg i Gymru.

Roedd y Gynhadledd yn dilyn digwyddiad llwyddiannus a gynhaliwyd yng Ngwesty'r Marriot yn Abertawe ym mis Mai i lansio’r Bartneriaeth Dysgu Proffesiynol gydag ysgolion uwchradd a chynradd ar draws Cymru. 

Mae’r Athrofa Addysg i Gymru yn gyfuniad o arweinwyr addysg rhyngwladol sy’n gweithio i drawsffurfio addysg a thrawsffurfio bywydau yng Nghymru ac mae tair elfen i’w gwaith.

Y cyntaf yw sefydlu Comisiwn Addysg i Gymru.   Mae arbenigwyr rhyngwladol blaenllaw ym maes addysg wedi addo'u cefnogaeth ar gyfer sefydlu Comisiwn Addysg Cymru i weithio ochr yn ochr â’r Athrofa Addysg.  

Sefydlwyd y Comisiwn Addysg i sicrhau bod yr Athrofa yn dysgu o’r ymchwil, polisi ac arfer addysg gorau yn rhyngwladol. Cyfranna’r Comisiwn Addysg i gyfeiriad strategol yr Athrofa gan herio ei harfer a’i pherfformiad.

Wrth wraidd yr Athrofa y mae’r Bartneriaeth Dysgu Proffesiynol - mwy na 100 o ysgolion yn gweithio gyda Phrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant i ddatblygu a chyflwyno ffurf newydd ar addysg athrawon.  Lansiwyd y bartneriaeth hon ar 16 Mai 2016 ac mae wedi dechrau gweithio ar wella’r modd o gynllunio, darparu a gwerthuso dysgu proffesiynol.  Wrth wraidd y gwaith hwn ceir ysgogiad i ymgorffori ymchwil o fewn addysg er mwyn llunio'r hyn a wnawn, ac iddo ddod yn rhan o waith beunyddiol athrawon.

Mae’r Brifysgol hefyd yn sefydlu Canolfannau Rhagoriaeth Ymchwil er mwyn sicrhau bod gan yr Athrofa’r wybodaeth a’r ddealltwriaeth sydd eu hangen i gyflawni’i chenhadaeth.  Gan adeiladu ar ei chryfderau cyfredol ym meysydd addysg Blynyddoedd Cynnar, Tegwch, yr Iaith Gymraeg a Diwylliant, mae’r Athrofa yn gweithio gyda Phrifysgol Glasgow i greu Canolfan ar gyfer Asesu Addysgol yn seiliedig ar ymchwil; gyda chydweithwyr yn yr Alban, Iwerddon ac yn y consortia rhanbarthol i ddatblygu Canolfan Arweinyddiaeth Addysgol; a chydag arbenigwyr ar draws Cymru a thu hwnt i ddatblygu rhagoriaeth mewn addysg fathemateg.

Bydd yr Athrofa Addysg yn ymestyn ei dylanwad ar draws Cymru.   Bydd yn sicrhau bod y Bartneriaeth Dysgu Proffesiynol, y Canolfannau Rhagoriaeth Ymchwil a Chomisiwn Addysg Cymru yn gweithio i gyflawni’i chenhadaeth sef “Trawsnewid Addysg ... Trawsnewid Bywydau”.