Llywodraethu: Prifysgol Cymru

Mae’r Siarter a’r Statudau a’r Ordinhadau yn darparu fframwaith eang ar gyfer strwythur cyfreithiol a threfn lywodraethu’r Brifysgol.

Yn ôl y Siarter a’r Statudau, y Cyngor yw corff llywodraethu’r Brifysgol.
Cadeirydd y Cyngor presennol yw’r Hybarch Randolph Thomas, cyn Archddiacon Aberhonddu.


Aelodau’r Prifysgol Cymru Cyngor

(Cliciwch ar yr enwau i weld eu manylion bywgraffyddol)

Yr Hybarch Randolph Thomas, Cadeirydd y Cyngor

Randolph Thomas

Roedd yr Hybarch Randolph Thomas yn Archddiacon Aberhonddu rhwng 2003 a 2013, ar ôl dal yn flaenorol swyddi Ficer Caerfyrddin (1993- 2003) a Chanon Cadeirlan Tyddewi (1996-2003).

Mae hefyd wedi gwasanaethu’n Ustus Heddwch; Cadeirydd Grŵp Gwalia; Llywodraethwr Coleg Crist Aberhonddu; a Chyfarwyddwr anweithredol ar Fwrdd Iechyd Hywel Dda. Mae’n un o sylfaenwyr Cymdeithas Tai Cartrefi Cymru ar gyfer pobl sydd ag anghenion arbennig ac yn Gadeirydd Bwrdd Amddiffyn yr Eglwys yng Nghymru.

Yr Athro Medwin Hughes DL, DPhil, DPS, FRSA, Is-Ganghellor

Medwin Hughes

Yr Athro Medwin Hughes yw Is-Ganghellor Y Drindod Dewi Sant, ac mae wedi dal y swydd hon ers dechrau’r Brifysgol. Er 2011 mae hefyd wedi dal swydd Is-Ganghellor Prifysgol Cymru. Fe’i penodwyd yn Brifathro Coleg y Drindod Caerfyrddin ym mis Medi 2000 ac arweiniodd y Brifysgol wrth iddi ymgeisio’n llwyddiannus am bwerau i ddyfarnu graddau a addysgir, ac yn dilyn hynny statws coleg prifysgol.

Cyn hynny bu’n ddarlithydd ac yn ymchwilydd yng Ngholeg y Drindod, Prifysgol Caerdydd ac Athrofa Addysg Uwch Gogledd-ddwyrain Cymru, a elwir bellach yn Brifysgol Glyndŵr.  Mae’n gyn-Ddirprwy Gadeirydd Bwrdd yr Iaith Gymraeg ac mae wedi gwasanaethu ar nifer o Bwyllgorau Ymgynghorol Llywodraeth Cymru a Chyngor Ewrop.

Mae’n gyn aelod o Fwrdd Dyfarnu Gwobr Dug Caeredin Cymru, ac yn gyn-gadeirydd Kaleidoscope UK, elusen sy’n gweithio gydag unigolion a theuluoedd sy’n dioddef oherwydd effeithiau camddefnyddio cyffuriau ac alcohol. Bu’n Uchel Siryf Dyfed ar gyfer 2016-17 ac mae’n gwasanaethu’n Ddirprwy Arglwydd Raglaw Ei Mawrhydi dros Sir Ddyfed. Mae’n un o Gymrodyr Cymdeithas Ddysgedig Cymru a Chymdeithas Frenhinol y Celfyddydau.

Margaret Evans, Is-Gadeirydd y Cyngor

Margaret Evans

A hithau’n gyn-was sifil, Margaret Evans oedd Cyfarwyddwr Diwylliant, yr Iaith Gymraeg a Chwaraeon gyda Llywodraeth Cynulliad Cymru ar ôl dal swyddi uwch yn flaenorol yn y Swyddfa Gymreig, yr Adran Iechyd a Nawdd Cymdeithasol a’r Awdurdod Afonydd Cenedlaethol.

Mae ei chefndir ym maes adnoddau dynol, materion corfforaethol a llywodraethu. Mae hi’n un o Ymddiriedolwyr Ymddiriedolaeth Gwaddolion Cyfyngedig Prifysgol Cymru ac mae ei rolau blaenorol yn cynnwys Ymddiriedolwr Cwmni Dawns Cenedlaethol Cymru; Is-gadeirydd Coleg Bedyddwyr De Cymru; Cyfarwyddwr Gwirfoddolwyr Ymddiriedolaeth y Tywysog (Cymru a De-orllewin Lloegr); ac aelod o’r Pwyllgor Ymgynghorol: Amgueddfa Werin Cymru, Sain Ffagan.

Justin Albert OBE, Aelod Cyfetholedig o'r Cyngor

Justin Albert

Mae Justin Albert OBE wedi bod yn Gyfarwyddwr ar Ymddiriedolaeth Genedlaethol Cymru er 2011. Mae ganddo gefndir cyfreithiol a phrofiad helaeth o arweinyddiaeth fasnachol ac nid-er-elw mewn sefydliadau cadwraeth, addysgol a diwylliannol. Mae ei rolau blaenorol wedi cynnwys bod yn aelod o fwrdd Croeso Cymru a’r Ganolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd ac yn ymgynghorydd i Weinidog y Cabinet ar gyfer Economi a Thrafnidiaeth; mae ei rolau cyfredol yn cynnwys Is-Lywydd Gŵyl y Gelli, Ymddiriedolwr Farms for City Children a llywodraethwr yr Ysgol Fale Frenhinol.

Yn ogystal â’i radd yn y gyfraith mae ganddo radd Anrhydeddus o Brifysgol Cymru. Mae’n ddinesydd deuol y DU a’r Unol Daleithiau.

Anthony (Tony) Ball, Aelod o’r Cyngor

Anthony Ball

Graddiodd Tony Ball mewn gwyddoniaeth ym Mhrifysgol Cymru. Mae’n gyn-athro uwchradd a dirprwy bennaeth ar ysgolion yn ne Cymru.

Am ddeng mlynedd, bu’n Is-brifathro Uwch (Adnoddau) ar Goleg Glan Hafren yng Nghaerdydd. Cafodd hefyd yrfa y tu allan i addysg yn Gyfarwyddwr Masnachol ar Glwb Criced Sir Forgannwg, Cyfarwyddwr/Rheolwr Gweithrediadau ar gyfer CH Bailey a chyn aelod o Bwyllgor Monitro’r DU ar gyfer Cronfa Gymdeithasol Ewrop (ESF), rolau a roddodd brofiad eang iddo o reolaeth ariannol a rheolaeth adnoddau dynol a rheoli prosiectau. 

Ef hefyd yw Cadeirydd  Gwasg Prifysgol Cymru ers chwe blynedd, ac mae’n un o Ymddiriedolwyr Cronfa Bensiwn Prifysgol Cymru.   Mae’n gyn-ddyfarnwr gydag Undeb Rygbi Cymru ac yn un o hyfforddwyr criced cymwysedig yr MCC.

Pam Berry, Aelod o’r Cyngor

Pam Berry

Mae Pam Berry yn un o raddedigion Prifysgol Cymru ac yn un o gyn-fyfyrwyr Coleg y Drindod Caerfyrddin. Gweithiodd i ddechrau yn athrawes a gweithiwr ieuenctid cyn dechrau ar yrfa ddeng mlynedd ar hugain yn ymgynghorydd gyrfaoedd, gan arwain at ei phenodi’n Rheolwr Polisi i Yrfa Cymru.

Gydol ei gyrfa bu’n gweithio gydag ysgolion, colegau, prifysgolion a chyflogwyr ar draws gorllewin Cymru a chyfrannu i nifer o fentrau cenedlaethol oddi mewn i’r sector addysg.  Bu’n uwch aelod o fenter Ymgyrraedd yn Ehangach Gorllewin Cymru, ac yn un o sylfaenwyr menter Technocamps ym Mhrifysgol Abertawe. Roedd yn Gadeirydd Rhwydwaith 14 - 19 Abertawe a gweithiodd ar lawer o fentrau lleol megis Adeiladu Addysg Fenter yn Abertawe.  

Gwasanaethodd yn flaenorol yn rhiant-lywodraethwr ysgol ac yn aelod cyfetholedig o gorff llywodraethu Coleg Castell-nedd Port Talbot.

Andrew Curl, Aelod o’r Cyngor

Andrew Curl

Graddiodd Andrew Curl o Brifysgol Cymru a bu’n Brif Weithredwr grŵp cwmnïau gofal iechyd Enviva Care.

Ymhlith ei benodiadau gweithredol blaenorol, bu’n Gyfarwyddwr ac yn Is-lywydd GlaxoSmithKline, lle’r oedd yn gyfrifol am weithrediadau masnachol a strategaeth ar draws Ewrop; Dirprwy Gyfarwyddwr Cyffredinol Cymdeithas Diwydiant Fferyllol Prydain; a Phrif Weithredwr Pharma Partners. Yn Brif Swyddog Gweithredol mae wedi rheoli busnesau yn America Ladin, Asia ac Ewrop. Mae’n Gymrawd o Gymdeithas Frenhinol y Celfyddydau, yn aelod o Sefydliad y Cyfarwyddwyr ac wedi derbyn Gwobr y Frenhines am Ddiwydiant.

Mae ei waith gyda'r sector cyhoeddus wedi cynnwys sefydlu a chydgadeirio â’r Athro Syr Mike Richards Fenter Oncoleg Genedlaethol y DU sydd wedi ennill tair gwobr. Yn y cyswllt hwn ef oedd enillydd byd-eang Gwobr CIO 2007 am greu gwerth busnes ac arloesi technolegol. Mae wedi gwasanaethu’n aelod sefydlu Cyngor Partneriaid Sefydliad Cenedlaethol Iechyd a Rhagoriaeth Glinigol, yn Noddwr Cymrodoriaeth Polio Prydain o dan Nawdd Brenhinol EUB Tywysog Cymru ac yn Aelod o Fwrdd Canolfan Materion Rhyngwladol Castell Farnham.

Siwan Davies, Aelod Cyfetholedig o'r Cyngor

Siwan Davies

Siwan Davies yw Cyfarwyddwr Busnes y Senedd yn Senedd Cymru ac mae ganddi brofiad helaeth o faes llywodraethu. Cafodd ei geni a’i magu yn Sir Gaerfyrddin a bu ei gyrfa gynnar yng Ngwasanaeth Sifil y DU a Chynulliad Cymru (fel yr oedd ar y pryd), cyn symud i Awstralia, lle bu ganddi nifer o rolau gweithredol yn Senedd Awstralia a Senedd Queensland.

William Eifion Griffiths, Aelod o’r Cyngor

Eifion Griffiths

Mae gan Eifion gefndir ym maes Bancio Masnachol, Datblygu Economaidd a gweinyddiaeth prifysgol.  Bu’n uwch fancwr masnachol gyda Banc Lloyds, Dadansoddwr Buddsoddiadau gydag Asiantaeth Datblygu Cymru a Chyfarwyddwr Gwasanaethau Busnes ym Mhrifysgol Abertawe, lle’r oedd yn gyfrifol am ailddatblygu ac ailgyflunio’r campws, gan gynnwys prosiectau menter ar y cyd ar gyfer llety myfyrwyr, cyfleusterau chwaraeon a datblygu economaidd, yn cynnwys datblygiadau Technium.  

Ar hyn o bryd mae’n Gyfarwyddwr Anweithredol ar Grŵp Pobl, sef y datblygwr a’r darparwr tai cymdeithasol cofrestredig mwyaf yng Nghymru ac ef yw cadeirydd eu hadran fasnachol. Mae hefyd yn Gyfarwyddwr Dysgu Cymraeg i Oedolion ac yn Llywodraethwr ar Goleg Sir Gâr.  Yn flaenorol, bu’n Gyfarwyddwr Anweithredol ar Fwrdd Iechyd Hywel Dda a Thrysorydd Cenedlaethol Undeb yr Annibynwyr Cymraeg.

Arwel Ellis Owen OBE, Aelod o’r Cyngor

Arwel Ellis Owen

Arwel Ellis Owen OBE yw Cadeirydd Gofal Cymdeithasol Cymru. Mae hefyd yn Gadeirydd Cyfarwyddwyr y Ganolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd a Chadeirydd Cyfeillion yr Ystafell Fyw. Ymunodd â’r BBC ar ôl graddio mewn Gwleidyddiaeth Ryngwladol o Goleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth ac roedd yn Olygydd Newyddion a Materion Cyfoes Cymru cyn cael ei benodi’n Bennaeth Rhaglenni BBC Gogledd Iwerddon. 

Ar ôl ennill Cymrodoriaeth Ymchwil gyntaf y Guardian yng Ngholeg Nuffield, Rhydychen, gadawodd i sefydlu’i gwmni annibynnol ei hun yn y cyfryngau, Cambrensis Communications.  Gadawodd y busnes teuluol ym maes darlledu a’r cyfryngau i fynd yn Brif Swyddog Gweithredol interim S4C ac Is-lywydd Llyfrgell Genedlaethol Cymru.  Mae’n darlledu’n aml ar faterion Eingl-Wyddelig, yn awdur ac yn Gymrawd Churchill ac yn Gymrawd o Brifysgol Aberystwyth.

Nigel Roberts, Aelod o’r Cyngor

Nigel Roberts UW

Mae cefndir gan Nigel Roberts ym maes bancio ac mae wedi dal swyddi rheoli gyda Banc Midland/HSBC tan 2010, yn fwyaf diweddar fel Pennaeth Bancio Masnachol ar gyfer Gorllewin Cymru.  Bellach mae’n gweithio fel ymgynghorydd i Clay Shaw Butler, Cyfrifyddion Siartredig ac mae’n dal nifer o swyddi anweithredol o fewn Esgobaeth Tyddewi.  Mae rolau cyfredol eraill yn cynnwys Is-gadeirydd Llywodraethwyr Ysgol Gynradd Wirfoddol Eglwysig y Model ac Ymddiriedolwr ar gyfer Canolfannau Teulu Caerfyrddin.  Mae hefyd yn aelod o’r Panel Benthyciadau ar gyfer Buddsoddiad Cymdeithasol Cymru.

Dr Elizabeth Siberry OBE, Aelod o’r Cyngor

Elizabeth Siberry

Wedi ei magu a’i haddysgu yng Nghymru, gweithiai Elizabeth Siberry fel gwas sifil yn Llundain: yn Gyfarwyddwr AD adrannol rhwng 2003-08 ac yn Gyfarwyddwr y Ganolfan Diogelu Seilwaith Cenedlaethol rhwng 2008-11. Bellach mae ganddi bortffolio o rolau sector cyhoeddus ac ymddiriedolaethau yn y sector elusennol: yn ogystal â bod yn aelod o Gyngor y Brifysgol mae’n un o Ymddiriedolwyr Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Cymdeithas Brycheiniog, Ymddiriedolaeth Celfyddydau Brycheiniog, ac Ymddiriedolaeth Gregynog.  

Astudiodd hanes yn Llundain a Chaergrawnt a dyfarnwyd iddi PhD yn 1982.  Mae’n parhau i ysgrifennu a chyhoeddi fel hanesydd, gan weithio ar agweddau ar hanes canoloesol a hanes Sir Frycheiniog ac mae hi’n aelod o fwrdd golygyddol y cylchgrawn Brycheiniog.  Dyfarnwyd iddi OBE yn 1997.

Maria Stedman, Aelod o’r Cyngor

Maria Stedman

Mae gan Maria Stedman gefndir ym maes cyfrifeg ac mae hi wedi dal swyddi uchel yng Nghyngor Sir Dyfed, Cyngor Sir Caerfyrddin a Phrifysgol Abertawe. Bu’n Bennaeth ar CIPFA Wales Cymru am naw mlynedd cyn ymddeol.

Ar ôl cyflawni amrywiol rolau gwirfoddol oddi mewn i bwyllgorau rhanbarthol CIPFA, rhwng 1999 a 2002 hi oedd Llywydd CIPFA De Cymru a Gorllewin Lloegr; Aelod Cyfetholedig o Gyngor CIPFA; Cadeirydd Bwrdd Cymwysterau CIPFA, Is-gadeirydd Pwyllgor y Rhanbarthau; Aelod o Bwyllgor Addysg a Hyfforddiant CIPFA.  

Mae hefyd wedi gwasanaethu’n Llywodraethwr Ysgol ac yn Gadeirydd Llywodraethwyr Ysgol y Dderwen, Caerfyrddin; Trysorydd yr Ŵyl Ffilm Geltaidd Ryngwladol; yn un o sefydlwyr, aelod bwrdd a thrysorydd canolfan ieuenctid galw heibio Dr M’z, Caerfyrddin; a rhwng 2012 a 2014, yn aelod lleyg o Bwyllgor Archwilio a Risg Comisiynydd y Gymraeg.

Deris Williams MBE, Aelod o’r Cyngor

Deris Williams UW

A hithau’n Gymrawd Anrhydeddus o Brifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant, bu Deris Williams yn Gyfarwyddwr Menter Cwm Gwendraeth am bron ugain mlynedd cyn ymddeol yn 2015. Mae hefyd wedi gweithio’n helaeth yn y sector gwirfoddol, gan gynnwys fel llywodraethwr ysgol, cynghorydd cymuned ac aelod o’r Bwrdd Iechyd Lleol. Hi oedd Ysgrifennydd Cyffredinol Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd Sir Gâr ac Eisteddfod Genedlaethol Sir Gâr. Mae’n gweithio’n llawrydd ar hyn o bryd fel Arolygydd Lleyg i Estyn ac mae’n gyfrannwr rheolaidd i’r rhaglen ‘Prynhawn Da’ ar S4C ac amrywiol raglenni ar Radio Cymru. Mae hefyd yn Gadeirydd Hanfod Cymru, yr elusen gofrestredig sy’n dosbarthu grantiau i grwpiau cymunedol ar ran Loteri Cymru.

Penodwyd gan y Staff Academaidd

Stuart Robb, Aelod o’r Cyngor

Dr Stuart Robb

Ymunodd Stuart Robb â Phrifysgol Cymru yn 2012, ar ôl dal swyddi yn adrannau gweinyddu, addysgu, a gofal bugeiliol nifer o brifysgolion eraill. Tra roedd ym Mhrifysgol Cymru, cyflawnodd Stuart rolau arweiniol wrth reoli partneriaethau rhyngwladol, sicrhau ansawdd, polisi a rheoleiddio sefydliadol, a gwella academaidd. Fe’i penodwyd yn Bennaeth Partneriaethau Cydweithredol (Cysylltiadau Partneriaethau) yn 2018 ac mae’n arwain yn y maes hwn ar ran Prifysgol Cymru a Phrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant. Mae ganddo ddoethuriaeth mewn Cerddoleg.

Clerc y Cyngor

Sarah Clark, Clerc y Cyngor

Clerc y Cyngor yw:

Sarah Clark
Ffôn: 01267 676860
E-bost: s.clark@uwtsd.ac.uk

Gweler adran  am ragor o fanylion.