Casgliadau Arbennig ac Archifau
Casgliadau Arbennig ac Archifau
Mae ein Casgliadau Arbennig yn cynnwys llyfrau printiedig, a llawysgrifau ac archifau hynaf y Brifysgol.
Mae’r Casgliadau Arbennig yn cynnwys dros 35,000 o weithiau printiedig, 8 llawysgrif o’r canoloesoedd, tua 100 o lawysgrifau o’r cyfnod ôl-ganoloesol a 69 incwnabwla.
Mae’r deunydd sydd yn yr Archifau yn cynnwys archif sefydliadol Coleg Dewi Sant, yn ddiweddarach Prifysgol Cymru Llambed, Coleg y Drindod Caerfyrddin, Prifysgol Fetropolitan Abertawe, a’r colegau cyfansoddol, pob un ohonynt yn aelod cyfansoddol o Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant.
Chwilio Ein Casgliadau
Ein Casgliadau
Yn 1807 cyhoeddwyd y derbynnid â diolch unrhyw gyfraniadau tuag at goleg newydd Dewi Sant.
Cyfrannwyd y llyfrau cyntaf yn 1809 gan amrywiol gyfeillion y coleg newydd ac fe’u storiwyd ym Mhalas yr Esgob yn Abergwili tan 1827 pan oedd ystafell y llyfrgell yn barod. Ymddengys bod rhyw bedair mil o gyfrolau. Printiwyd y catalog cyntaf o’r casgliadau yn 1836.
Llyfrgell ac Archifau Roderic Bowen
Mae Llyfrgell ac Archif Roderic Bowen (LlARB) yn cadw Casgliadau Arbennig, sef llyfrau, llawysgrifau ac archifau hynaf y Brifysgol a hi yw un o brif adnoddau ymchwil academaidd Cymru.
Wedi’u caffael dros y 200 mlynedd ddiwethaf, yn bennaf trwy gymynroddion a chyfraniadau, mae’r Casgliadau Arbennig yn cynnwys dros 35,000 darn o waith argraffedig, wyth llawysgrif canoloesol, tua 100 o lawysgrifau ôl-canoloesol, a 69 incwnabwla. Mae deunydd yr Archifau’n cynnwys cofrestri myfyrwyr cynnar a ffotograffau o ganol y bedwaredd ganrif ar bymtheg ymlaen.
Llyfrgell ac Archifau Roderic Bowen, Campws Llambed, SA48 7ED
I osgoi cael eich siomi, awgrymwn eich bod yn cynllunio eich ymweliad ymlaen llaw.
Yn ei ewyllys gadawodd yr Esgob Thomas Burgess (1756-1837) ei lyfrgell bersonol o tua 9 000 o gyfrolau i Goleg Dewi Sant, Llanbedr Pont Steffan. Casgliad gwaith ydyw yn bennaf a gynullwyd yn ystod oes o ymroi i astudio’r clasuron, llenyddiaeth, hanes, hynafiaethau a diwinyddiaeth, ac mae llawer o’r gweithiau wedi’u hanodi gan Burgess ac felly'n cynnig cipolwg ar ei ddiddordebau ysgolheigaidd a diwinyddol.
Cnewyllyn Casgliad Traethodynnau Llyfrgell ac Archifau Roderic Bowen yw Casgliad Traethodynnau Bowdler o dros 9,000 o bamffledi. Daeth y casgliad i Lambed yn fuan wedi marwolaeth Dr Thomas Bowdler (1754-1825), a oedd yn fwy adnabyddus fel puredigwr neu ‘bowdlereiddiwr’ Shakespeare (1818). Nid Dr Thomas Bowdler ei hun oedd casglwr pamffledi "Bowdler”, ond ef oedd perchennog olaf casgliad teuluol a ymestynnai’n ôl dros dair genhedlaeth flaenorol o gasgliadau Bowdler at drothwy’r Rhyfel Cartref (tua 1638). Daeth rhyw 150 o flynyddoedd o gasglu pellach i ben yn 1785 gyda marwolaeth Thomas Bowdler III (1706-85) o Ashley, ger Caerfaddon.
Er iddo gael ei eni yn Llundain, gŵr o Sir Faesyfed oedd Phillips. Daeth yn llawfeddyg a gyflogid gan yr East India Company, gan wneud ffortiwn sylweddol yn dilyn blynyddoedd lawer yn gwasanaethu yn India. Ar ôl ymddeol i Lundain yn 1817, neilltuodd weddill ei fywyd i hybu addysg yng Nghymru.
Mae Casgliad Ystrad Meurig yn cynnwys tua chwe chant o eitemau o gyn-lyfrgell ysgol a phlwyf Coleg Sant Ioan (1757-1974) a sefydlwyd gan Edward Richard (1714-77), y mae tua 320 o lyfrau o’i lyfrgell wedi goroesi. Mae’r Casgliad yn cwmpasu ystod eang o bynciau yn y dyniaethau a diwinyddiaeth, yn bennaf yn Lladin a Saesneg, o’r 17eg i’r 19eg ganrif. Mae uchafbwyntiau’r Casgliad yn cynnwys Dictionary of the English Language gan Samuel Johnson, Dictionary Pierre Bayle, a Leviathan Thomas Hobbes.
Canolfan Ymchwil Profiad Crefyddol Alister Hardy
Mae Canolfan Ymchwil Alister Hardy i Brofiadau Crefyddol yn meddu ar archif sydd â thua 6,000 o gofnodion o brofiadau ysbrydol uniongyrchol a anfonwyd i’r ganolfan ers ei sefydlu ym 1969. Mae’r gronfa ddata hon wedi bod ar gael ar-lein ac mae gan aelodau Ymddiriedolaeth Alister Hardy fynediad iddi. Ewch i’r gronfa ddata yma.
Fe’i sefydlwyd gan Syr Alister Hardy ym 1969 yng Ngholeg Manceinion, Rhydychen, cyn ei symud i Lambed ym mis Gorffennaf 2000. Nod y Ganolfan yw astudio adroddiadau cyfoes am brofiadau crefyddol neu ysbrydol. Yn ogystal â’i harchif o adroddiadau mae’r Ganolfan Ymchwil Profiad Crefyddol yn gartref i gasgliad arbenigol o lyfrau a chyfnodolion.
Cysylltwch â Chanolfan Ymchwil Alister Hardy i Brofiadau Crefyddol
Cofiwch fod yr holl ddeunydd a gedwir yn y gronfa ddata yn gwbl gyfrinachol ac yn amodol ar hawlfraint, a rhaid cael caniatâd ysgrifenedig gan Ganolfan Ymchwil Alister Hardy i Brofiadau Crefyddol er mwyn defnyddio hyn yn bersonol, yn academaidd neu trwy allfeydd y cyfryngau. Bydd rhaid cael cydnabyddiaeth lawn mewn unrhyw gyhoeddiad.
-
Mae’r Ganolfan yn trefnu cysylltiadau, ac yn cefnogi gradd Meistr ôl-raddedig trwy Ymchwil (Mres) mewn Profiad Crefyddol.
Mae’r MRes mewn Profiadau Crefyddol yn cael ei chefnogi gan fwrsariaeth seiliedig ar angen a gyllidir gan Ymddiriedolaeth Alister Hardy.
Casgliad Treftadaeth Jazz Cymru
Casgliad Treftadaeth Jazz Cymru yw’r archif jazz amlgyfrwng hynaf yn y DU.
Fe’i sefydlwyd gan yr Athro Jen Wilson yn 1986 ac fe symudodd y Casgliad i’r Brifysgol yn 2008. Mae’n cynnwys llyfrgell o gylchgronau a chyfnodolion; recordiadau’n cynnwys rhai ar 78, EP, LP, CD, DVD, VHS a chwaraewyr cerddoriaeth; recordiadau a chwaraeydd ril-i-ril, ffotograffau, Hanesion Llafar a Gwisgoedd Llwyfan unigryw, gyda’r rhai cynharaf yn dyddio o 1900. Mae Paneli Arddangosfeydd Teithiol hefyd yn rhan
Mwy o wybodaeth am ein casgliadau arbennig.
Darganfyddwch ychydig mwy am yr hyn sy’n gwneud ein casgliadau arbennig mor arbennig. Darganfyddwch werth ein casgliadau arbennig a sut i’w defnyddio, y math o eitemau sy’n rhan o’r casgliad, a’r ffynonellau gwreiddiol sydd ar gael.
Beth sydd yn y Casgliadau Arbennig?
Mae ein Casgliadau Arbennig yn cadw’r archifau a gynhyrchwyd gan Goleg Dewi Sant, Llambed, a Choleg y Drindod, Caerfyrddin, yn ogystal ag ychydig o ddeunydd sy’n gysylltiedig ag Ysgol Coleg Dewi Sant a’r Ysgol Ramadeg yn Ystrad Meurig.
Dyma’r ffynonellau ar gyfer unrhyw un sy’n gwneud ymchwil hanesyddol ar PCYDDS.