Mae enw milwr trig olaf wedi’i ychwanegu i gofeb Rhyfel Byd Cyntaf ac Ail Rhyfel Byd yn adeilad Dinefwr Coleg Celf Abertawe ar ôl i gyn-ddisgyblion Ysgol Dinefwr gynnal chwiliad.

09.11.2018

Mae enw milwr trig olaf wedi’i ychwanegu i gofeb Rhyfel Byd Cyntaf ac Ail Rhyfel Byd yn adeilad Dinefwr Coleg Celf Abertawe ar ôl i gyn-ddisgyblion Ysgol Dinefwr gynnal chwiliad.

Roedd y plac gwreiddiol yn coffau’r rheiny a fu farw yn y Rhyfel Byd Cyntaf. Cafodd ei godi yn yr hen neuadd yn dilyn apêl codi arian, yn 1921, a goffaodd 49 o gyn-ddisgyblion Dinefwr. Roedd ffotograffau o’r colledig yn cael eu harddangos yn y neuadd hefyd.

Cafodd neuadd yr ysgol a’r gofeb eu dinistrio yn y blitz tair noson dros Abertawe ym mis Chwefror 1941.

Cafodd cofeb newydd, yn coffau pobl a fu farw o’r ddau ryfel ei roi y tu allan i’r neuadd ysgol a ailadeiladwyd yn 1961, a diolch i ymdrechion pen i gamp y cyn-fyfyriwr ac athro George Hounsell, cafodd 46 o enwau o’r ail rhyfel byd eu cynnwys ac un ar Wasanaeth Milwrol yn 1953.

Yn 2014, aeth Tudor Price, Golygydd cylchgrawn The Dy’vorian ati i gynhyrchu dau lyfr am fechgyn lleol a wasanaethodd yn y Rhyfel Byd Cyntaf a’r Ail Ryfel Byd. Yn ystod yr ymchwil hwn darganfuwyd enwau pedwar arall colledig, dau o bob rhyfel. 

Ar 7 Ebrill, 2016, cynhaliwyd seremoni Ailgysegru yn y Brifysgol i nodi ychwanegu’r pedwar enw, a fynychwyd gan aelodau’r ODA a staff addysgu’r Brifysgol.

Mewn ymchwil diweddarach daethpwyd o hyd i un enw olaf.   Gwasanaethodd John Jenkins, a ymunodd ag Ysgol Dinefwr yn 1935, gyda Chatrawd Gogledd Swydd Stafford ac fe’i laddwyd, wrth ymladd, yn 20 oed, yn Yr Eidal ym mis Awst 1944. Diolch i gefnogaeth Deon Coleg Celf Abertawe, Yr Athro Ian Wells, a staff y brifysgol, mae ei enw bellach wedi’i ychwanegu a’r achlysur wedi’i nodi yn y Brifysgol.   Yna dychwelwyd y gofeb i ‘Grisiau Dinefwr’ i bawb ei gweld. 

Mae Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant a’r Dy’vorians wedi llunio cysylltiadau cryf ers i heb Ysgol Dinefwr Abertawe gael ei phrynu a’i datblygu’n Ganolfan Dinefwr ar gyfer Celf, Dylunio a Chyfryngau Y Drindod Dewi Sant.

Meddai Deon Coleg Celf Abertawe, Yr Athro Ian Walsh: “Mae ychwanegu enw arall eto i’r rhestr faith o gyn-fyfyrwyr Dinefwr a fu farw yn y ddau ryfel byd yn atgoffâd difrifol o’r cenedlaethau a aberthodd eu presenoldeb nhw am ein dyfodol ni.”

 

Gwybodaeth Bellach

Rebecca Davies

Swyddog Gweithredol Cysylltiadau â’r Wasg a’r Cyfryngau

Executive Press and Media Relations Officer

Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus

Corporate Communications and PR

Tel: 01792 483695
Mobile: 07384 467071
Email: Rebecca.Davies@uwtsd.ac.uk