Arbenigwr Addysg Rhyngwladol yn derbyn Cymrodoriaeth Anrhydeddus


03.07.2018

Mae’r arbenigwr addysg rhyngwladol a chyn Prif Swyddog Gweithredol Cyngor Addysgu Cyffredinol Cymru, Gary Brace, wedi derbyn Cymrodoriaeth Anrhydeddus yn ystod seremoni raddio ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yng Nghaerfyrddin heddiw (Dydd Mawrth, 3 Gorffennaf).

Gary Brace

Gary Brace oedd Prif Swyddog Gweithredol cyntaf Cyngor Addysgu Cyffredinol Cymru, gan ddal y swydd ers sefydlu’r Cyngor yn 2000 nes iddo ymddeol yn 2014.

Bu gan Gary awch erioed am olwg gydweithredol a chydweithiol fyd-eang, ac roedd ei wasanaeth cyhoeddus gwirfoddol ym maes addysg ryngwladol. Bu’n rhan o waith Sefydliad Addysg, Gwyddoniaeth a Diwylliant y Cenhedloedd Unedig (UNESCO) er 2005 – yn Gadeirydd i ddechrau ar hen Bwyllgor Cymru UNESCO, ac wedyn yn Gyfarwyddwr Anweithredol ac yn gyn-Is-Gadeirydd ar Gomisiwn Cenedlaethol y DU ar gyfer UNESCO.

Ar Gomisiwn Cenedlaethol y DU, mae Gary wedi arwain prosiectau sydd wedi cyfrannu i lunio’r Nod Datblygu Cynaliadwy ar gyfer addysg ac ym maes addysg ar gyfer datblygiad cynaliadwy. Un o’i flaenoriaethau pennaf o hyd fydd datblygu’r proffesiwn addysgu gartref ac yn rhyngwladol, gyda’r nod o wella ansawdd yr addysgu a’r dysgu. Mae ei wasanaeth cyhoeddus wedi mynd ag e droeon i bencadlys  UNESCO ym Mharis lle bu’n cynrychioli’r DU.

Yn cyflwyno Mr Gary Brace i’r gynulleidfa oedd yr Athro Dylan Jones, Deon yr Athrofa.  Dywedodd:  

“Mae'n bleser gen i gyflwyno Gary Brace i chi - un o ddylanwadau pennaf addysg yng Nghymru ac addysg byd eang.  Ar drothwy newidiadau cwricwlaidd anferth yn ein gwlad mae'n briodol iawn ein bod yn cydnabod cyfraniad Gary i'w faes drwy ei dderbyn yn gymrawd.   

Mae'n bwysig iawn cydnabod ymdrechion Gary i fynd i'r afael â'r her o sicrhau a chefnogi addysg byd-eang.  Mae'n bwysig fod plant ymhoban yn cael y cyfleoedd gorau posib.  Mae Gary wedi sicrhau bod plant wedi cael y cyfleoedd hyn trwy wella dysgu ac addysgu.  Mae wedi gwenud gwahaniaeth ac wedi trawsnewid bywyadau trwy addysg.  Mae'n addas dros ben felly bod gweithredoedd o'r fath sy'n cefnogi pobl ifanc ar draws y byd yn cael eu dathlu." 

Dechreuodd Gary ei yrfa yn dysgu hanes a llywodraeth a gwleidyddiaeth mewn ysgol uwchradd a choleg chweched dosbarth yng Nghaerdydd. Yn ystod y cyfnod hwn, bu’n treialu’r arholiad TGAU newydd ac arweiniodd gynllun peilot newydd CBAC ar gyfer maes llafur lefel A hanes newydd. Yn sgil y profiadau hyn, aeth yn ei flaen i dderbyn cyfrifoldebau cenedlaethol gyda swyddi ar Gyngor Cwricwlwm Cymru ac Awdurdod Cymwysterau, Cwricwlwm ac Asesu Cymru.

Yn dilyn diwedd yr Undeb Sofietaidd yn y 1990au, cyflawnodd Gary waith yn Ffederasiwn Rwsia ac yn Georgia yn arbenigwr a siaradwr cwricwlwm hanes ar ran Cyngor Ewrop.

Mae wedi ysgrifennu a chyd-ysgrifennu gwahanol gyhoeddiadau swyddogol ac asesu ac mae wedi llunio llawlyfrau canllaw athrawon ar gyfer cyfresi hanes i’r BBC a Sianel 4.  Wrth dderbyn yr anrhydedd dywedodd Mr Gary Brace:

“Daeth y newyddion hwn fel tipyn o sioc a chroesawyd y newyddion yn fwy o ganlyniad i hynny.  Fel addysgwr a hanesydd gyda diddordeb penodol mewn cysylltiadau rhyngwladol yn yr ugeinfed ganrif nid yw'n syndod fy mod wedi bod ynghlwm â'r gwaith o gynghori'r hen Undeb Sofietaidd ar ei cwricwlwm." 

Wrth gyfarch y graddedigion yn uniongyrchol dywedodd Gary Brace:

“Mae'n rhaid i'r gair olaf fynd i'r rhai hynny sy'n graddio.  Mae gweithredoedd bychain yn gallu gwneud gwahaniaeth mawr - ystyriwch yr effaith y cafodd rhaglen David Attenborough, Blue Planet 2, yn erbyn y defnydd o blastig.  Dywedodd - 'mae'ch gweithredoedd bychain chi o bosib i weld yn dila ond pan rydych yn rhoi'r holl weithredoedd hynny at ei gilydd yna gallwch chi wneud gwahaniaeth.'   

Yn 2030 bydd y rhan fwyaf ohonoch chi yn eich 30au cynnar - byddwch yn cofio'r diwrnod hwn, eich diwrnod graddio - felly fe wnai ofyn i chi heddiw i gael gweledigaeth fel yr arweinwyr addysg rhyngwladol hynny yn Dhaka ar droad y ganrif.  Ond peidiwch â breuddwydio yn unig, gwnewch fwy na hynny, ymrwymwch i greu'r gymdeithas a'r byd yr ydych yn dymuno byw ynddynt.  Fe allwch chi wenud gwahaniaeth.”

Ar hyn o bryd, mae Gary yn Ymddiriedolwr ac yn Is-Gadeirydd ar yr elusen, Cynnal Cymru.  Yn gyn-Lywodraethwr ar Ysgol Gynradd Herbert Thompson ac Ysgol Uwchradd Canton yng Nghaerdydd, dyfarnwyd iddo Fedal Canghellor Prifysgol Morgannwg yn 2009 a Chymrodoriaeth Cymdeithas Datblygiad Proffesiynol Rhyngwladol yn 2013. Mae Gary’n aelod o Glwb Rhwyfo Llandaf. Mae wedi dringo Mynydd Kilimanjaro ddwywaith.

 

Gwybodaeth Bellach

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch ag Arwel Lloyd trwy anfon neges e-bost at Arwel.lloyd@uwtsd.ac.uk / 01267 676663