Hyfforddi Athrawon o 1872 i’r Presenol

Er bod Prifysgol Fetropolitan Abertawe wedi uno â Phrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant mor ddiweddar â 2012, mae gan addysg athrawon yn Abertawe hanes hir ac enwog sy’n dyddio nôl dros 140 o flynyddoedd. Bu llawer o newid enw ar y daith, ond mae’r Brifysgol yn falch o’i hanes a’i thraddodiad ac mae’n parhau i ymrwymo i fod â’i gwreiddiau’n lleol, gyda chysylltiadau byd-eang.

1872 Coleg Hyfforddi Abertawe

Agorwyd y coleg yn Nheras Nelson yng nghanol Abertawe ar 5ed Chwefror 1872, a chanddo 38 o fyfyrwyr benywaidd; byddai’n parhau i fod yn goleg i ferched yn unig nes ar ôl yr Ail Ryfel Byd. Yn y pendraw, symudodd y coleg i’w leoliad presennol yn Townhill yn 1913.

1965 Coleg Addysg Abertawe

Er bod nifer fach o fyfyrwyr gwrywaidd wedi cael eu derbyn ers diwedd y 1950au, nid oedd y coleg yn un gwbl gydaddysgol nes 1965, pan gafodd y cyntaf mewn cyfres o enwau newydd.

1976 Athrofa Addysg Uwch Gorllewin Morgannwg

Yn dilyn cynnig Papur Gwyn gan y Llywodraeth yn 1973, cafodd tri choleg Abertawe – y Coleg Technoleg ym Mount Pleasant, y Coleg Celf yn Alexandra Road, a’r Coleg Addysg yn Townhill – eu huno ym mis Medi 1976 i ffurfio Athrofa Addysg Uwch Gorllewin Morgannwg.

1992 Athrofa Addysg Uwch Abertawe

O ganlyniad i anawsterau marchnata Gorllewin Morgannwg i ddarpar fyfyrwyr y tu allan i Gymru, newidiwyd yr enw eto yn 1992. Bu datblygiadau mawr hefyd ar gyfer y rhaglen hyfforddi athrawon: crëwyd Ysgol Addysg newydd yn 2004 i baratoi at drosglwyddo’r holl raglenni TAR o safle Hendrefoelan Prifysgol Abertawe i Athrofa Addysg Uwch Abertawe yn Townhill. 

2008 Prifysgol Fetropolitan Abertawe

Ar 17eg Ionawr, 2008, cafodd y sefydliad gymeradwyaeth gan Swyddfa’r Cyfrin Gyngor yn Whitehall i ddod yn Brifysgol newyddaf y DU, o dan yr enw newydd, Prifysgol Fetropolitan Abertawe. Yn fuan wedyn, arweiniodd ad-drefnu addysg athrawon yng Nghymru at ffurfio Canolfan Addysg Athrawon De-Orllewin Cymru (CAADOC), oedd yn cynnwys Prifysgol Fetropolitan Abertawe a Phrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant. Cafodd ei lansio yn y Gerddi Botaneg Cenedlaethol  ar 7fed Gorffennaf 2011.

2012 Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant, Campws Townhill

O ganlyniad i lwyddiant y bartneriaeth, yn 2012, unodd Prifysgol Fetropolitan Abertawe gyda Phrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant i ffurfio’r sefydliad presennol. Nawr, cynhelir yr holl gyrsiau hyfforddi athrawon israddedig yng Nghaerfyrddin, ac yng nghampws Townhill y cynhelir yr holl gyrsiau TAR.

2016: Yr Athrofa

Maer Athrofa, a lansiwyd ym mis Mai 2016, yn ymestyn ei dylanwad ar draws Cymru ac mae’n cynnwys Canolfannau Rhagoriaeth Ymchwil, Comisiwn Addysg Cymru a’r Bartneriaeth Dysgu Proffesiynol. Mae’r Athrofa yn gweithio gyda dros 100 o ysgolion i ddatblygu a darparu mathau cyfredol ac arloesol o addysg athrawon ar draws Cymru.