Yr Athro Mererid Hopwood

Yr Athro Mererid Hopwood BA  

Athro Ieithoedd a’r Cwricwlwm Cymreig

Caerfyrddin

Ffôn: +44 1267 676899
E-bost: m.hopwood@pcydds.ac.uk

Mererid Hopwood

Athro Ieithoedd a’r Cwricwlwm Cymreig

Rwyf wedi bod yn dysgu am ran helaeth o’r ddeng mlynedd ar hugain diwethaf ym maes iaith a llenyddiaeth. Rwyf wedi dysgu mewn pob math o amgylchiadau, o brifysgol i ysgol nos, o gyrsiau i’r plant lleiaf i ddisgyblion ysgol uwchradd.

Ysgrifennu; creu ac arwain hyfforddiant ym maes Iaith a Llenyddiaeth i ddisgyblion o bob oedran, o’r plant iau i fyfyrwyr ac athrawon.

Radio/Teledu gan gynnwys

Y Llyfrgell; cyfres i ddathlu canmlwyddiant sefydlu’r Llyfrgell Genedlaethol (Teledu Torpedo);

Yr Iaith Gymraeg; cyfres i BBC Radio Cymru;

Gwlad Beirdd 1 a 2; cyfresi am rai o feirdd Cymru (Apollo/Boomerang);

Yr Afon; rhaglen ddogfen ar Afon Rhein (Greenbay);

Henry Richard; rhaglen ddogfen ar fywyd a gwaith yr Apostol Heddwch o Dregaron (Tinopolis).

Gwefannau 

Com; adnodd addysg ryngweithiol i blant ac athrawon sy’n cynnig gweithgareddau ar ystod eang o agweddau crefft barddoni;

Botwm y Byd; adnodd addysg rhyngweithiol i unrhyw un sy’n ymddiddori mewn ieithoedd tramor a materion cyfoes byd-eang.

Gwyliau Llenyddol gan gynnwys

Gŵyl y Gelli

Gŵyl Dinefwr

Gŵyl Tŷ Newydd

Gŵyl Llên Plant Cymru, Caerdydd

Gŵyl Lyfrau Leipzig, yr Almaen

Gŵyl Lenyddol Jaipur, Rajasthan, India

Yr Ariannin: Buenos Aires, Prifysgol Trelew

Prifysgol Austral, Valdivia, Chile 

Detholiad o ddarlithoedd/anerchiadau cyhoeddus oddi ar 2012 e.e.

Darlith Y Gymdeithas Ddysgedig a Darlith Goffa Syr Hugh Owen, ‘Curo’n Hyderus ar y Drws Tri Enw’, Prifysgol Bangor, 2017

Anerchiad clo Cynhadledd Cenedlaethol Dysgu Cymraeg, ‘Iaith mewn 3D: y Disgybl, Daearyddiaeth a Daeareg’, Caerdydd, 2016

Anerchiad agoriadol yng nghynhadledd SICI, ‘Speaking With, Listening On’, Caerdydd, 2016

Cynhadledd ITM GWE, ‘2+1’, Llandudno, Chwefror 2016

Cynhadledd Llysgenhadon ERW, ‘Ieithoedd, Llythrennedd a Chyfathrebu’, Abertawe, 2016

Anerchiad agoriadol Siarter Iaith Sir Gâr, ‘Beth yw Iaith?’, Caerfyrddin, 2015

Darlth Prifysgol Cymru, Eisteddfod Genedlaethol Cymru ‘Fuoch chi yng Nghwm Alltcafan? T Llew Bardd Pawb’, Meifod, 2015

(Cyflwynwyd addasiad o’r un gwaith fel Darlith Goffa Cliff Tucker, Llanbedr Pontsteffan, 2016)

Darlith Flynyddol Morlan-Pantyfedwen ‘Gwragwn Tanc, Gwnawn Dangnefedd’ Aberystwyth, 2015

Anerchiad yn y Babell Lên, Eisteddfod Genedlaethol Cymru, Cyflwyniad i Lyfr Du Caerfyrddin; Llanelli, 2014

Cyflwyniad yn y Babell Lên, Eisteddfod Genedlaethol Cymru, Cofion Cynnes, T Llew Jones, Llanelli, 2014

Anerchiad yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Llyfr Du Caerfyrddin – Y Gair ar Gof (rhan o gyfres ‘Y 4 Llawlysgrif’) Aberystwyth, 2014

Darlith Goffa G J Williams: ‘Pob un â’i lais, pob un â’i le: Waldo Williams, Bardd Plant Cymru’, Prifysgol Caerdydd, 2013

Darlith Goffa Hywel Teifi, Eisteddfod Genedlaethol, Y Babell Lên: Waldo Williams – y Cymro Cyfan Dinbych, 2013

Anerchiad Agoriadol Cynhadledd CILT Cymru: ‘Llythrennedd Triphlyg yn Ysgolion Cymru’ , Llandrindod, 2012
Darlith Flynyddol Cymdeithas Waldo Williams, ‘Gobaith fo’n meistr, rhoed Amser inni’n was’, Crymych (cyhoeddwyd ar lein gan y Gymdeithas), 2012

Darlith Flynyddol Owain Glyndŵr: ‘Ein gwrol ryfelwyr, gwladgarwyr tra mad’, Theatr y Galeri Caernarfon (cyhoeddwyd fersiwn Saesneg ohoni gan yr IWA), 2012

Ymchwil a phrosiectau ar y gweill

GWELER GWEFAN YR ATHROFA

Cyhoeddiadau i Oedolion (Detholiad)

Llyfrau

  • Hopwood, M. (2015) Nes Draw, Gwasg Gomer: Llandysul
  • Hopwood, M. (2014) Pebidiog, The Retreats Group, Sir Benfro, lluniau Oleniuk, M.
  • Hopwood, M. (2008) O Ran, Gwasg Gomer: Llandysul
  • Hopwood, M. (2005) Singing in Chains, Gwasg Gomer: Llandysul

Llyfrau a olygwyd

  • Hopwood, M. (gol) Williams, W., (2010) Dail Pren, Gwasg Gomer: Llandysul
  • Hopwood, M. (gol) (2005) Plentyn, Gwasg y Dref Wen: Caerdydd
  • Hopwood, M. (gol) (2007) Cerddi’r Cof, Gwasg y Dref Wen: Caerdydd

Llyfrau ar y cyd

  • Hopwood, M. ac Owen, K. (2015) Glaniad Gwasg, Carreg Gwalch: Llanrwst
  • Hopwood, M. a Walford Davies, D. (2014) Beddau’r Beirdd, Poets’ Graves, Gomer: Llandysul
  • Hopwood, M. a Jones, T.D. (2007) Nadolig Llawen, Barddas: Llandybie

Cyfieithiadau

  • Hopwood M. a Ll. Williams, F. (2015) ‘Yr Hen Wlad a’r Hen Wladfa’ Y Traethodydd, 141-158
  • Hopwood, M. (2014) Cyfraniadau i Chile a’r Ariannin, Cyfieithu Cymru Darllen y Byd, Y Gyfnewidfa Lên
  • Hopwood, M. (2014) ‘Mynedfa’, ‘Dyfnderoedd,’ ‘Dyfalu am Wên y Gweinidog’, Taliesin,  151, 38-39
  • Macbeth (2012/13) trosiad o ddrama Shakespeare ar gyfer perfformiad arbrofol dwyieithog, cwmni theatr de Obscuro
  • Hopwood, M. Tŷ Bernarda Alba (2009) addasiad o ddrama Federico Garcia Lorca, La Casa de Bernarda Alba (1936); comisynwyd y gwaith gan Theatr Genedlaethol Cymru 

Cerddi Unigol mewn cyhoeddiadau megis:

  • Cyfansoddiadau a Beirniadaethau; Barddas; Taliesin; Agenda Poetry
  • ac antholegau gan weisg megis Gwasg Carreg Gwalch a Gwasg Gomer 

Erthyglau

  • Hopwood, M. (2017) ‘Curo’n Hyderus ar y Drws Tri Enw’, yn Cylchgrawn Addysg Cymru, 19.1, 63-82
  • Hopwood, M. (2016) ‘“Pob un â’i lais pob un â’i le,”Waldo Williams: Bardd Plant Cymru’, yn Llên Cymru, gol. E. W. James
  • Hopwood, M. (2016) ‘“Fuoch chi yng Nghwm Alltcafan?” T Llew Jones Bardd y Plant Bach a’r Plant Mawr’, yn Y Traethodydd, gol. D. Morgan
  • Hopwood, M.  (Summer 2015) ‘“Tangnefedd”: Welsh Key Words’, yn Planet The Welsh Internationalist, 218, 12-18,  gol. E. Trahir
  • Hopwood, M. (Autumn 2015) ‘Notes from a Funeral Farewell’, yn Planet The Welsh Internationalist, 219, 48-53, gol. E. Trahir
  • Hopwood, M. (2015) ‘Mewn Heddwch’, gol. I. Bala a H. Rh. Osmond, Encounters with Osi, H’Mm Foundation, Abertawe, 200-203 

Erthyglau ac adolygiadau mewn cyhoeddiadau eraill megis:

Barn; Barddas; Taliesin; Y Faner Newydd; Cambria

Cyhoeddiadau i Blant (Detholiad)

Llyfrau i blant

  • Hopwood, M. (2012) Straeon o’r Mabinogi, Gwasg Gomer: Llandysul
  • Hopwood, M. (2010) Cynghanedd i Blant, Cyhoeddiadau Barddas: Llandybie
  • Hopwood, M., Elis, N. (2009) Dwdl mi do, Gwasg Gwynedd: Pwllheli
  • Hopwood, M. (2006) Y Tandem Hud, Gwasg Gwynedd: Pwllheli

Antholegau Cerddi i blant

  • Hopwood, M. a Jones, T.D. (2013) Beibl Bach i Blant, Cyhoeddiadau’r Gair: Pwllheli
  • Hopwood, M. (2007) Ar Bwys, Gwasg Gomer: Llandysul

Addasiadau/trosiadau i blant

  • Hopwood, M. (add) Horacek, P. (2013) Tŷ Bach Twt i Miss Trwyn Smwt, Rily
  • Hopwood, M. (2013) Evans F. Morgan y Merlyn a Cai, Gwasg Gomer: Llandysul
  • Hopwood, M. (2012) Doyle, M. Sigl-di-gwt, Gwasg Gomer: Llandysul
  • Hopwood, M. (add) Leena, L. (2012) Stori’r Nadolig, Rily
  • Hopwood, M. (add) Anholt, C. & L. (2012) Babis, Babis, Babis, Rily
  • Hopwood, M. (add) Donaldson, J. (2012) Bwni’r Bardd, Rily
  • Hopwood, M. (add) Hargreaves, A. (2012) Pecyn Mr Men, Rily
  • Hopwood, M. (ad) Donaldson, J. (2011) Babi’r Ogof, Rily

Cyhoeddiadau Cerddoriaeth

  • Cylch y Mabinogi, cyfansoddwr: Hector MacDonald (2017) Cyhoeddiadau Gwynn: Caernarfon
  • Cantata Memoria, Er Cof am y Plant, cyfansoddwr: Karl Jenkins (2016), Boosey & Hawkes: Llundain
  • Bore Oes, cyfansoddwr: John Rea (2014), Dathliadau Dylan Thomas
  • Cylch Y Tymhorau (2011) Taith Genedlaethol Cerddorfa Siambr Ewrop

Llywydd Anrhydeddus Cymdeithas Waldo Williams

Bardd Plant Cymru, 2005

Enillydd:

  • Llyfr y Flwyddyn Adran Barddoniaeth Gymraeg, 2016
  • Ysgoloriaeth i Awduron Llenyddiaeth Cymru, 2014/15
  • Tlws Roy Stephens, Barddas,  2013
  • Gwobr Cyfieithu Tŷ Cyfieithu, 2013
  • Enillydd Medal Glyndŵr am gyfraniad i Lenyddiaeth Cymru, 2011
  • Medal Ryddiaith Eisteddfod Genedlaethol 2008
  • Coron Eisteddfod Genedlaethol 2003
  • Cadair Eisteddfod Genedlaethol 2001