Pentref Bwyd Newydd yn ceisio creu gweledigaeth newydd i Lambed


04.08.2020

Wedi iddi gymryd rhan mewn trafodaethau diweddar ar ddyfodol y dref, mae Prifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant wedi nodi cyfle i adeiladu cydnerthedd economaidd a fydd yn cefnogi amcanion ‘Blaenoriaethau Economaidd Strategol ar gyfer Rhanbarth Canolbarth Cymru’ o fewn Partneriaeth Twf Canolbarth Cymru, a strategaeth economaidd Cyngor Sir Ceredigion ei hun. Mae’r cynnig yn ymwneud â chreu academi bwyd a menter wledig newydd – o’r enw Canolfan Tir Glas – ar Gampws y Brifysgol yn Llambed.

image of the Quad at UWTSD Lampeter

Er mwyn hwyluso datblygiad o’r fath, mae’r Brifysgol wedi bod yn gweithio’n agos â’r mân-werthwr bwyd disgownt Aldi i ddatblygu’r cysyniad o bentref bwyd a allai gyfrannu’n sylweddol at adfywiad economaidd y dref a’r cyffiniau yn ogystal â hyrwyddo Llambed fel cyrchfan o bwys i siopwyr o bob rhan o’r rhanbarth a thu hwnt.

Byddai’r pentref bwyd yn cael ei leoli ar ran fechan o feysydd chwarae’r Brifysgol ym Mhontfaen a byddai’n cynnwys archfarchnad Aldi newydd sbon ynghyd â chlwstwr o gabannau bwyd lleol o’i hamgylch i hyrwyddo cynnyrch lleol ac annog creu microfusnesau newydd yn gysylltiedig â’r diwydiant bwyd. Byddai’r Brifysgol yn cadw gweddill y tir i’w ddefnyddio gan ei myfyrwyr a’r gymuned leol ar gyfer gweithgareddau hamdden.

Byddai’r pentref bwyd mewn sefyllfa ddelfrydol i adeiladu ar lwyddiant yr Ŵyl Fwyd flynyddol yn Llambed gan weithredu fel llwyfan i ddathlu a marchnata’r diwydiant bwyd llewyrchus sydd eisoes yn bodoli yng Ngheredigion ar lefel genedlaethol a rhyngwladol. Byddai hefyd yn creu hyd at 40 o swyddi newydd i’r ardal a fyddai’n talu cyflogau cystadleuol o fewn y diwydiant o oddeutu £9.40 yr awr o leiaf.

‘Mae’r bartneriaeth agos rhwng y Brifysgol ac Aldi yn cynnig cyfle i ddatblygu gweledigaeth gyffrous ar gyfer Llambed a’r cyffiniau,’ meddai Emyr Jones, Pennaeth Datblygu Eiddo yn y Brifysgol. ‘Mae’n fodd o bontio campws y Brifysgol â’r gymuned gan hefyd weithredu fel catalydd ar gyfer datblygiadau pellach yn ymwneud â’r diwydiant bwyd yn y sir.’

Ychwanegodd Rob Jones, Cyfarwyddwr Eiddo Rhanbarthol Aldi,

‘Rydyn ni’n hapus tu hwnt ein bod yn gweithio gyda Phrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant ac yn rhan o’i chynlluniau cyffrous i ddatblygu’r campws.  Ar hyn o bryd mae cwsmeriaid yn teithio i Gaerfyrddin a thu hwnt i fanteisio ar arlwy siopau bwyd disgownt, felly bydd hyn yn welliant sylweddol o ran amserau teithio, a hefyd yn annog rhagor o bobl i aros yn lleol i siopa trwy deithiau cysylltiedig i’r pentref bwyd a siopau eraill yn y dref.

Aeth yn ei flaen i ddweud:

‘Mae’n dal i fod yn gynnar yn y broses, fodd bynnag, rydym yn edrych ymlaen at gydweithio’n agos â'r Brifysgol i sicrhau bod buddion ein cynigion ar y cyd - megis mwy o ddewis o siopau yn lleol, nifer sylweddol o swyddi sy'n talu'n dda, a buddion economaidd y buddsoddiad hwn sy’n werth miliynau o bunnoedd – yn bwydo i mewn i weledigaeth ehangach y Brifysgol. Byddwn yn cynnal rhaglen lawn o ymgynghori cyhoeddus maes o law i ddarparu rhagor o wybodaeth a cheisio adborth lleol ar y cynlluniau.’

Fel rhan o’r datblygiad, mae’r Brifysgol yn awyddus iawn i fuddsoddi yn y pafiliwn a’r cae chwarae, gan sicrhau y byddant yn adnoddau o safon y gellid eu defnyddio gan fyfyrwyr y Brifysgol a chlybiau chwaraeon yn y gymuned.

‘Tua 30% yn unig o’r tir fydd yn cael ei neilltuo ar gyfer y pentref bwyd,’ meddai Emyr Jones.  ‘Bydd gweddill y tir ar gael i’w ddefnyddio at bwrpasau chwaraeon gyda’r pafiliwn yn cael ei uwchraddio fel y gall ddatblygu i fod yn adnodd cymunedol o bwys.  Bydd ei leoliad hefyd yn ei alluogi i gefnogi gweithgarwch y pentref bwyd gydag arddangosfeydd a dosbarthiadau meistr yn cael eu cynnal yno.’

Mae mentrau Canolfan Tir Glas a’r pentref bwyd yn rhan o ymrwymiad hirdymor y Brifysgol i Lambed fel un o sefydliadau craidd y dref.

‘Mae’r Brifysgol wedi’i hymrwymo’n llwyr i Gampws Llambed a’i gwricwlwm ym maes y Dyniaethau,’ eglurodd Gwilym Dyfri Jones, Profost y Campws.  ‘Dros y degawd diwethaf mae’r Brifysgol wedi buddsoddi dros £10m yn isadeiledd y campws a bydd yn parhau i wneud hynny yng nghyswllt prosiectau penodol megis mentrau Canolfan Tir Glas a’r pentref bwyd a fydd yn caniatáu i’r campws dyfu yn y dyfodol. Er mwyn i Lambed oroesi mae’n rhaid iddi newid a manteisio ar unrhyw gyfleoedd a allai ddod i’w rhan. Nid yw’r status quo yn opsiwn.’

Ychwanegodd Gwilym Dyfri Jones:

‘Mae’r Brifysgol yn awyddus i ymateb i rai o’r heriau y tynnwyd sylw atynt mewn cyfarfodydd diweddar. Fel sefydliad allweddol yn y dref, mae’r cynnig nid yn unig yn rhoi cyfle cyffrous i Lambed o ran marchnata a brandio, mae hefyd yn caniatáu i’r Brifysgol weithio o fewn ei chymuned, gan cydweithio â nifer o bartneriaid allweddol i adfywio’r economi leol, a sicrhau ffyniant a chydnerthedd Llambed a’r cyffiniau yn yr hirdymor. Mae’r Brifysgol yn edrych ymlaen at ddathlu daucanmlwyddiant ei sefydlu yn Llambed yn 1822 a’r cysylltiad agos rhyngddi a’r dref.’