Ystafell Newyddion

    Mae campws Llambed yn cynnal cyfres o ddigwyddiadau coffaol y Chwyldro Rwsia

    Rhoddodd Chwyldro Rwsia ‘ysgytwad i’r byd’ ym 1917, gan greu dirgryniad a deimlir o hyd heddiw. Er mwyn cyd-daro â’i ganmlwyddiant, mae Prifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant yn cynnal rhaglen o ddigwyddiadau – Lenin’s On Sale Again: 100 Years of the Russian Revolution – sy’n ceisio ailasesu'r chwyldro a’i etifeddiaeth.

    20.10.2017

    Rob Phillips making speech




Y Drindod Dewi Sant yn dathlu’i lle yn hanes rygbi Cymru fel rhan o ap Ceredigion - Chwedlau’r Gorllewin

22.05.2017

Ddydd Mawrth, Mai 23ain, bydd Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn dathlu ei lle yn hanes rygbi Cymru wrth iddi lansio ei chyswllt ag app treftadaeth newydd ac arloesol.

I ddathlu Blwyddyn Chwedlau Cymru, mae Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant wedi bod yn cydweithio â Phartneriaethau Cyrchfan Ceredigion a Biosffer Dyfi i gyflawni prosiect a fydd yn traddodi straeon, chwedlau a llên gwerin y rhanbarth i gynulleidfa newydd ac ehangach.  

Mae cyfraniad Y Drindod Dewi Sant yn canolbwyntio ar le Llanbedr Pont Steffan yn hanes rygbi gan fod y dref yn cael ei chydnabod yn fan geni rygbi yng Nghymru.

Bydd y Brifysgol yn nodi ei rhan yn y prosiect drwy groesawu'r tîm rygbi'r Scarlets i'r campws a fydd yn rhedeg gweithgareddau ar gyfer y plant o Ysgol Bro Pedr yn ystod y prynhawn.

Bydd arddangosfa o ddeunydd sy'n gysylltiedig â rygbi hefyd yn cael ei lansio - arddangosfa sydd wedi’I churadu gan fyfyrwyr Astudiaethau Treftadaeth y Brifysgol.

Gyda chyllid o’r Gronfa Ymgysylltu Twristiaeth Ranbarthol (RTEF) gan Groeso Cymru, mae’r grŵp wedi datblygu Ap newydd gyda'r cwmni digidol ym Mangor, Locly, i ddod â thirwedd chwedlonol Ceredigion yn fyw, gan gyflwyno storïau, gemau sy’n seiliedig ar chwedlau, gweithgareddau a gwybodaeth i ymwelwyr wrth iddynt grwydro’r ardal gyda’u ffonau clyfar.  

Mae’r ap newydd yn gweithio drwy dechnoleg y System Leoli Fyd-eang (GPS) ac iBeacon i ddod o hyd i’r defnyddiwr a gwthio cynnwys i’w ddyfais. Y bwriad yw annog ymwelwyr i ymgysylltu’n ddyfnach â diwylliant y rhanbarth ac ymweld â mannau sy’n gysylltiedig â’r chwedlau a gynhwysir ar yr ap.

Gyda tref Llambed yn hawlio’i lle yn hanes fel man geni rygbi yng Nghymru, mae’n briodol bod y cynnwys sy’n son am y dref yn canolbwyntio ar ei threftadaeth chwaraeon.

Tymor rygbi 2015 /2016 oedd 150fed mlwyddiant y gêm rygbi gystadleuol gyntaf erioed i gael ei chwarae yng Nghymru rhwng Coleg Dewi Sant (Y Drindod Dewi Sant bellach) a Choleg Llanymddyfri gerllaw.

Derbynnir yn gyffredinol y cyflwynwyd rygbi i Gymru gan y Parchedig Athro Rowland Williams, a ddaeth yn Is-brifathro Coleg Dewi Sant yn 1850 ac a oedd wedi chwarae Rygbi yn fyfyriwr yng Ngholeg y Brenin, Caergrawnt.   Mae Undeb Rygbi Cymru hefyd yn cydnabod pwysigrwydd Llambed i ddatblygiad rygbi yng Nghymru, gan roi cefnogaeth lawn i’r tymor o ddigwyddiadau'r llynedd.

Gydag erthyglau yn archifau’r Brifysgol sy’n cynnwys cyn-fyfyrwyr yn hel atgofion am chwarae rygbi yn Llambed yn y 1850au, credir bod gemau rygbi wedi’u chwarae rhwng myfyrwyr o 1850 ymlaen, er ni chwaraewyd y gêm gystadleuol gyntaf gan ddefnyddio rheolau rygbi tan 1866.

Mae’r hanesydd lleol Selwyn Williams wedi ysgrifennu llyfr o’r enw ‘The Fighting Parsons’ am le’r dref yn hanes rygbi ac mae yntau’n ymddangos ar yr ap ac yn adrodd hanes treftadaeth chwedlonol y dref ym maes rygbi.

Mae Lindsey Gilroy, Swyddog Datblygu Busnes ar gampws Llambed Y Drindod Dewi Sant wedi bod â rhan allweddol yn natblygiad y prosiect ac mae wedi bod yn gweithio mewn cydweithrediad â Phartneriaeth Rheoli Cyrchfannau Ceredigion.   

 “Mae’r ap Chwedlau'r Gorllewin yn drosolwg ardderchog o chwedlau cyffrous Ceredigion ac mae’n cynnwys Dewi Sant, Twm Siôn Cati, cwpan Nanteos, a hyd yn oed rhai chwedlau cyfoes megis y sioe deledu lwyddiannus Y Gwyll a ffilmiwyd o fewn Ceredigion.  Mae’r cynnwys am Lambed yn cwmpasu peth o’r hanes ynghylch sut y daethpwyd â rygbi i Lambed, gyda Selwyn Williams ei hun yn adrodd y stori ar sain, ac mae’n cynnwys ffotograffau hanesyddol o’r dref a’r Brifysgol, a gwybodaeth ynghylch Rowland Williams yn ogystal â llun ohono.   

“Mae’r Brifysgol hefyd yn lansio arddangosfa rygbi dros dro gan gwmpasu’r cyfnod o eni’r gêm i’r oes gyfredol, a bydd honno ar gael drwy gydol yr haf.  Mae’r arddangosfa wedi’i threfnu gan fyfyrwyr Astudiaethau Treftadaeth ac wedi’i chefnogi gan Undeb Rygbi Cymru.”

Yn ystod y dathliadau’r llynedd, dadorchuddiodd y Brifysgol gofeb ar gampws y Brifysgol yn y dref i goffáu cyfraniad Rowland Williams i rygbi yng Nghymru.   Hefyd chwaraewyd gêm rygbi arbennig rhwng y Brifysgol a’r tîm gwadd, yr Academyddion Cymreig (Welsh Academicals).

“Roedd tymor rygbi 2015 / 2016 yn un arbennig iawn i Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant.   Nododd 150fed mlwyddiant y gêm rygbi gystadleuol gyntaf erioed i gael ei chwarae yng Nghymru yn ogystal â chyfraniad Rowland Williams i’r gamp,” meddai Dr Jeremy Smith, Deon Cyfadran y Dyniaethau a Pherfformio yn Y Drindod Dewi Sant.

“Ein nod o hyd yw codi ymwybyddiaeth am gysylltiad Llambed â’r gêm ac ar yr un pryd caniatáu i staff a myfyrwyr y Brifysgol, trigolion Llambed a chefnogwyr rygbi ar draws Cymru ddarganfod mwy am ei hanes a'i gwreiddiau,” ychwanegodd.   

“Rydym ni’n ymfalchïo’n fawr yn rôl y Brifysgol yn natblygiad rygbi ac wrth ein bod ein bod ni’n gallu dathlu lle Llambed yn hanes rygbi drwy fod yn rhan o brosiect digidol mor gyffrous.”

I lawrlwytho’r Ap, os ydych chi’n darllen y cyfarwyddiadau hyn ar eich ffôn, tapiwch i fynd i http://legends.cymru a defnyddio’r cod QR hwn: