Datganiadau i'r Wasg 2016

Y Drindod Dewi Sant yn cyfrannu i adroddiad Addysg Uwch newydd a gomisiynwyd gan King’s College, Llundain

05.08.2016

Mae Trystan Rees yn y Drindod Dewi Sant wedi gweithio’n agos ag awduron adroddiad Addysg Uwch newydd a gomisiynwyd gan King's College, Llundain, sy’n edrych ar sut i dargedu bechgyn gwyn o gefndiroedd dosbarth gweithiol, sydd ymhlith y rhai lleiaf tebygol i fynd ymlaen i’r brifysgol.

Trystan yw Uwch Swyddog Ehangu Cyfranogiad y Brifysgol a darparodd astudiaeth achos a ddefnyddir yn yr adroddiad, sydd eisoes wedi denu sylw yn y wasg genedlaethol. 

trystan

Meddai Trystan: “Mae hwn wedi bod yn gyfle cyffrous i ddatblygu gweithgarwch i godi dyheadau academaidd mewn partneriaeth â'n hysgolion targed ar draws de-orllewin Cymru.  Mae’r adborth a dderbyniwyd wedi bod yn eithriadol o gadarnhaol gan yr athrawon a’r disgyblion.  Rwy’n edrych ymlaen at ddatblygu ein gwaith a’i symud yn ei flaen yn y misoedd i ddod.”  

Gan roi sylwadau ar gyhoeddi’r adroddiad, meddai Dr Sam Baars, prif awdur a Chyfarwyddwr Ymchwil yn LKMco: “Roedd astudiaethau achos y brifysgol yn help mawr i ni allu rhoi enghreifftiau diriaethol o arfer, rhwystrau a heriau.  Mae cyrhaeddiad isel yn yr ysgol yn gyfrifol am ran helaeth o broblem cyfranogiad isel mewn Addysg Uwch gan fechgyn gwyn dosbarth gweithiol.  Fodd bynnag nid yw’n ei esbonio’n gyfan gwbl.  Yn yr un modd, mae’n ymddangos nad yw ffioedd dysgu uwch wedi gyrru cyfraddau cyfranogiad i lawr.  Felly mae’r adroddiad hwn yn twrio o dan y ffactorau hyn ac yn gofyn beth mae’n ei olygu i fod yn fachgen gwyn dosbarth gweithiol a sut mae hyn yn gallu’i wneud yn fwy anodd mynd ymlaen i addysg uwch.  Rydyn ni’n canfod bod ofnau am werth addysg uwch yn y gweithle a diffyg gwybodaeth am geisiadau a chyfweliadau’n rhwystrau allweddol i gyfranogiad.”

Dywedodd Trystan fod astudiaeth achos yr adroddiad yn sôn am ei waith cydweithredol ag adran Saesneg Ysgol Coedcae yn Llanelli i gynllunio gweithdai er mwyn cyfoethogi’r cwricwlwm TGAU Saesneg. “Roedd y prosiect wedi’i gynllunio’n benodol er mwyn ailennyn diddordeb eu bechgyn Cyfnod Allweddol 4 mewn Saesneg fel maes pwnc”, meddai.  “Cyflwynwyd y gweithdai gan Fardd Plant Cymru yn Saesneg, Martin Daws, yn ogystal â staff academaidd y Drindod Dewi Sant ar y thema gyffredinol yr Ail Ryfel Byd.”

 Comisiynwyd yr adroddiad newydd, ‘The underrepresentation of white working class boys in higher education: the role of widening participation’  gan Adran Ehangu Cyfranogiad King’s College, Llundain. Cyhoeddwyd yr adroddiad lai nag wythnos ar ôl y penderfyniad i ddod â chyfrifoldeb am brifysgolion a sgiliau i mewn i Adran Addysg newydd ei hehangu (yn Lloegr) yn ogystal ag araith y Prif Weinidog Teresa May lle nododd “Os ydych chi’n fachgen gwyn o’r dosbarth gweithiol, rydych chi’n llai tebygol na neb arall ym Mhrydain i fynd i’r brifysgol.”

Mae’r adroddiad yn rhoi dadansoddiad newydd o’r rhesymau pam bod cyn lleied o fechgyn gwyn dosbarth gweithiol yn mynd ymlaen i addysg uwch a dulliau o fynd i’r afael â hyn. Yn unigryw, mae’n dwyn ynghyd fewnwelediad athrawon, prifysgolion, academyddion a gweithwyr proffesiynol yn y sector.  Yn ôl ei ganfyddiadau:

Mae rhai bechgyn gwyn dosbarth gweithiol yn teimlo bod rhaid iddynt guddio pwy ydynt er mwyn symud drwy fyd Addysg Uwch (AU).

Dylid targedu rhieni’n rhan o’r ymdrechion i gynyddu cyfranogiad bechgyn gwyn dosbarth gweithiol mewn AU.

Dylai ymdrechion i gynyddu mynediad bechgyn gwyn dosbarth gweithiol i AU ddechrau yn yr ysgol gynradd.

Mae cred pobl ifanc yng ngwerth mynd i brifysgol yn gallu cael ei lleihau gan eu hymwybyddiaeth o entrepreneuriaid llwyddiannus â phroffil uchel nad ydynt wedi bod i’r brifysgol neu gan ffrindiau sydd wedi gadael y brifysgol a methu â sicrhau swyddi.

Nid oes diffiniad cytûn o’r term ‘gwyn dosbarth gweithiol’ ac mae hyn yn ei wneud yn fwy anodd targedu'r grŵp a monitro cymorth.

Mae mynediad disgyblion gwyn dosbarth gweithiol i rai cyrsiau’n cael ei gyfyngu gan eu hymwybyddiaeth gyfyngedig o bynciau megis Economeg ac Athroniaeth.

Mae angen i brifysgolion wneud mwy i bwysleisio elfennau ymarferol a galwedigaethol AU i ddisgyblion gwyn dosbarth gweithiol.

Mae prifysgolion sy’n dethol yn drylwyr iawn yn methu’n gyson â bodloni targedau cydraddoldeb ond efallai bod modd esbonio hyn gan raddau a dewis bynciau disgyblion.

Ac yn olaf, nad yw prentisiaethau Addysg Bellach yn sbardun i gyfweliadau AU ac efallai bod datganiadau personol yn rhwystr i fynediad bechgyn gwyn dosbarth gweithiol i AU.

Meddai Anne-Marie Canning, Cyfarwyddwr Ehangu Cyfranogiad yn King’s College, Llundain: “Mae’r adroddiad pwysig hwn yn hanfodol i helpu ysgolion a phrifysgolion i wella cyfraddau dilyniant disgyblion gwyn dosbarth gweithiol i addysg uwch.  Mae’r adroddiad yn argymell bod gweithio gyda disgyblion gwyn dosbarth gweithiol o oed cynnar ac ymgysylltu â rhieni’n allweddol er mwyn sicrhau bod yr holl bobl ifanc yn cael y cyfle i gymryd rhan mewn addysg uwch.’

Gallwch ddarllen yr adroddiad llawn yma:  http://lkm.li/WWCBoys