Lansio Canolfan Glymblaid Gwyddoniaeth Cynaliadwyedd BRIDGES UNESCO yn swyddogol yn y Drindod Dewi Sant


07.11.2022

Mae Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant bellach yn gartref i’r Ganolfan Clymblaid Gwyddoniaeth Cynaliadwyedd BRIDGES UNESCO cyntaf yn y DU.

UNESCO BRIDGES Sustainability Science Coalition Hub at UWTSD

Cynhaliwyd y lansiad swyddogol yn yr Ystafell Ddarllen yn adeilad ALEX y Brifysgol yn Abertawe yr wythnos hon. Yn ystod y digwyddiad, gwnaed cyfraniadau gan yr Athro Medwin Hughes, Is-Ganghellor y Drindod Dewi Sant, Gabriela Ramos – Cyfarwyddwr Cyffredinol Cynorthwyol UNESCO, Steven Hartman – Cyfarwyddwr Gweithredol UNESCO-BRIDGES a Carlos Alvarez Pereira, Pwyllgor Gweithredol, Club of Rome.

Mae BRIDGES yn fenter newydd gan UNESCO sydd bellach yn symud ymlaen fel clymblaid gwyddoniaeth gynaliadwyedd y bwriedir ei hintegreiddio yn eu rhaglen wyddoniaeth rynglywodraethol MOST (Rheoli Trawsnewidiadau Cymdeithasol). Bwriad y glymblaid yw integreiddio safbwyntiau dyniaethau, gwyddor gymdeithasol, a gwybodaeth leol a thraddodiadol yn well i ymchwil, addysg a gweithredu ar gyfer cynaliadwyedd byd-eang trwy ddatblygu a chydlynu ymatebion gwydn i newidiadau amgylcheddol a chymdeithasol ar raddfa leol a thiriogaethol.

Cyfarwyddwr y ganolfan BRIDGES newydd yn y Drindod Dewi Sant yw Dr Luci Attala. Dywedodd:

“Mae hwn yn ddatblygiad cyffrous iawn ac rwy’n falch iawn bod UNESCO wedi dewis y Drindod Dewi Sant ac wedi cydnabod yr hyn sydd gan y brifysgol i’w gynnig.

Cawsom ddigwyddiad lansio gwych a hoffwn ddiolch i bawb am eu cefnogaeth a’u cyfraniadau pwysig drwy gydol y dydd. Rwy’n edrych ymlaen yn awr at gefnogi staff y brifysgol i gydweithio â rhwydwaith rhyngwladol o ysgolheigion sy’n mynd ati i chwilio am atebion i faterion byd-eang dybryd heddiw a hyrwyddo gwyddor cynaliadwyedd.”

Jose Manuel Sauna Mamatacan, representative of the Kogi indigenous people in Colombia at UWTSD

Fel rhan o fenter gyntaf BRIDGES UNESCO, lansiwyd prosiect ecolegol radical newydd ar y diwrnod dan arweiniad cymuned frodorol o Golombia. Cafodd y rhai a oedd yn bresennol gyfle i glywed gan Athro Ymarfer y Brifysgol, yr Athro Alan Ereira, a Jose Manuel Sauna Mamatacan, cynrychiolydd pobl frodorol Kogi yng Ngholombia.

Nod y prosiect tair blynedd uchelgeisiol hwn yw adfer ardal o fynyddoedd Sierra Nevada de Santa Marta yng Ngholombia i'w chyflwr llewyrchus flaenorol. Bydd yn tynnu'n gyfan gwbl ar wybodaeth draddodiadol a ffurfiau o ddealltwriaeth nad yw gwyddoniaeth academaidd yn ei hadnabod. Fe'i cynhelir mewn partneriaeth â gwyddonwyr yn Ewrop sy'n arsylwi, yn adrodd ac yn dysgu o'r technegau profedig hyn. Dyma gyfle i ddysgu mewn ffyrdd newydd, gan gynnig llwybr allan o drychineb. Bydd pobl frodorol Kogi Colombia yn gweithio gydag ecolegydd ac ethno-botanegydd i adfywio darnau o dir diraddiedig ar y cyd, yn enwedig ffynonellau dŵr sych sy'n deillio o ecsbloetio modern. Y weledigaeth yw darparu templed ar gyfer trawsnewid ecolegol y gellid ei ailadrodd ledled y byd. Mae UNESCO BRIDGES wedi'i gynllunio i ddod â gwahanol fathau o wybodaeth ynghyd i ddarparu atebion cynaliadwy yn y cyfnod hwn o argyfwng.

Mae’r Athro Alan Ereira, Sylfaenydd/Cadeirydd Ymddiriedolaeth Treftadaeth Tairona, cynhyrchydd/cyfarwyddwr dwy ffilm ar y Kogi ac Athro Ymarfer yn y Drindod Dewi Sant, yn esbonio:

“Fel cynhyrchydd rhaglenni dogfen, roeddwn i wedi arfer dod ar draws pobl a ddywedodd “Rydym angen eich help”. Cyfarfu'r Kogi, ffermwyr cynhaliaeth hynod dlawd y mae eu cymdeithas gyfan oddi ar y grid, â mi i ddweud "Mae angen ein help arnoch chi". Mae angen i ni fod yn ostyngedig a dysgu, oherwydd maen nhw mor amlwg yn iawn.”

Ychwanegodd yr Athro Medwin Hughes, DL, Is-Ganghellor:

“Rwy’n falch iawn y bydd y Drindod Dewi Sant yn rhan o fenter BRIDGES UNESCO. Mae hwn yn ddatblygiad mor bwysig i’r Brifysgol gyfrannu at sicrhau rhwydwaith yma yng Nghymru a’r DU sy’n cefnogi’r glymblaid gwyddoniaeth gynaliadwy.

Bydd y brifysgol wrth galon y datblygiad hwn fel canolbwynt y DU a byddwn yn dathlu pwysigrwydd y Dyniaethau yn cysylltu cymunedau ymarfer ac ymchwil. Gyda’n gilydd trwy gyfleoedd rhyngddisgyblaethol byddwn wir yn dangos pwysigrwydd cydweithio i adeiladu clymbleidiau ymarfer sy’n gosod y Dyniaethau a’r Gwyddorau Cymdeithasol wrth galon trafodaethau a sgyrsiau cynaliadwy sy’n canolbwyntio ar flaenoriaethau’r nodau datblygu a osodwyd gan lywodraethau ar draws y byd.

Mae hwn yn ddatblygiad allweddol i Gymru ac yn ddatblygiad allweddol i Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant.”

UNESCO BRIDGES Hub official launch event was held in the Reading Room at the University’s ALEX building in Swansea

Gwybodaeth Bellach

Am wybodaeth bellach, cysylltwch ag Arwel Lloyd trwy anfon neges e-bost at Arwel.lloyd@uwtsd.ac.uk / 07384 467076