Dylunio ar gyfer y byd go iawn: Pam fod cydweithio â’r diwydiant yn bwysig mewn addysg ddylunio
Darn meddwl gan Donna Williams, Rheolwr y Rhaglen BA Dylunio Graffig yng Ngholeg Celf Abertawe Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant.
Nid yw addysg ddylunio erioed wedi bodoli ar wahân i arfer proffesiynol, ond yn ystod y blynyddoedd diwethaf mae’r berthynas rhyngddynt wedi dod yn fwy cymhleth, yn fwy dybryd ac yn fwy angenrheidiol. Mae’r Wythnos Ddylunio, sy’n rhan o’r cwrs BA Dylunio Graffig yng Ngholeg Celf Abertawe Y Drindod Dewi Sant, yn bodoli fel ymateb i’r realiti hwnnw.
Mae’r Wythnos Ddylunio yn ddigwyddiad blynyddol sydd wedi cael ei gynnal ers 12 mlynedd. Mae’n chwarae rhan bwysig wrth ddenu myfyrwyr i’r cwrs ac wrth gynyddu proffil y Brifysgol ar lefel genedlaethol. Mae myfyrwyr o bob un o’r tri grŵp blwyddyn BA Dylunio Graffig, ochr yn ochr â myfyrwyr Meistr, yn gweithio ar y cyd gan rannu syniadau a sgiliau mewn amgylchedd dysgu proffesiynol. Mae’r strwythur hwn yn adlewyrchu arferion dylunio cyfoes, lle mae cryfderau cydnabyddedig, rolau diffiniedig, a gwaith tîm yn hanfodol.
Ar draws y diwydiannau creadigol, mae’r disgwyliadau ar ddylunwyr sy’n dod i’r amlwg yn newid yn barhaus. Disgwylir i raddedigion fod nid yn unig yn rhugl yn weledol ac yn gysyniadol gryf, ond hefyd yn deall cydweithio, llif gwaith, technoleg, cyfrifoldeb moesegol ac addasrwydd proffesiynol. Un o’r ffyrdd mwyaf effeithiol o fynd i’r afael â hyn yw ymgorffori mentrau sy’n canolbwyntio ar y diwydiant, fel yr Wythnos Ddylunio, yn uniongyrchol i’r cwricwlwm.
Mae’r Wythnos Ddylunio yn caniatáu i fyfyrwyr symud i ffwrdd o’r cylch o friffiau wythnosol rheolaidd a gweithio o fewn model sy’n fwy tebyg i arfer proffesiynol. Mae briffiau byw, adborth allanol, heriau sydd i’w cyflawni o fewn terfynau amser a gweithio mewn tîm, yn annog myfyrwyr i feddwl yn wahanol am eu rôl fel dylunwyr. Yn ystod yr wythnos hon, nid myfyrwyr sy’n cynhyrchu gwaith a asesir yn unig ydynt, maent yn ymarferwyr sy’n ymateb i gyd-destunau byd go iawn.
Yn ystod yr wythnos hon, nid yw ymgysylltu â’r diwydiant yn ymwneud â chyflwyno un fersiwn o lwyddiant, ac mae hyn yn hollbwysig. Trwy weithio gyda phartneriaid sy’n amrywio o ddarlledwyr i stiwdios annibynnol a ffowndrïau teip, mae myfyrwyr yn cael eu cyflwyno i sbectrwm eang o lwybrau creadigol a modelau gweithredol. Mae hyn yn helpu i chwalu dirgelion y diwydiant wrth atgyfnerthu’r syniad nad oes un llwybr llinol i gyflogaeth greadigol.
Mae technolegau sy’n dod i’r amlwg, gan gynnwys Deallusrwydd Artiffisial (AI) hefyd yn dod yn rhan anochel o’r sgyrsiau hyn. Yn hytrach na gosod AI fel rhywbeth sy’n allanol neu’n fygythiol, mae’r Wythnos Ddylunio yn creu lle i drafod ei rôl o fewn arfer dylunio yn feirniadol ac yn greadigol. Anogir myfyrwyr i gwestiynu sut mae offer yn cael eu defnyddio, ble mae awduraeth yn sefyll, a sut y gall dylunwyr aros yn gyfrifol, yn foesegol ac yn arloesol mewn tirwedd sy’n esblygu.
Yr un mor bwysig yw’r ymdeimlad o gymuned sy’n datblygu yn ystod yr wythnos. Mae gweithgarwch dan arweiniad myfyrwyr, trafodaethau anffurfiol a chyfleoedd i ddatrys problemau a rennir yn cyfrannu at ddiwylliant lle mae dysgu yn gydweithredol yn hytrach na hierarchaidd. Mae sesiynau Holi’r Darlithydd, er enghraifft, yn atgyfnerthu hygyrchedd, deialog a pharch o’r ddwy ochr, rhinweddau sydd yr un mor hanfodol mewn lleoliadau proffesiynol â sgiliau technegol.
Mae’r Wythnos Ddylunio hefyd yn dangos gwerth perthnasoedd hirdymor rhwng addysg a diwydiant. Mae partneriaethau a adeiladwyd dros nifer o flynyddoedd, yn aml trwy raddedigion eu hunain, yn creu cylchoedd rhannu gwybodaeth sydd o fudd i fyfyrwyr presennol a’r gymuned greadigol ehangach. Pan fydd cyn-fyfyrwyr yn dychwelyd fel gweithwyr proffesiynol, cymylir y ffiniau rhwng addysg a diwydiant.
Yn y pen draw, nid mater o gynnig rhywbeth ychwanegol yw ymgorffori mentrau fel yr Wythnos Ddylunio yn y cwrs. Mae’n ymwneud â chydnabod bod yn rhaid i addysg ddylunio gyfoes weithredu fel ecosystem weithredol, ymatebol, sy’n paratoi myfyrwyr nid yn unig i ymuno â’r diwydiant, ond i’w lywio.
Gwybodaeth Bellach
Mared Anthony
Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus: Cysylltiadau Cyn-fyfyrwyr
Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus
E-bost: mared.anthony@pcydds.ac.uk
Ffôn: +447482256996