Datganiadau i'r Wasg 2016

Gwerth Newydd i Bryfed Peillio yn dilyn Cydweithredu rhwng y Celfyddydau a’r Gwyddorau

20.06.2016

Yn ddiweddar mae’r Athro Andrea Liggins (artist ffotograffig, Cymrawd Ymchwil Anrhydeddus a Deon Celf a Dylunio ymddeoledig ym  Mhrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant) a'r Athro Mike Christie (Pennaeth Ysgol Rheolaeth a Busnes Prifysgol Aberystwyth), wedi sicrhau arian gwerth £36k gan Gyngor Ymchwil y Celfyddydau a'r Dyniaethau (AHRC) ar gyfer prosiect arloesol. 

Bydd y prosiect yn cyfuno Celf a Gwyddoniaeth i archwilio canfyddiadau newydd o werth gwenyn mêl a phryfed peillio gwyllt eraill a’r ffordd orau o ddefnyddio’r wybodaeth newydd hon i ddylanwadu ar benderfyniadau polisi cadwraeth.Bydd y prosiect 'Croesbeillio' yn mynd i’r afael â’r materion hyn drwy ddatblygu rhwydwaith cydweithredol sy'n dod ag artistiaid a gwyddonwyr o fri o'r DU, Iwerddon ac U.D.A. at ei gilydd, ynghyd â rhanddeiliaid allweddol gan gynnwys Dr Natasha De Vere (Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru (NGBW)), Fferm Bryfed Dr Beynon, Yr Ymddiriedolaeth Cadwraeth Cacwn a Buglife.

Mae niferoedd pryfed peillio mewn perygl o ddirywio’n enbyd ar draws y byd oherwydd dinistr cynefin, plâu, clefydau , dwysáu ffermio, newid hinsawdd a cholli bioamrywiaeth. Ceir tystiolaeth i awgrymu bod gan y ffyrdd y gwelir ac y gwerthfawrogir pryfed peillio oblygiadau sylweddol o ran eu cadwraeth.

Bydd y prosiect Croesbeillio yn gyfle i arbenigwyr o wahanol ddisgyblaethau rannu syniadau, trafod gwerthoedd, a datblygu strategaethau ar gyfer ymchwil rhyngddisgyblaethol a lledaenu gyda ffocws penodol ar weithio ar y cyd i gynhyrchu arddangosfeydd o waith celf a herio canfyddiadau, sy'n helpu i ddangos y manteision bod pryfed peillio yn eu darparu ac sy’n tynnu sylw at y dirywiad yn niferoedd pryfed peillio.

Dywedodd yr Athro Liggins: "Drwy fanteisio ar rwydweithiau sy’n bodoli eisoes, bydd y prosiect Croesbeillio yn y dod â gwyddonwyr, artistiaid a rhanddeiliaid allweddol at ei gilydd i gymryd rhan mewn cyfres o weithdai archwiliadol celfyddydau a fydd yn archwilio damcaniaethau o estheteg, canfyddiad synhwyraidd, gwahaniaethau o ran iaith a safbwyntiau, ac yn ymchwilio i'r rhyngweithio creadigol posibl â'r partneriaethau".

"Mae pobl yn aml yn meddwl bod gwyddonwyr ac artistiaid ar ddau begwn y sbectrwm yn eu bywyd gwaith, er eu bod nhw, o bosibl, yn rhannu'r un diddordebau mewn cerddoriaeth, theatr a chwaraeon er enghraifft. Mae'n wir eu bod nhw’n gallu gweithio mewn ffyrdd gwahanol iawn a gweld y byd mewn ffordd wahanol, a hyd yn oed defnyddio iaith wahanol wrth sôn am eu gwaith. Fodd bynnag, maen nhw’n rhannu llawer o nodweddion tebyg; maen nhw fel arfer yn angerddol ynglŷn â beth maen nhw’n ei wneud, ac fel arfer nid ydyn nhw’n dilyn diwrnod gwaith rhwng 9 a 5, ond gall eu gwaith feddiannu eu hamser, a’u meddyliau, ddydd a nos. Yn aml, i wyddonwyr ac artistiaid, naid i’r tywyllwch yw hi, ac mae'r ddau grŵp yn gofyn y cwestiwn: 'Beth pe bai?' "

Mae Andrea wedi cydweithio â Natasha De Vere (GFGC) ar y prosiect Cod Bar Cymru a phrosiectau eraill yn y DU, gan arddangos ffotograffau yn Tsieina a’r India ac yn yr Eisteddfod Genedlaethol, Llanelli yn 2014.

"Mae hyfforddiant artistiaid a gwyddonwyr yn wahanol ac mae hyn yn effeithio ar eu barn am y byd. Mae gweithio gydag artistiaid yn helpu imi weld y gwaith o safbwyntiau gwahanol, ac yn helpu i mi feddwl am syniadau newydd ac i feddwl yn fwy creadigol" esbonia Dr Natasha de Vere.

Meddai’r Athro Mike Christie: "Dros yr 20 mlynedd diwethaf rydw i wedi cymryd rhan mewn nifer o brosiectau ymchwil sydd wedi defnyddio gwyddoniaeth natur a dulliau economaidd i ddarparu tystiolaeth er mwyn cyfiawnhau a thargedu polisïau ym maes cadwraeth natur. Yr hyn sy'n newydd ac yn gyffrous am y prosiect Croesbeillio yw y byddwn ni’n pwysleisio’r modd y gellir defnyddio celf i ddangos y ffyrdd di-ri y mae pobl yn gwerthfawrogi natur ac archwilio’r ffordd orau y gall y dystiolaeth newydd hon gynorthwyo gyda dyluniad polisïau cadwraeth natur".

Rhagwelir y bydd tua 10 darn o gelf yn cael eu cynhyrchu fel rhan o'r prosiect hwn ac y bydd yn arddangos y flwyddyn nesaf yng Ngardd Fotaneg Genedlaethol Cymru, Fferm Bryfed Dr Beynon, llinell Rheilffordd Calon Cymru, yn ogystal ag yn Tsieina.

Nodyn i'r Golygydd

  1. I gael rhagor o wybodaeth cysylltwch â Arthur Dafis, Cyfathrebu, Marchnata a Materion Cyhoeddus, ar 01970 621763 / 07841 979 452 neu drwy’r e-bost yn aid@aber.ac.uk

Gwybodaeth Bellach

Rebecca Davies

Swyddog Gweithredol y Wasg a Chysylltiadau â’r Cyfryngau

Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus
Symudol: 07872 423 788
E-bost: Rebecca.Davies@uwtsd.ac.uk