Ydds Hafan  -  Ystafell Newyddion  -  Newyddion y Brifysgol  -  Datganiadau i'r Wasg 2019

Darlithwyr a Myfyrwyr o’r Drindod Dewi Sant yn ymweld ag Ohio


09.10.2019

Yn ystod mis Medi, aeth criw o fyfyrwyr a darlithwyr cyfrwng Cymraeg o Goleg Celf Abertawe, Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant i Brifysgol Rio Grande, yn Ohio i weithio ar brosiect celfyddydol i ddathlu treftadaeth Gymreig y dalaith.

Taith i Brifysgol Rio Grande / Visit to Rio Grande University

Bu Gwenllian Beynon, Uwch ddarlithydd a chydlynydd y Gymraeg yng Ngholeg Celf Abertawe; Jonathan Pugh, Uwch ddarlithydd Drama Gymhwysol a phedwar o fyfyrwyr, sef Holly Jenkins, Abigail Eckberg, Briony Howells a Chloe Lawless yn gweithio’n agos gyda Chanolfan Madog, sef Canolfan Gymraeg yn Ohio i greu prosiect yn olrhain perthynas yr ardal gyda Chymru.

Mae gan y ddwy Brifysgol berthynas hir-sefydlog ac ar hyn o bryd, mae cynyfyfyriwr o’r Drindod Dewi Sant - Dan Rowbotham - yn gwneud interniaeth yng Nghanolfan Madog gan arwain ar nifer o weithgareddau sy’n dod â Chymry Ohio at ei gilydd.

“Mae'r daith yma i Ohio ac yn enwedig i Ganolfan Madog wed bod yn wych,” meddai’r darlithydd a’r artist Gwenllian Beynon.  “Mae'r myfyrwyr wedi cael profiad anhygoel.  Mae hi’n wirioneddol werth gwneud y daith hon gan ei bod yn atgyfnerthu pwysigrwydd yr iaith Gymraeg a’r dreftadaeth ddiwylliannol yn Ohio.”

Roedd Chloe Lawless, myfyrwraig BA Ffoto-newyddiaduraeth a Ffotograffiaeth Ddogfennol wrth ei bodd yn ymweld ag Ohio gan hefyd cael y cyfle i weithio ar brosiect celfyddydol cyffrous. 

“Yn ystod yr ymweliad, cefais y dasg o greu prosiect yn seiliedig ar y teitl 200 + 1 - teitl oedd yn cyfeirio at y Cymry a ymfudodd i ardal Gallia a Jackson 201 o flynyddoedd yn ôl,” meddai Chloe.

“Drwy ffotograffiaeth, rwyf wedi dewis creu coeden deulu gyda delweddau a dynnwyd ym Mynwent y teulu Evans - a thrwy ymchwil, dechreuais ymddiddori yn hanes y bobl sydd wedi’u claddu yno - sef y teulu cyntaf a ymfudodd o Geredigion i'r ardal hon o Ohio ym 1818.”

Yn ogystal â chreu prosiect celfyddol, fe wnaeth y criw o Gymru y mwyaf o’u hamser yn Ohio gan ddysgu cymaint am y cysylltiadau Cymreig â phosib.  Yn ystod eu hamser yn Rio, aeth y darlithwyr a’r myfyrwyr i Eglwys Moriah, un o’r eglwysi Cymraeg cyntaf o’r 35 sydd bellach yn bodoli yn ardal Oak Hill. Profiad arall diddorol oedd mynychu aduniad y teulu Richards - eu 89fed aduniad teuluol.  Fe wnaeth Ann Richards adael Cilcennin yn 1840 pan oedd hi yn ei 60au.  Ymfudodd o Gymru i Ohio gyda’i phlant a’u plant hwythau ac roedd yn braf i’r criw o Gymru gael bod yn rhan o aduniad teuluol eu disgynyddion - un o deuluoedd Cymraeg mwyaf Ohio.

“Dwi wedi cael haf anhygoel,” meddai Holly Jenkins, myfyrwraig BA Darlunio yn Y Drindod Dewi Sant.  Dyma’r tro cyntaf i mi fod yn America ac roedd yn brofiad anhygoel.  Diolch i Dan, Gwenllian a Jonathan am drefnu. Mae’r trip ‘ma yn bendant wedi fy ysbrydoli ar gyfer fy mhortffolio ar gyfer fy nhrydedd flwyddyn.”

Roedd Jonathan Pugh, darlithydd yn y Drindod Dewi Sant yn falch iawn o gael y cyfle i fynd â myfyrwyr i Ohio er mwyn iddyn nhw brofi Cymreictod, treftadaeth a diwylliant yr ardal. 

“Mae’r myfyrwyr wedi tyfu mewn ffordd sydd bron yn anfesuradwy,” meddai Jonathan.  “Maent wedi cwestiynu eu hunaniaeth fel pobl ifanc, fel Cymry, fel menywod o Gymru ac fel artistiaid yn eu priod feysydd.

“Mae'r olygfa eang estynedig o'r byd y mae'r myfyrwyr hyn wedi'i phrofi yn amhrisiadwy, bydd yn gyffrous iawn gweld eu gwaith newydd a'r ffordd y maent yn defnyddio eu cyfryngau i fynegi'r dylanwadau a'r syniadau sydd wedi codi dros yr wythnosau byr tra yn Ohio.”

Am wybodaeth bellach ynglyn â’r cyrsiau a gynigir yng Ngholeg Celf Abertawe, ewch i https://www.uwtsd.ac.uk/cy/cyfadran-celf-a-dylunio/

Ac am fwy o fanylion ynglyn â Chanolfan Madog, ewch i https://www.rio.edu/madog/

Gwybodaeth Bellach

I gael rhagor o wybodaeth, cysylltwch â Siân-Elin Davies, Prif Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus ar 01267 676908 / 07449 998476 sian-elin.davies@pcydds.ac.uk