A | BCDE | F | G | H | I | J | K |LM | N | O | P | Q | R |S | T | U | V | W | X | Y | Z

B

Parcell Rees Bowen

Ganwyd Parcell Rees Bowen yn Llangain, Sir Gaerfyrddin, ar Orffennaf 22 1893. Wedi derbyn ei addysg yn Ysgol Ramadeg Caerfyrddin, ymgofrestrodd yng Ngholeg Dewi Sant ym mis Hydref 1912. Gwnaeth Bowen, a gafodd y llysenw ‘Plancio’ pan oedd yno, chwarae rhan weithredol ym mywyd chwaraeon y coleg. Yn flaenorol, wedi chwarae rygbi i’r ‘Carmarthen Quins’, ymunodd â thîm XV y Coleg yn 1913, gan geisio’n aflwyddiannus i gael ei benodi i’r swydd Ysgrifennydd Rygbi.

Darllen Mwy >


C

Reverend John Cawston

Caplan y Llynges Frenhinol, Caplan y Fflyd a Chaplan Anrhydeddus i’r Frenhines.

Darllen Mwy >


Austin Pugh Cook

Ganwyd Austin Pugh Cook yn 1893 yn Hwlffordd lle roedd ei rieni yn rhedeg siop lysiau a ffrwythau o gartref y teulu ar Stryd y Bont. Roedd Austin yn ddisgybl talentog ac ar ôl "gyrfa ysgolheigaidd o fri", aeth ymlaen i astudio'r Clasuron yng Ngholeg Dewi Sant.

Darllen Mwy >


D

John Charles Edmunds-Davies

Ganwyd John Edmunds-Davies yn Llanbedr Pont Steffan yn 1893 i Walter ac Agnes. Roedd yn unig blentyn, yn dilyn marwolaethau ei dri brawd a chwaer yn fabanod. Roedd Walter yn gymeriad lleol pwysig a oedd yn berchen ar siop ddefnydd ac yn 1911, gwasanaethodd fel Maer Llanbedr Pont Steffan. Derbyniodd John ei addysg yn Ysgol Coleg Dewi Sant, Coleg Aberhonddu ac Ysgol Sir Tywyn. Pan ddechreuodd y rhyfel, cofrestrwyd John yng Ngholeg Dewi Sant.

Darllen Mwy >


E

Reverend Ronald Edwards

Roedd Ronald Edwards (1914–1995) yn rhan o frwydr Monte Cassino fel caplan yn y fyddin. Dyfarnwyd Gorchymyn Gwasanaeth Nodedig iddo am ei ddewrder wrth achub dynion a oedd wedi’u clwyfo.

Darllen Mwy >


Reverend Walter Evans

Gweithiodd Walter Evans (1916-2007) fel caplan yn y fyddin am bron deugain mlynedd, gan wasanaethu yng Ngogledd Affrica, yr Eidal, Gwlad Belg, yr Almaen, Malaia, Singapore, Cenia ac Oman. Gelwid wrth ei lysenw ‘Evans above’, a gwnaeth weithio bron ym mhob math o swydd a oedd gan gaplaniaeth y fyddin ei chynnig.

Darllen Mwy >


J

John Stanley Jenkins

Ganwyd John Stanley Jenkins yn Paddington, Llundain, yn 1896, i rieni a anwyd yng Nghymru, Mary a David. Bu farw Mary pan oedd John yn fachgen ifanc, a phan briododd David am yr ail waith, cafodd John bum sibling. Erbyn 1911, roedd ‘Johnny’ yn byw gyda pherthnasau yn Llambed. Roedd ei fodryb yn gweithio i fusnes ffrwythwr ac roedd ei ewythr David, a anwyd yn Llambed, yn gweithio fel ‘Sgowt y Coleg’.

Darllen Mwy >


Reverend Thomas Glasfryn Jones

Ganwyd Thomas Glasfryn Jones yn 1884 yn Llangeitho, saith milltir i’r gogledd o Lambed. Ef oedd trydydd plentyn John a Mary Jones; ei fam oedd merch Lewis Davies, saer coed yn Llambed, ac roedd ei dad yn saer maen.

Darllen Mwy >


L

Leonard Glynne Lewis

Ganwyd Thomas Glasfryn Jones yn 1884 yn Llangeitho, saith milltir i’r gogledd o Lambed. Ef oedd trydydd plentyn John a Mary Jones; ei fam oedd merch Lewis Davies, saer coed yn Llambed, ac roedd ei dad yn saer maen.

Darllen Mwy >


Reverend Brian Lucas

Magwyd Brian Lucas ym Mhort Talbot, De Cymru, gyda theulu estynedig o’i gwmpas, ac mewn tŷ a oedd ‘bob amser yn llawn chwerthin’. Daeth i Goleg Dewi Sant yn 1959 a gwnaeth ef hollol ymdrochi ei hun ym mywyd y coleg. Ymunodd â’r Gymdeithas Ddrama a chafodd ei ethol fel cynrychiolydd y coleg ar Undeb Cenedlaethol y Myfyrwyr, gan ddod yn un o gyfarwyddwyr Gownsman Publications, cwmni cyfyngedig a oedd yn gweinyddu cylchgrawn y coleg.

Darllen Mwy >


M

Charles Herbert Morris

Ganwyd Charles Herbert Morris yn Y Trallwng yn 1892; ef oedd yr ieuaf o ddau ar bymtheg o blant a anwyd i William a Jane Morris. Roedd y rhan fwyaf o aelodau’r teulu Morris yn gweithio i’r diwydiant dillad lleol, ac yn cael eu cyflogi naill ai fel dilledyddion, gwniyddesau neu hetwyr.

Darllen Mwy >


S

Reverend Fred Seaton Smith

Ganwyd Frederick ‘Fred’ Seaton Smith ym Monkseaton yn Northumberland yn fab i Frank a Mary Smith. Cofnodir galwedigaeth Smith fel perchennog planhigfa goffi. Roedd Fred wedi bod yn breswylydd yn Ysgol San Pedr yn Efrog cyn iddo gofrestru yng Ngholeg Dewi Sant yn 1910. Fel chwaraewr brwd, chwaraeodd Fred ar gyfer tîm Criced 1af XI, Rygbi 2il XV a'r tîm hoci. Roedd hefyd yn gapten y clwb tenis.

Darllen Mwy >


Y Parchedig Thomas James Stretch

Caplan gyda’r Fyddin a oedd yn bresennol pan ryddhawyd carcharorion gwersyll-garchar Bergen-Belsen

 Darllen Mwy >


W

Yr Is-lyngesydd Peter Wilkinson CB, CVO

Mae Peter Wilkinson yn swyddog y llynges, a gododd i fod yn Ddirprwy Bennaeth y Staff Amddiffyn, yn ogystal â Llywydd Cenedlaethol y Lleng Brydeinig Frenhinol.

Darllen Mwy >


Y Brigadydd A P Williams OBE – Y Gatrawd Fersiaidd Gynt

Magwyd Andrew Williams yng Nghaerloyw cyn ymgofrestru yng Ngholeg Prifysgol Dewi Sant yn 1980 i astudio daearyddiaeth. Roedd yn hoff iawn o bellenigrwydd Llambed. Oherwydd y bu’n byw yn Esgairdawe, yn aml, byddai’n rhedeg y nifer mawr o filltiroedd yn ôl ac ymlaen i’r Coleg er mwyn cynnal ei astudiaethau.

Darllen Mwy >