Tabl Cynghrair People and Planet

“Beth yw eich cyfrinach?” Dyna’r cwestiwn mae pobl yn ei ofyn inni wrth ein gweld yn esgyn yn gyflym i fyny’r Gynghrair Werdd. Mae’r ateb yn syml – rydym yn pryderu am gynaliadwyedd; er bod cyflawni hynny wedi golygu cynnal adolygiad sylfaenol o’r hyn a wnawn, a’n dulliau o wneud hynny, ar draws y brifysgol – ei diwylliant, campysau, cwricwla a’i chymunedau. Credwn y dylai prifysgolion fynd ati’n weithredol i sicrhau bod eu graddedigion yn dod yn ddinasyddion cyfrifol ac yn ddatryswyr problemau creadigol, rhywbeth sy’n angenrheidiol yn y byd ansicr yr ydym yn byw ynddo, felly adlewyrchwyd hyn yn ein cynllun strategol. Roeddem yn awyddus i ddysgu wrth eraill, felly ymunom ni ag Academi Werdd yr AAU am ysbrydoliaeth, a chreu ein sefydliad rhithwir ein hunain, INSPIRE – Sefydliad Arfer Cynaliadwy, Arloesi ac Effeithiolrwydd Adnoddau yn 2012 i arwain ein hymagwedd systemig. Amlygwyd galluoedd a diddordebau staff trwy gynnal archwiliad o sgiliau staff ac ailddiffiniwyd ein harlwy academaidd, gyda phob modwl yn cael ei ystyried o safbwynt INSPIRE. Cynhaliwyd archwiliad o’r cwricwlwm yn ystod yr haf eleni a gwelwyd bod pob un o’n cyfadrannau a’n hysgolion yn darparu cynaliadwyedd ar draws eu cwricwlwm - a bod ganddynt yr awydd i wneud mwy.

Mae hi’n ddyddiau cynnar arnom o hyd, ond bellach rydym wedi datblygu systemau ar draws holl feysydd gweithgarwch y brifysgol, fel ein bod yn gwybod i ble rydym yn mynd ac mae gennym syniad go dda faint o amser a gymer inni gyrraedd yno. Gyda chefnogaeth weithredol yr Is-Ganghellor, y llywodraethwyr, uwch reolwyr, myfyrwyr ac aelodau ysbrydoledig y Pwyllgor Cynaliadwyedd, edrychwn ymlaen at 2015 gydag egni newydd yn sgil ennill y wobr hon, sy’n dangos bod ymgorffori cynaliadwyedd o fewn y brifysgol yn fater i bawb ac o fudd i bawb.

Dr Jane Davidson, Cyfarwyddwr INSPIRE
Jane.davidson@tsd.uwtsd.ac.uk

Er mwyn dechrau ymgorffori’r agenda cynaliadwyedd ar draws y brifysgol, cynhaliwyd arolwg o sgiliau cynaliadwyedd staff (academaidd a chymorth) ar draws Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant. Helpodd yr arolwg i ddatblygu sylfaen tystiolaeth o arbenigedd, profiad a diddordeb cyfredol ym maes cynaliadwyedd ar draws y sefydliad aml-gampws. Yn sgil y gwaith dynodwyd cyfleoedd ar gyfer cwricwla ac ymchwil newydd a bu’r staff yn ystyried beth mae’n ei olygu i gael cynaliadwyedd yn werth craidd ac yn flaenoriaeth strategol. Helpodd y prosiect hwn i feithrin mwy o frwdfrydedd a chefnogaeth ar gyfer yr agenda ac roedd yn hanfodol wrth alluogi’r brifysgol i flaenoriaethu cynaliadwyedd yn ei chynllunio strategol.

Dr Jane Davidson, Cyfarwyddwr INSPIRE
Jane.davidson@tsd.uwtsd.ac.uk

Elfen hanfodol o symud yr agenda cynaliadwyedd yn ei blaen yn PCYDDS oedd arddangos y cysylltiadau â chyflogadwyedd. Mae’r Brifysgol ar bob campws wedi creu 3 interniaeth myfyrwyr ar gyfer INSPIRE, sy’n cynnwys tâl, i ddatblygu mentrau penodol: Masnach Deg, Effaith Werdd Undeb Cenedlaethol y Myfyrwyr a Chynlluniau Cyfnewid yn ymwneud â Chynaliadwyedd. Rhaid i’r interniaid ddatblygu rhaglen waith yn eu dewis faes; adrodd yn flynyddol ar eu gweithgarwch i Gyfarwyddiaeth INSPIRE a gweithio fel tîm gan annog y myfyrwyr yn ehangach i gyfranogi. Arweiniodd hyn at greu rhandiroedd ar gyfer y brifysgol, dolydd blodau gwyllt a llochesi beiciau newydd. Mewn ymateb i’r interniaid, mae Undeb y Myfyrwyr, am y tro cyntaf, wedi penodi Swyddogion Amgylcheddol ac mae pob campws yn gweithio tuag at wobrau Effaith Werdd yr NUS.

Dr Jane Davidson, Cyfarwyddwr INSPIRE
Jane.davidson@tsd.uwtsd.ac.uk

Mae ffonau clyfar yn declynnau defnyddiol ar gyfer pleidleisio – yn YDDS ta beth. Gan ddefnyddio ‘VocalEyes’, platfform digidol cyffrous i roi syniadau ar waith, a dreialwyd yn YDDS, ac sydd bellach yn cael ei ddefnyddio mewn prifysgolion a cholegau eraill ar draws y DU, mae myfyrwyr wedi bod yn cynnig syniadau i hyrwyddo cynaliadwyedd yn y brifysgol. Ânt ati wedyn i’w trafod, eu rhoi yn nhrefn blaenoriaeth, pleidleisio arnynt a derbyn ymatebion gan y rheolwyr. Mae’r myfyrwyr wedi mwynhau’r platfform cymaint nes bod Undeb y Myfyrwyr bellach yn rhedeg cylch trafod arno ac rydym ar fin cyflwyno fersiwn i staff. O ran cynaliadwyedd, mae’r platfform wedi galluogi myfyrwyr i ddod at ei gilydd mewn modd ystyrlon ac mewn amser real ar draws 4 campws a gweld eu syniadau'n cael eu rhoi ar waith.

Dr Jane Davidson, Cyfarwyddwr INSPIRE
Jane.davidson@tsd.uwtsd.ac.uk

Mae Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant wedi cwblhau Archwiliad Cwricwlwm Cynaliadwyedd ar draws yr holl gyrsiau gorfodol i ddadansoddi’r cynnwys Cynaliadwyedd.


Yn 2012 ymrwymodd y Brifysgol i sicrhau bod yr hyn sy’n cyfateb i 15% o’r profiad a addysgir i fyfyrwyr yn cael ei ddarparu o safbwynt cynaliadwyedd. Er mwyn monitro a gwerthuso cynnydd tuag at y targed hwn, cynhaliwyd adolygiad o’r holl raglenni gradd yn 2014 i weld sut oedd cynaliadwyedd wedi’i integreiddio o fewn y profiad dysgu ac addysgu. Mae’n rhaid i bob cwrs arddangos cynnwys cynaliadwyedd trwy’r broses ddilysu.
Dynodai canlyniadau’r broses o fapio’r cwricwlwm bod pob cyfadran yn rhagori ar darged PCYDDS o ddarparu 15% o’r holl brofiad a addysgir i fyfyrwyr o safbwynt cynaliadwyedd. Amlygir hyn yn y tabl canlynol sy’n dangos y canran cyfartalog o gredydau rhaglenni a addysgir o safbwynt cynaliadwyedd ar gyfer pob cyfadran yn PCYDDS.

Celf a Dylunio: 58%
Cyrsiau Busnes: 77%
Cyrsiau Dylunio a Pheirianneg Fodurol: 67%
Y Dyniaethau: 29%
Cyrsiau Perfformio: 39%
Gwyddorau Cymdeithasol: 51%
Addysg Athrawon: 93%

Cynhelir adolygiadau cwricwlwm pellach ddwywaith y flwyddyn i fonitro’r ddarpariaeth.

Dr Jane Davidson, Cyfarwyddwr INSPIRE
jane.davidson@tsd.uwtsd.ac.uk

Mae Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn darparu ei rhaglen Datblygu Staff trwy gydol y flwyddyn Academaidd a thrwy’r Haf fel y gwna’r rhan fwyaf o Brifysgolion eraill. Fodd bynnag, mae Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn mynd gam ymhellach na’r strwythur rhaglen arferol ac yn darparu Rhaglen Cynllunio Strategol a Gweithredol blynyddol i’r holl staff sy’n rhedeg o ddiwedd Awst tan y dydd Gwener cyntaf ym mis Medi (rhaglen chwe diwrnod). Mae’n orfodol i’r holl staff fod yn bresennol, fel y bo’n briodol, gan ddechrau gyda rhaglen Gynefino gorfforaethol ar y dydd Gwener cyntaf i staff sy’n newydd i’r brifysgol. Mae hyn yn cynnwys cyflwyniad ar Gynaliadwyedd ac i ddilyn ceir cyfle i staff gynnal trafodaeth anffurfiol mewn grŵp neu holi cwestiynau’n unigol.

Neilltuir y dydd Llun cyntaf i brif ddigwyddiad briffio’r brifysgol ar gyfer staff pob campws, gan ddechrau gydag anerchiad yr Is-Ganghellor, ac yna cyflwyniadau'r Dirprwy Is-Gangellorion a chyflwyniadau eraill o flaenoriaeth uchel megis Cynaliadwyedd. Yna ailadroddir y rhaglen hon ar gampws arall y diwrnod wedyn ac mae’r diwrnod hwn hefyd yn cael ei ffilmio a’i ddarlledu’n fyw i’r holl staff ei weld. Yn ogystal, mae’n cael ei recordio a threfnir ei fod ar gael i’w weld am gyfnod penodol wedi hynny. Yn sgil hyn mae modd i’r holl Gyfadrannau a’r unedau cymorth Proffesiynol dderbyn y neges allweddol am Gynaliadwyedd, ynghyd â Chynrychiolwyr Undeb y Myfyrwyr sydd hefyd yn bresennol ar y rhaglen.
Mae’r dydd Mercher yn orfodol i’r holl staff Academaidd ac Academaidd-gysylltiedig, ac yn ymdrin â Rheoliadau Academaidd a gofynion eraill yn ymwneud ag Addysgu a Dysgu, yn cynnwys cyflwyniad gorfodol ar Gynaliadwyedd yng nghyswllt cynnwys y Cwricwlwm ac archwiliad.

Yna mae’n ofynnol i’r holl Gyfadrannau ac unedau Cymorth Proffesiynol fynd ati i wneud gwaith cynllunio (Strategol a Gweithredol) ar y dydd Iau a’r dydd Gwener ac i ddychwelyd y cynlluniau, yn cynnwys eu helfennau ar Gynaliadwyedd, fel rhan o’r broses barhaus o adolygu strategol a chynllunio.

Mark Thomas, Swyddog Datblygu Staff, Adnoddau Dynol
mark.thomas@sm.uwtsd.ac.uk

Mae cynaliadwyedd yn rhan annatod o brofiad y myfyrwyr yn Y Drindod Dewi Sant ond mae hyn yn wir hefyd o ran y tîm marchnata a recriwtio myfyrwyr.

Mae’r tîm wedi datblygu arferion marchnata cynaliadwy ac mae’n gweithio i wneud dewisiadau cynaliadwy, lle bo modd, ym mywyd beunyddiol Y Drindod Dewi Sant.

Mae’r agenda cynaliadwyedd yn ffocws allweddol wrth amlygu gwerthoedd craidd y Brifysgol yn ei deunyddiau marchnata, gyda myfyrwyr yn cael gwybod am ymrwymiad y Brifysgol i’r agenda gynaliadwy mewn deunydd marchnata printiedig ac ar-lein.

Ar lefel weithredol, mae’r adran wedi lleihau’i dibyniaeth ar ddeunydd printiedig ac mae ganddi aelod o staff sy’n ymwneud yn benodol â’r sector marchnata ar-lein a digidol, er mwyn lleihau ôl troed yr adran ar raddfa fyd-eang. Wrth i gynnyrch gael ei ddigideiddio gwelwyd gostyngiad mewn gwaith printiedig ac anogwyd staff i ystyried materion cynaliadwy yn ystod y broses gaffael. Mae prosbectysau’r Brifysgol yn cael eu hargraffu ar bapur o ffynonellau cyfrifol, gan weithio’n agos â’r Ganolfan Dysgu a Gyfoethogir gan Dechnoleg a’r Rheolwr Amgylchedd.

Caroline Benyon, Cyfarwyddwr Marchnata a Chyfathrebu
caroline.benyon@sm.uwtsd.ac.uk

Ym mis Hydref a Thachwedd eleni cynhaliodd Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant ei harolwg teithio cyntaf o fyfyrwyr a staff ar draws y brifysgol ers uno tair prifysgol yn un. Bellach mae gan Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant dri phrif gampws yn Ne Orllewin Cymru – Caerfyrddin, Llambed ac Abertawe – pob un yn cynnig math gwahanol o brofiad i fyfyrwyr. Noda ein Polisi Amgylcheddol presennol, “Trwy ddatblygu Cynllun Trafnidiaeth Gwyrdd erbyn diwedd blwyddyn academaidd 2014-15, bydd y brifysgol yn datblygu datrysiadau i leihau effaith ei gweithgareddau teithio a thrafnidiaeth.”

Mae’r cyhoeddiad diweddar ynghylch ein cynlluniau ar gyfer campws newydd yn ardal SA1 Abertawe yn rhoi cyfleoedd ychwanegol i’r brifysgol ddatblygu datrysiadau blaengar o ran trafnidiaeth ar gyfer staff a myfyrwyr i deithio rhwng y campysau sy’n wasgaredig yn ddaearyddol.

Defnyddir canlyniadau’r arolwg hwn i arwain ein cynllunio a’n rheolaeth o garbon, a dengys yn glir ein hymrwymiad i wella perfformiad amgylcheddol yn barhaus. Ar hyn o bryd rydym yn rhedeg fflyd o gerbydau eco-gyfeillgar ac rydym wrthi’n creu cynlluniau i sicrhau ein bod yn manteisio ar ddatblygiadau technoleg o ran cerbydau trydan a hybrid. Rydym yn rhedeg cynllun bws corfforedig i staff, ac mae amrywiol brisiau gostyngol ar gael i fyfyrwyr.

Graham Allen, Rheolwr Amgylcheddol
Graham.allen@sm.uwtsd.ac.uk

Mae’r Brifysgol wedi cynnal adolygiad Rheoli Carbon a pharatowyd Cynllun Rheoli Carbon gan ymgynghorwyr allanol, gyda’r adroddiad terfynol wedi’i gyhoeddi ym mis Gorffennaf 2014.

Mae’r cynllun yn amlygu nifer o feysydd ar gyfer targedu lleihau carbon.

Mae’r Brifysgol eisoes wedi cychwyn gweithio ar y mesurau canlynol:

  • Gosod mesuryddion ‘deallus’ ar gyfer nwy, trydan a dŵr ym mhob adeilad yn ei dro ar bob campws. Bydd hyn yn galluogi rheoli'r defnydd o ynni a dŵr yn rhagweithiol a hefyd yn galluogi dadansoddi mesurau lleihau carbon ar ôl cwblhau’r arbedion a dargedir.
  • Mae gwaith inswleiddio pibau yn yr ystafell beiriannau yn parhau, gyda 90% wedi’i gwblhau.
  • Mae atgyweiriadau a gwelliannau i reolyddion gwresogi / dŵr twym a gwelliannau i’r isadeiledd yn parhau (70% wedi’i gwblhau).
  • Mae arolwg goleuadau i bennu rhaglen o flaenoriaethau o ran meysydd i’w targedu ar gyfer dyfeisiau switsio awtomatig, ynghyd â rhaglen o flaenoriaethau ar gyfer gosod ffitiadau golau newydd, yn parhau (10% wedi’i gwblhau).
  • Mae rhaglen / cynllun gweithredu cyffredinol yn cael ei ddatblygu er mwyn cyflawni’r holl argymhellion a wnaed yn y cynllun rheoli carbon – mae hyn yn parhau (15% wedi’i gwblhau).

Wrth gyflawni’i dyheadau o ran lleihau carbon yn sylweddol, sicrheir arbedion ariannol ac mae’r rhain yn cael eu hail-fuddsoddi mewn ‘mentrau gwario i arbed’ a fydd yn sicrhau gostyngiadau pellach yn y defnydd o garbon.
Mae’r arbedion ariannol a sicrhawyd trwy weithredu Cynllun Rheoli Carbon hyd yn hyn wedi bod yn sylweddol ac maent yn ddigonol i ariannu swydd Rheolwr Lleihau Carbon, a gaiff ei hysbysebu’n fuan.

Hywel Griffiths, Cyfarwyddwr Gweithrediadau
h.griffiths@tsd.uwtsd.ac.uk

Mae’r tîm Technoleg a Systemau Gwybodaeth wedi gweithredu a datblygu Microsoft Lync ymhellach dros y 6 mis diwethaf fel offeryn cyfathrebu unedig. Mae Lync yn galluogi staff i gael sgyrsiau desg i ddesg trwy fideo ansawdd uchel gyda negeseua sydyn a’r gallu i rannu dogfennau a sgriniau gyda’r cyfranogwyr. Yn sgil y defnydd cynyddol o Lync o fewn Y Drindod Dewi Sant mae’r teithio rhwng y campysau wedi lleihau’n sylweddol.

Dyma rai o fanteision allweddol Lync:

  • Gostyngiad sylweddol o ran costau staff, yn nhermau amser staff, treuliau teithio a chostau amgylcheddol. Mae gostyngiad hefyd o ran risg i iechyd a diogelwch wrth i staff gael eu cadw oddi ar y ffyrdd
  • Effaith arwyddocaol o ran lleihau ôl troed carbon y sefydliad
  • Cefnogaeth lawn gan ddesg gymorth Technoleg a Systemau Gwybodaeth
  • Gellir gwella cynhyrchiant trwy gydweithio amser real gan rannu cymwysiadau megis Microsoft Office
  • Hyrwyddir cyfathrebu ar draws campysau trwy gynadledda sain/fideo ar y bwrdd gwaith. Gellir llusgo a gosod ffeiliau a delweddau yn eich sgyrsiau Lync
  • Mae defnyddio gwybodaeth am bresenoldeb (rich presence) a’i integreiddio ar Outlook yn caniatáu i weithwyr neu fyfyrwyr weld pwy sydd ar gael pryd, a beth yw eu statws cyfredol, yn cynnwys a ydynt allan o’r swyddfa ac yn brysur/rhydd. Mae hyn wedyn yn arwain at gyfathrebu mwy effeithiol
  • Cyfathrebu â chwmnïau allanol trwy alwadau sain/fideo un i un neu gynhadledd yn rhad ac am ddim.

James Cale, Pennaeth Gweithredol Dros Dro Technoleg a Systemau Gwybodaeth
james.cale@tsd.uwtsd.ac.uk