Mae Jo Conti yn ddylunydd gwisgoedd sydd wedi gweithio ym mydoedd opera, hysbysebion teledu, adloniant ysgafn a drama. Hi hefyd yw perchennog Hufen Iâ Conti, sy’n sefydliad eiconig yn Llambed.

Mae Conti yn un o ddisgynyddion teulu enwog a ddaeth i Gymru o’r Eidal, yn wreiddiol o Bardi, sydd wedi’i lleoli ryw ddeugain milltir i’r de-orllewin o Parma. Pan oedd hi’n dair ar ddeg mlwydd oed, daeth ei thad-cu Artillio i Gymru i werthu pren i’r diwydiant glo. Ar y cychwyn, bu ef a’i frodyr Giacomo ac Alfredo yn gweithio i Eidalwyr eraill, ond ymhen hir a hwyr, gwnaethant gynilo digon o arian i agor caffi yn Ystradgynlais. Bryd hynny, nid oedd neb bron wedi clywed am goffi a hufen iâ. Ar ystyried bod yna fwlch yn y farchnad, gwelodd y brodyr botensial i’w harlwyo mewn amgylchedd caffi. Roedd y caffis yn llwyddiant ar unwaith; ar eu hanterth, roedd dau ar bymtheg caffi Conti wedi’u lleoli ar draws De a Gorllewin Cymru. Agorwyd caffi Llambed yn 1933. Magwyd Jo Conti yn Llambed, a gwnaeth fynychu Ysgol Gyfun Llambed. Medd hi ‘Ers oeddwn yn fach, gwnaeth y caffi chwarae rhan enfawr yn fy mywyd. Rwy’n cofio pan oeddwn yn naw mlwydd oed yn syllu dros y cownter a gweld fy rhieni wrth eu gwaith. Roedd yn lle gwych i gael fy nghodi oherwydd roedd pawb mor gyfeillgar, ac roedd fy nheulu yn adnabod pawb. Y caffi oedd calon y dref’.  

Gradd gyntaf Jo Conti oedd BA mewn Dylunio Ffasiwn o Brifysgol Kingston. Ers hynny, mae wedi bod ar gwrs darlunio ffasiwn yng ngholeg Central Saint Martins, ac wedi astudio am radd Astudiaethau’r Cyfryngau gyda Phrifysgol Cymru, Llambed. Ei gyrfa wreiddiol oedd fel dylunydd a darlunydd ffasiwn. Ond, ar ôl ennill gwobr Dylunydd Y Flwyddyn Cymru, rhoddwyd iddi sioe ysgubol yng Ngwesty’r Savoy yng nghanol Llundain. Ymhlith y sawl a sylwodd ei chasgliad oedd y Fonesig Siân Phillips. O ganlyniad, defnyddiwyd dyluniadau Conti yn y gyfres dditectif Gymraeg Yr Heliwr, a wnaeth gynnwys Phillip Madoc. Yn ystod y flwyddyn ganlynol, gofynnodd ddau gynhyrchydd teledu i Conti ddylunio ar gyfer cyfres opera yr oeddent yn gweithio arni, ac a fyddai’n cael ei ffilmio yn Verbier, yn ne-orllewin y Swistir. Ers hynny, mae wedi gweithio ar amrywiaeth o gynyrchiadau, gan gynnwys yr opera sebon Cymraeg Pobol y Cwm, y gyfres blant Sali Mali, a hysbysebion ar gyfer Smirnoff Vodka a Bushmills Whiskey. Mae’n gweithio’n rheolaidd i ddrama ysbyty hirsefydlog y BBC, sef, Casualty. Yn ystod misoedd yr haf, mae hefyd yn dylunio ar gyfer Jamie Johnson, rhaglen CBBC boblogaidd sydd wedi’i seilio ar gyfres o lyfrau gan Dan Freedman. Erbyn hyn, mae pumed gyfres y rhaglen hon, sy’n ymwneud â chwaraewr pêl-droed ifanc ac uchelgeisiol, wedi dod i ben. Yn ogystal â mynd i’r afael â nifer o faterion anodd, mae’r rhaglen hon hefyd wedi cynnwys cameos gan bobl enwog megis Gary Lineker, Jürgen Klopp a Marcus Rashford. Er nad yw hi’n dilyn pêl-droed, medd Conti ‘Er mawr syndod a phleser i mi, gwnes fwynhau’n fawr y profiad o weithio ar y rhaglen hon.’  

Fel dylunydd gwisgoedd, mae Conti yn gyfrifol am greu’r holl wisgoedd ar gyfer yr actorion sy’n ymddangos mewn cynhyrchiad ffilm neu deledu. Gwnaiff hi gynhyrchu’r dyluniadau cychwynnol a’u gweld drwy’r holl broses tan i’r gwisgoedd gael eu gorffen. Gwnaiff hi sefydlu sut mae pob cymeriad yn cael ei weld;  mae gwisgoedd yn darparu cliwiau cynnil am fywydau a phersonoliaethau pobl. Er gwaethaf y parch sydd ganddi am wisgoedd cyfnod, gall gwisgoedd cyfredol fod yn llawer anoddach i’w cynhyrchu. Y mae cyfoeth enfawr o ddewisiadau dichonadwy ar gael, ac mae’r gynulleidfa yn gyfarwydd â’r dillad y maen nhw eu hunain yn eu gwisgo. Mae’n waith ymdrechgar; mae’r diwrnodau, fel arfer, yn dechrau’n gynnar ac yn gorffen yn hwyr.  

Mae Conti hefyd yn ddylunydd gemwaith ac yn ddarlunydd llyfrau profiadol. Yn benodol, mae hi wedi paratoi darluniau ar gyfer Mabinogion legends: from the Red Book of Hergest, (Gwasg Llanerch, 1992)   

Gan ddychwelyd i amgylchfyd ei phlentyndod, gwnaeth Jo Conti a’i mab Tom gymryd drosodd y busnes teuluol yn Llambed yn 2012. Erbyn hynny, hwnnw oedd y caffi Conti diwethaf a oedd ar ôl, ac un o’r ychydig gaffis Eidalaidd i gael ei sefydlu cyn yr Ail Ryfel Byd. Gweithiodd Jo a Tom yn galed i adfer y caffi i’w ogoniant blaenorol. Erbyn hyn mae’n ffynnu ac yn fan i’r gymuned gwrdd, ac mae’n  arlwyo cynnyrch lleol da, yn ogystal â hufen iâ enwog Conti. Ceir hefyd ail gaffi Conti gerllaw, yn Llanerchaeron, ar safle’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol. Mae’r hufen iâ a oedd unwaith ar gael yn Llambed yn unig, ac a oedd yn cael ei gynhyrchu yn unol â rysâit cyfrinachol iawn y teulu, erbyn hyn ar gael mewn llawer o gaffis a bwytai ar hyd ac ar led De a Chanolbarth Cymru.  

Ffynonellau 

Conti, J. (2021). Jo Conti. Costume designer at BBC Studios, Business Owner and Certified Content Marketing Freelancer [LinkedIn page]. LinkedIn. Adalwyd ar Fawrth 11 2021 oddi wrth https://www.linkedin.com/in/jo-conti-525b3632/ 

Conti, J. (2020). Costume design by Jo Conti. Adalwyd ar Fawrth 11 2021 oddi wrth https://www.joconti.com/Conti’s (2017). Our history / Ein hanes. Adalwyd ar Fawrth 11 2021 oddi wrth https://www.contisicecream.com/history-hanes 

Parry, N. (2012, November 14). Family’s happy to share memories of our ‘café culture’. Carmarthen Journal. Adalwyd ar Fawrth 12 2021 oddi wrth https://infoweb-newsbank-com.ezproxy.uwtsd.ac.uk/apps/news/document-view?p=UKNB&t=&sort=YMD_date%3AD&fld- 

Mandy (2021). Jo Conti. Adalwyd ar Fawrth 12 2021 oddi wrth https://www.mandy.com/uk/crew/jo-conti-1 

Gems Agency (2019). Costume designer Jo Conti. Adalwyd ar Fawrth 12 2021 oddi wrth https://www.gemsagency.co.uk/cv_profile/jo-conti/1213 

Set-étiquette (2020, June 15). How to become a costume designer: the ultimate guide 2020 [Blog post]. Adalwyd fis Mawrth 2021 oddi wrth https://www.setetiquette.com/how-to-become-a-costume-designer-the-ultimate-guide-2020/