Cynaliadwyedd

Ar gyfartaledd mae PCYDDS yn defnyddio 135,000 o gwpanau tafladwy y flwyddyn sy’n cynhyrchu 1,599kg o wastraff a 34 tunnell o C02 sy’n cael ei allyrru i’r atmosffer o ganlyniad uniongyrchol i’r llif gwastraff hwn. 

Mae hyn yn cyfateb i 170 o fysiau deulawr wedi’u llenwi â charbon deuocsid.  Yn ein hymdrechion i leihau ein hallyriadau carbon, rydym yn edrych at ffyrdd o ddefnyddio llai o gwpanau tafladwy ar draws ein safleoedd gwerthu megis cymell defnyddio cwpanau teithio y gellir eu hailddefnyddio.   Diolch enfawr i’r 10% o gwsmeriaid sydd wedi cofio dod â’u cwpanau eu hunain. 

Bydd PCYDDS yn cynnig cynllun cwpanau y gellir eu hailddefnyddio ym mhob un o’n safleoedd gwerthu. Bydd y cynllun hwn yn cael ei lansio ar ddechrau blwyddyn academaidd 26/27. Ychwanegwch y blaendal o £2 pan fyddwch chi’n prynu eich coffi.  Mwynhewch eich coffi heb deimlo’n euog.  Yna, ewch â’r cwpan yn ôl i unrhyw safle gwerthu i gael y blaendal yn ôl, ei gyfnewid am gwpan newydd, neu gallwch ei gadw er mwyn ei ddychwelyd nes ymlaen.  Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn ein safleoedd arlwyo gwych. 

Dim ond gyda’ch help chi y  gallwn gyflawni ein nod o leihau faint o gwpanau coffi tafladwy sy’n cael eu taflu bob blwyddyn. 

Mae teithio yn faes polisi allweddol, yn genedlaethol ac yn lleol, sy’n cael effaith sylweddol ar newid hinsawdd. Mae hefyd yn enghraifft wych o’r ffordd y mae PCYDDS wedi edrych yn gyfannol ar sut rydym yn lleihau ein hallyriadau carbon, wrth gefnogi cydweithwyr i gymryd eu camau ystyrlon eu hunain i leihau eu hallyriadau nhw.

Yn 2022, lansiodd PCYDDS y cynllun Prydles Aberthu Cyflog Cerbydau Trydan (cerbydau allyriadau isel iawn (ULEV)). Caiff hwn ei weithredu gan arbenigwr yn y maes, Knowles Fleet. Trefniant yw aberthu cyflog lle rydych yn cytuno i ildio (aberthu) rhywfaint o’ch cyflog gros (eich cyflog cyn i dreth incwm a Chyfraniadau Yswiriant Gwladol (NIC) gael eu didynnu) yn gyfnewid am fudd anariannol, fel car, a ddarperir gan eich cyflogwr. Mae hyn yn golygu nad oes angen i chi dalu treth, na chyfraniadau yswiriant gwladol ar y swm yr ydych yn ei ildio. Trwy gofrestru ar gyfer y cynllun hwn, rydych yn cytuno i aberthu swm o’ch cyflog gros, ar sail fisol, yn gyfnewid am gar ULEV newydd sbon. 

Caiff y car hwn ei brydlesu i chi am gyfnod penodol (naill ai 2 neu 3 blynedd) ac fe fydd terfyn milltiroedd y cytunwyd arno ymlaen llaw, yn yr un modd â phe byddech yn prydlesu cerbyd gan garej lleol. Y fantais ychwanegol yw bod cerbydau o dan y cynllun yn cynnwys yr holl gostau cynnal a chadw, treth ac yswiriant, felly mae’n un taliad misol yn uniongyrchol o’ch cyflog heb unrhyw gostau cerbyd eraill. Mae un ar bymtheg aelod o staff eisoes wedi elwa ar hyn ac yn cael y pleser o yrru eu Cerbyd Trydan newydd sbon.

Mae pwyntiau gwefru Cerbydau Trydan wedi’u gosod gan PodPoint ar draws rhan fwyaf ein hystâd. Os byddwch yn cofrestru ar ap PodPoint gyda’ch cyfeiriad e-bost staff neu fyfyriwr PCYDDS, codir ffi ar gyfer y trydan ar gyfradd ffafriol, sy’n sylweddol rhatach na’r gyfradd gyhoeddus a mwyafrif y pwyntiau gwefru masnachol. 

Ar ben y cynlluniau hyn, mae llawer o fflyd y Brifysgol bellach yn drydanol, sy’n golygu bod y pwyntiau gwefru presennol yn cael defnydd da. Er mwyn cynyddu capasiti i sicrhau y gellir gwefru cerbydau’r brifysgol, mae PCYDDS wedi gwneud cais llwyddiannus am grant Seilwaith Gwefru Cerbydau Trydan Llywodraeth Cymru a fydd yn arwain at bwyntiau gwefru ychwanegol yn cael eu gosod yng Nghofrestrfa Caerdydd, IQ Abertawe a Champws Busnes Abertawe, Campws Caerfyrddin a Champws Llambed.

Cwpwrdd sy’n llawn o eitemau cartref sydd eu hangen arnoch, AM DDIM i gartref da, ac yn agored i BAWB. Mae’r Cwpwrdd Cymunedol wedi bod yn casglu eitemau a allai fod yn ddefnyddiol i chi, fel dillad gwely, crochenwaith, llenni, cyllyll a ffyrc, offer trydanol, sosbenni ac unrhyw beth a allai fod o ddefnydd. Os oes angen rhywbeth arnoch, gallwch ddod i’r Cwpwrdd Cymunedol a gweld os ydyw gennym a gallwch ei gymryd adref AM DDIM.

Rhoddion

Mae’r Cwpwrdd Cymunedol ar gael yma: 
Canolfan Dylan Thomas, 6 Somerset Place, Abertawe. SA1 1RR 
Ar agor yn wythnosol, cysylltwch â communitycupboard@uwtsd.ac.uk

Mae’r tîm Cynaliadwyedd wedi sefydlu teithiau cerdded Lles o amgylch ein campysau yng Nghaerfyrddin, Llanbedr Pont Steffan ac Abertawe. 

Rydym yn annog staff a myfyrwyr i ddefnyddio’r teithiau cerdded lles fel cyfle i gamu i ffwrdd o ddarlithoedd, gwaith cwrs a sgriniau, i fwynhau awyr iach a mannau gwyrdd, symud ar eu cyflymder eu hunain, a chymryd amser i ailosod.  

Gall treulio amser yn yr awyr agored helpu i leihau straen a phryder, gwella canolbwyntio, codi hwyliau, a chefnogi lles meddyliol a chorfforol yn enwedig yn ystod pwyntiau prysur neu bwysau uchel yn y flwyddyn academaidd.

Mae PCYDDS wedi gosod 2,579 o baneli solar ar ein toeau ers 2023.  Efallai na fyddwch yn eu gweld, ond maen nhw’n gweithio i gynhyrchu tua 12% o’n defnydd o ynni bob blwyddyn.   

Yn 2025, roedd ein cynhyrchiad ynni solar ar doeau ddwywaith yr hyn a gynhyrchwyd gennym yn 2024 ac yn dair gwaith yr hyn a gynhyrchwyd gennym pan ddechreuon ni yn 2023. Rydym yn parhau i arolygu a chwilio am ffyrdd i gynhyrchu ein trydan ein hunain.   

O ran y pŵer na allwn ei gynhyrchu ein hunain, rydym yn mewnforio ynni adnewyddadwy o’r DU yn unig. 

Mae’r Drindod Dewi Sant wedi ymrwymo i ddatblygu cynaliadwy

Mae’r Grŵp Llywio Cynaliadwyedd (SSG) yn gyfrifol am gefnogi’r agenda Cynaliadwyedd ar gyfer Grŵp y Brifysgol, ac am fonitro a mesur cynnydd yn erbyn dangosyddion perfformiad i gadarnhau gweithredu effeithiol ac aliniad ag amcanion a strategaeth sefydliadol. 

Bydd yn adolygu (lle bo’n briodol) strategaeth a pholisi ac yn cymeradwyo neu’n cyfeirio at yr Uwch Gyfarwyddiaeth yn ôl yr angen, wrth weithio i sicrhau bod gofynion Nodau Datblygu Cynaliadwy’r Cenhedloedd Unedig a gofynion Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (2015) yn cael eu bodloni. 

Mae’r grŵp llywio hwn yn cael ei gadeirio gan y Prif Swyddog Gweithredu sy’n allweddol wrth yrru’r newid sefydliadol.

Mae aelodaeth y grwpiau hyn yn sicrhau goruchwyliaeth a chefnogaeth lefel uwch i’r agenda hon, yn ogystal â sicrhau ymgysylltu ac ymgynghori ag uwch swyddogion o ran effaith ehangach Grŵp Prifysgol.  

Galluogi newid ystyrlon

Ar draws y gwasanaethau academaidd a phroffesiynol mae aelodau staff wedi ysgwyddo rolau yn hyrwyddwyr. Bydd y Pencampwyr Cynaliadwyedd a’r Hyrwyddwyr Gwastraff yn ganolog i alluogi’r newid mewn diwylliant sefydliadol sydd ei angen i wreiddio cynaliadwyedd yn wir.

Ar draws corff y myfyrwyr mae interniaid cynaliadwyedd a hyrwyddwyr myfyrwyr yn cael eu datblygu i gymell eu cyfoedion ar hyd y daith cynaliadwyedd. Mae’r rolau’n amrywio o gefnogi casglu sbwriel i roi trefn ar roddion neu gynnal ymgyrchoedd ymwybyddiaeth. Mae myfyrwyr hefyd yn cael cyfle i gael eu cyfethol i grwpiau gweithredu cynaliadwyedd; grwpiau thema sy’n datblygu cynlluniau strategaeth a gweithredu mewn meysydd penodol. megis bwyd neu fioamrywiaeth.   

Aelodaeth Grŵp Llywio Cynaliadwyedd

• Prif Swyddog Gweithredu - Peter Mannion 
• Pennaeth Cynaliadwyedd a’r Amgylchedd – Dan Priddy 
• Deoniaid yr Athrofeydd 
• Prif Swyddog Pobl
• Prif Swyddog Ariannol
• Cyfarwyddwr Gwasanaethau Digidol
• Cyfarwyddwr Ystadau
• Pennaeth Gweithredol Gwasanaethau Myfyrwyr 
• Cyfarwyddwr Gwasanaethau Academaidd
• Pennaeth Cynllunio
• Prif Swyddog Gweithredol Undeb y Myfyrwyr 
• Cynrychiolydd o Goleg Sir Gâr
• Cydweithwyr eraill yn ôl yr angen

Yn PCYDDS, rydym wedi ymrwymo at gyflwyno cyrsiau sy’n helpu i baratoi myfyrwyr ar gyfer y dyfodol a chanolbwyntio ar Gynaliadwyedd Amgylcheddol.   Ein nod yw helpu i ddatblygu eich gwybodaeth, eich dealltwriaeth a’ch sgiliau er mwyn eich paratoi orau ar gyfer eich bywyd ar ôl gorffen yn y brifysgol. 

Rydym yn cynnal sawl cwrs cynaliadwyedd penodol fel a ganlyn: 

• Adeiladu Cynaliadwy (MSc) 
• Arwain Cynaliadwyedd (MBA) 
• Amgylchedd, Cynaliadwyedd a Newid Hinsawdd (BSc) 
• Ynni a Pheirianneg Amgylcheddol (BEng) 

Ond, nid ydym yn stopio yno! Mae Addysg ar gyfer Datblygu Cynaliadwy yn rhan annatod o bob un o’n pynciau.  Mae ein cyrsiau’n cael eu mapio i Nodau Datblygu Cynaliadwy’r Cenhedloedd Unedig ac mae ein Tîm Cynaliadwyedd yn cefnogi darlithoedd gwadd ar draws y cwricwlwm gan edrych ar sut mae cynaliadwyedd amgylcheddol yn berthnasol i’ch maes astudio. 

Mae Effaith Werdd yn achrediad amgylcheddol byd-eang a ddatblygwyd gan yr Undeb Myfyrwyr Cenedlaethol (NUS) ac a redir gan Sefydliad y Myfyrwyr ar gyfer Cynaliadwyedd (SOS).

Mae’r rhaglen yn un sydd wedi ennill gwobrau gan y Cenhedloedd Unedig,  gall ystod o sefydliadau gymryd rhan ynddi, o Undebau Myfyrwyr, Prifysgolion, Ymddiriedolaethau GIG a mwy. Mae dros 60 o Brifysgolion a 70 o Undebau Myfyrwyr yn y DU wedi cymryd rhan!

Nod y Rhaglenni Effaith Werdd yw darparu fframwaith i sefydliadau weithio gydag ef i gofnodi a thyfu eu gweithredoedd cynaliadwy. Hefyd, mae SOS yn darparu hyfforddiant a chymorth ar gyfer unrhyw sefydliad sy’n ymgymryd ag Effaith Werdd, i sicrhau eu bod yn cyflawni cymaint o weithredoedd cynaliadwy â phosibl.

I brifysgolion, mae’r rhaglen Effaith Werdd yn chwilio am fyfyrwyr a staff i ymgymryd â gweithredoedd sy’n cael effaith ar gynaliadwyedd; mae hyn yn cynnwys cynaliadwyedd amgylcheddol ond hefyd yn fwy eang llesiant, diwylliant a sut mae’r brifysgol yn ymgorffori cynaliadwyedd ar draws ei holl gwricwla a rhaglenni. I Undebau Myfyrwyr, ceisia’r Effaith Werdd gefnogi mentrau cynaliadwyedd myfyrwyr ar draws campysau gan weithio gyda Swyddogion Etholedig eu Hundeb Myfyrwyr i adeiladu cynaliadwyedd wrth wraidd yr Undeb yn strategol ac yn weithredol.

I’r Brifysgol, mae mentrau a gynhelir drwy’r flwyddyn ar gyfer Effaith Werdd yn cael eu llunio i ymgorffori cynaliadwyedd mewn arfer bob dydd. Ymhlith yr enghreifftiau o weithgareddau mae annog staff i argraffu pan fo’n wirioneddol angenrheidiol yn unig ac argraffu ar ddwy ochr y ddalen fel mater o arfer; defnyddio deunyddiau marchnata i atgoffa pobl i ddiffodd goleuadau ac offer trydanol pan fyddant yn segur; lanlwytho nodiadau darlithoedd a llawlyfrau modylau’n electronig i leihau nifer y taflenni a ddosberthir i fyfyrwyr, ac ailgylchu gwastraff bwyd – ac mae un o’n timau wedi sefydlu eu habwydfa eu hunain! I leihau effaith teithio, cyflwynwyd cynllun rhannu ceir gan rai timau ac mae fideo-gynadledda’n dileu’r angen i staff deithio rhwng campysau ar gyfer cyfarfodydd.

Mae Undeb Myfyrwyr y Drindod Dewi Sant yn cymryd rhan yn yr Achrediad Effaith Werdd bob blwyddyn, a ‘Da Iawn’ oedd yr achrediad diwethaf. Wedi mynd drwy’r broses yn ddiweddar maent yn aros am ganlyniad yr asesiad diweddaraf. Mae’r achrediad yn cydnabod yr holl waith a wnaed gan y Tîm Swyddogion Sabothol, y Tîm Swyddogion Rhan Amser, Interniaid INSPIRE, myfyrwyr a staff.

Mae Interniaid INSPIRE wedi cefnogi’r gwaith o arwain ar ymgyrchoedd megis Wythnos Byddwch Wyrdd, gan gasglu, hyrwyddo a dosbarthu gwaddodion coffi ac adeiladu casglwyr dŵr glaw. Maent wedi gweithio mewn partneriaeth â’r Tîm Cynaliadwyedd a Gwasanaethau Myfyrwyr i gyflawni casgliadau sbwriel ac ymgyrchoedd ymwybyddiaeth ar draws y myfyrwyr a’r staff yn y Drindod Dewi Sant. Gallwch weld rhagor ar wefan Undeb y Myfyrwyr ynghylch yr ymgyrchoedd a gynhaliwyd i gefnogi gwaith Effaith Werdd.

I ddysgu rhagor am Effaith Werdd a sut y gallwch chi gymryd rhan, edrychwch ar y wefan.

Os oes gennych ymholiadau cyffredinol ynghylch cynaliadwyedd, e-bostiwch sustainability@uwtsd.ac.uk a chewch ragor o wybodaeth gan y Cysylltiadau Cynaliadwyedd isod: