Taith ymchwil rhyngwladol myfyriwr yn cwblhau cylch gyda chyflwyniad mawreddog

Mae myfyriwr PhD archaeoleg wedi cyflwyno canfyddiadau ei phrosiect ymchwil a gefnogir yn rhyngwladol ar ôl cwblhau ymweliad astudio arbenigol ag un o amgueddfeydd mwyaf blaenllaw’r byd.

Yn 2023, dyfarnwyd grant teithio i Natalie Boyd gan Sefydliad Astudiaethau Persia Prydain (BIPS), gan ei galluogi i deithio i Efrog Newydd i astudio casgliad unigryw o ifori’r Oes Haearn o safle Hasanlu yng ngogledd-orllewin Iran, sydd wedi’i gadw yn yr Amgueddfa Gelf Fetropolitan (MET).

Rhoddodd y grant gyfle i Natalie ymgysylltu’n uniongyrchol â’r deunydd archeolegol sy’n ganolog i’w hymchwil. Yn ystod ei hymweliad, archwiliodd nid yn unig ifori enigmatig Hasanlu ond hefyd ystod eang o arteffactau o’r safle, gan gynnwys seliau stampiau, crochenwaith, teils, addurniadau wal, mowldiau, breichledau a gwrthrychau pren. Cefnogwyd ei gwaith gan staff MET, gan gynnwys y Curadur Sarah Graff, Daira Eden Robert, Rheolwr Casgliadau ar gyfer Adran Gwareiddiadau y Dwyrain Agos a’r Dwyrain Canol, a aShawn Osborne y Prif Dechnegydd Adrannol.

Mae ymchwil Natalie yn canolbwyntio ar ifori wedi’i hadfer o’r haenau dinistrio yn Hasanlu sy’n dyddio o tua 800 CC. Trwy gymhwyso theori archeolegol, yn enwedig dulliau Materolwyr Newydd, mae’n archwilio’r berthynas rhwng pobl Hasanlu a’r gwrthrychau a grëwyd, a ddefnyddiwyd ac a werthfawrogwyd ganddynt, gan gynnig mewnwelediadau newydd i ddiwylliant materol y safle a’r cymunedau a oedd yn byw yno.

Fis diwethaf, gwahoddwyd Natalie gan BIPS i gyflwyno’i hymchwil mewn Gweithdy Deiliaid Grant a gynhaliwyd yn y Sefydliad Astudiaethau Arabaidd ac Islamaidd ym Mhrifysgol Caerwysg. Daeth y digwyddiad ag academyddion, ymchwilwyr a myfyrwyr sy’n gweithio ar draws ystod eang o ddisgyblaethau sy’n gysylltiedig ag Iran a’r rhanbarth ehangach ynghyd.

Wrth adfyfyrio ar y cyfleoedd a grëwyd gan y wobr, dywedodd Natalie: “Roedd derbyn y grant teithio BIPS yn drawsnewidiol i’m hymchwil. Roedd gallu astudio ifori’r Hasanlu yn uniongyrchol yn y MET a thrin arteffactau eraill o’r safle wedi rhoi gwerthfawrogiad llawer dyfnach i mi o ddiwylliant materol pobl Hasanlu a chodi cwestiynau newydd cyffrous ar gyfer fy ymchwil.

 “Roedd yn fraint dychwelyd i BIPS a rhannu canlyniadau’r prosiect gyda chyd-ymchwilwyr a myfyrwyr. Roeddwn yn arbennig o falch i gyflwyno Hasanlu i rai o’r myfyrwyr o Iran a oedd yn mynychu’r gweithdy, ‘roedd llawer ohonynt heb ddod ar draws y safle o’r blaen. Roedd gallu rhannu agwedd llai adnabyddus ar dreftadaeth archeolegol gyfoethog Iran a thrafod ei arwyddocâd gyda chynulleidfa mor amrywiol wedi rhoi llawer o foddhad i mi.”

Rhoddodd Natalie gyflwyniad yn ystod y gweithdy yn amlinellu sut roedd y grant wedi cefnogi ei hymchwil ac yn cyflwyno ei chanfyddiadau diweddaraf. Cafodd gyfle hefyd i glywed am brosiectau yr oedd deiliaid grant eraill wedi ymgymryd â nhw, sy’n cwmpasu pynciau fel archaeoleg, hanes, cerddoriaeth, gwleidyddiaeth, crefydd, llenyddiaeth a’r gyfraith.

Canmolodd yr Athro Louise Steel, goruchwyliwr Natalie, ei chyflawniadau ac effaith y wobr.

 “Rwy’n hynod falch o Natalie a’r cyfan y mae hi wedi’i gyflawni drwy’r wobr hon,” meddai’r Athro Steel. “Mae’r gefnogaeth gan BIPS wedi ei galluogi i ymgysylltu’n uniongyrchol â deunydd o arwyddocâd rhyngwladol a datblygu safbwyntiau newydd pwysig ar archaeoleg Hasanlu.

“Mae gweld ein myfyrwyr yn cyrchu casgliadau o bwysigrwydd byd-eang mewn sefydliadau fel yr Amgueddfa Gelf Metropolitan ac yna rhannu eu hymchwil gyda chynulleidfaoedd rhyngwladol yn rhoi boddhad arbennig i mi. Mae cyfleoedd fel hyn yn amhrisiadwy wrth helpu ymchwilwyr ar ddechrau eu gyrfa i adeiladu rhwydweithiau, datblygu arbenigedd a siapio ymchwil y dyfodol.”

Mae profiad Natalie yn dangos yr effaith barhaol y gall cyllid ymchwil ei chael ar ysgolheictod ôl-raddedig, gan alluogi ymchwilwyr sy’n dod i’r amlwg i gael mynediad at gasgliadau o’r radd flaenaf, datblygu gwaith cydweithredol rhyngwladol a chyfrannu gwybodaeth newydd at ddealltwriaeth o’r byd hynafol.

Mae rhagor o fanylion am ymchwil Natalie a’i hymweliad a ariannwyd gan BIPS ar gael ar y wefan British Institute of Persian Studies. 

Gwybodaeth Bellach

Arwel Lloyd

Prif Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus     
Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus     
E-bost: arwel.lloyd@pcydds.ac.uk  
Ffôn: 07384 467076