Dringo'r Rhengoedd: Taith Lowrie o Brentis i Uwch Reolydd

3 Medi 2026

Mae llwybr gyrfa Lowrie Proctor yn enghraifft wych o’r effaith y gall prentisiaeth gradd ei chael ar fyfyrwyr unigol yn ogystal â’u cyflogwyr. Graddiodd Lowrie gydag anrhydedd dosbarth cyntaf yn 2023 o’r Radd Brentisiaeth mewn Systemau Data a Gwybodaeth ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant (PCYDDS), ac mae bellach yn uwch reolwr yn Heddlu Dyfed Powys ar ôl dringo’r rhengoedd drwy gydol ei rhaglen. Yma, mae Lowri yn siarad am ei phrofiad a’r hyder a’r cyfleoedd y mae’r cymhwyster wedi’u darparu iddi.

Lowrie Proctor presents her journey at the Apprenticeships Celebration in May

Fe wnes i adael addysg ar ôl Safon Uwch a doedd gen i ddim diddordeb mewn mynychu’r brifysgol. Ar y pryd, doeddwn i ddim yn gwybod beth oeddwn i eisiau bod pan oeddwn i’n ‘tyfu i fyny’. Roeddwn i mewn perthynas a doeddwn i ddim eisiau symud i ffwrdd i astudio, ac roeddwn i wedi dechrau gweithio ym maes manwerthu ac ennill cyflog. Doedd y brifysgol ddim yn teimlo fel y llwybr cywir i mi.

Dros y blynyddoedd dilynol, fe wnes i archwilio amrywiaeth o gyfleoedd cyflogaeth, gan gynnwys manwerthu, bancio a’r Gwasanaeth Sifil, ond doeddwn i ddim wedi dod o hyd i rywbeth roeddwn i’n wirioneddol angerddol amdano.

Priodais yn 2011 a des i’n fam yn 2013. Roedd y rhain yn ddigwyddiadau bywyd hynod bwysig, ond hefyd fe wnaethon ni gynyddu fy nheimlad o fod yn sefydlog ac yn gyfforddus. Doedd gwella fy addysg ddim yn rhywbeth roeddwn i’n ei ystyried, ac roedd brifysgol yn dal i fod tu hwnt i’m cynlluniau.

Yn 2014, ymunais â Heddlu Dyfed-Powys o fewn yr uned Trefniadau Diogelu Cyhoeddus Aml-asiantaeth (MAPPA) ac, am y tro cyntaf, teimlais fy mod wedi dod o hyd i yrfa yr oeddwn yn wirioneddol ei mwynhau. Roeddwn yn fodlon yn fy rôl ac, ac ar y pryd doedd gen i ddim dyheadau i symud ymlaen ymhellach.

Yn anffodus, chwalodd fy mhriodas yn 2015. Er bod hyn yn gatalydd i mi feddwl am symud ymlaen yn fy ngyrfa, yn enwedig oherwydd fy mod eisiau bod yn esiampl cadarnhaol i fy merch, roeddwn hefyd yn ei weld fel rhwystr posibl. Roedd y pwysau ariannol cynyddol o fod yn rhiant sengl, ochr yn ochr â’r heriau ymarferol o ofal plant, yn gwneud addysg bellach deimlo’n anodd ei gyflawni.

Yn ffodus, parheais i symud ymlaen yn fewnol o fewn y llu a sicrhau rôl fel Cydlynydd Cynhadledd Asesu Risg Aml-Asiantaeth (MARAC). Fe wnes i fwynhau’r rôl yn fawr, ac yma dechreuodd fy niddordeb mewn data a dadansoddeg. Dechreuais gydnabod bod hwn yn faes yr oeddwn i eisiau ei ddilyn fel gyrfa.

Yn 2017, fe wnes i symud ymlaen yn llwyddiannus eto, gan sicrhau swydd fel Dadansoddwr Rheoli Troseddwyr. Er fy mod wedi datblygu gwybodaeth weithredol sylweddol trwy fy rolau blaenorol, roeddwn i’n teimlo fel ‘imposter’ oherwydd nad oedd gennyf unrhyw gymwysterau dadansoddol ffurfiol na phrofiad uniongyrchol o weithio fel dadansoddwr. Daeth y teimlad hwn yn gymhelliant i mi archwilio cyfleoedd dysgu a datblygu a allai bontio’r bwlch hwnnw.

Yn 2019, hysbysebwyd Prentisiaeth Gradd Cyfrifiadura yn fewnol o fewn y llu. Ar y dechrau, roedd yn ymddangos bron yn rhy dda i fod yn wir. Roedd y brentisiaeth wedi’i hariannu’n llawn, gydag amser dysgu gwarchodedig a chefnogaeth sefydliadol gan y llu. Cafwyd wared ar y ddau rwystr mwyaf yr oeddwn wedi’u cysylltu ag addysg bellach o’r blaen: y gost ariannol a’r ymrwymiad amser.

Dewisais astudio’r llinyn Systemau Data a Gwybodaeth ac fe wnes i fwynhau’r profiad yn fawr. Roedd fy mhrosiect trydedd flwyddyn yn canolbwyntio ar ddatblygu datrysiad deallusrwydd busnes ar gyfer Rheoli Troseddwyr Integredig, oedd yn cysylltu’n uniongyrchol â’m rôl fel dadansoddwr ar y pryd. Darparodd y prosiect fanteision pendant, gan gynnwys o ran effeithlonrwydd trwy ddileu’r angen am gyfrifiadau gyda llaw a chasglu data sy’n cymryd llawer o amser.

Mae’r brentisiaeth hefyd wedi fy ngalluogi i barhau i ddatblygu’n broffesiynol ochr yn ochr â’m hastudiaethau. Yn 2021, gweithiais ar bortffolio perfformiad cenedlaethol yr heddlu. Dyma’r flwyddyn y tarodd COVID-19 hefyd, gan greu cyfnod eithriadol o heriol. Roeddwn i’n cydbwyso gweithio gartref, addysgu fy merch gartref a pharhau â’m gradd. Darparodd y brifysgol gefnogaeth ardderchog trwy gydol y cyfnod hwn, gan addasu ei dull a darparu opsiynau a oedd yn fy ngalluogi i barhau â’m hastudiaethau.

Roedd y llu yn cydnabod bwysigrwydd data a dadansoddeg fwyfwy, ac yn 2022 llwyddais i sicrhau swydd newydd fel Rheolwr Perfformiad Gweithredol.

Yn 2023, graddiais gydag Anrhydedd Dosbarth Cyntaf. Mae fy llun graddio yn arbennig o arwyddocaol i mi. Wrth dyfu i fyny, roeddwn i’n aml yn gweld lluniau graddio yn cael eu harddangos yn falch ar waliau cartrefi ffrindiau ac aelodau o’r teulu. Nid oeddwn erioed wedi dychmygu y byddai gen i un fy hun rhyw ddiwrnod.

Rhoddodd y radd brentisiaeth rywbeth arall i mi nad oeddwn wedi’i ddisgwyl: yr hyder a’r hygrededd i ddilyn cyfleoedd a oedd yn teimlo allan o’m cyrraedd. Arweiniodd y gwaith moderneiddio’r gweithlu o fewn y llu gyfle am swydd Uwch Reolwr yn fy adran. Heb y radd, ni fyddwn wedi cael y lefel angenrheidiol o gymhwyster, nac wedi cael yr hyder i wneud cais. Roeddwn i’n llwyddiannus i sicrhau’r rôl, sef y swydd rydw i’n ei gwneud heddiw.

Pan fyddaf yn myfyrio ar y brentisiaeth, rwy’n cydnabod, er bod fy mhrosiect blwyddyn olaf wedi cael effaith uniongyrchol a mesuradwy ar fy rôl ar y pryd, mae’r manteision ehangach wedi bod yn llawer mwy arwyddocaol i’m gyrfa a’r sefydliad.

Nid wyf yn gallu ymgymryd â rôl lawn peiriannydd data neu ddatblygwr, ond bellach mae gen i’r wybodaeth a’r ddealltwriaeth i ymgysylltu â’r meysydd hynny yn effeithiol. Gallaf ddeall cysyniadau technegol, gofyn y cwestiynau cywir, cefnogi cydweithwyr a herio penderfyniadau pan fo angen. Yn bwysicach fyth, mae gen i’r hyder i gyfrannu at sgyrsiau y gallwn fod wedi teimlo nad oeddwn yn gymwys i fod yn rhan ohonynt.

Mae effaith y brentisiaeth hefyd wedi ymestyn y tu hwnt i’m gyrfa fy hun. Rwy’n cynnal perthynas gref â’r brifysgol ac yn parhau i hyrwyddo cyfleoedd prentisiaeth yn fewnol, o fewn fy adran ac ar draws TGCh. Rwyf hefyd yn gweithio gyda’n Pennaeth TGCh i ddatblygu partneriaeth strategol effeithiol gyda’r brifysgol, gan greu cyfleoedd i ni weithio gyda’n gilydd i ddatrys problemau sefydliadol a gwneud gwell defnydd o dechnoleg.

Yn y pen draw, newidiodd y radd brentisiaeth lawer mwy na fy nghymwysterau. Cynyddodd fy hyder, rhoddodd y cymhelliant i mi symud ymlaen yn fy ngyrfa ac, yn bwysicaf oll, rhoddodd i mi’r hygrededd i herio’r ‘imposter’ roeddwn i wedi’i gario gyda mi trwy gydol fy ngyrfa ddadansoddol gynnar.

Mae fy llun graddio bellach yn eistedd yn falch ar fy wal. I mi, mae’n cynrychioli llawer mwy na gradd Anrhydedd Dosbarth Cyntaf. Mae’n cynrychioli goresgyn rhwystrau, cymryd cyfle a oedd unwaith yn teimlo’n amhosibl a phrofi i mi fy hun nad oedd byth yn rhy hwyr i ddysgu a symud ymlaen.

Yn bwysicaf oll, rwy’n gobeithio y bydd fy merch un diwrnod yn edrych ar y llun hwnnw ac yn gweld atgoffa o’r hyn y gellir ei gyflawni pan fyddwch chi’n credu ynddo’ch hun, yn cymryd cyfle ac yn gwrthod gadael i amgylchiadau ddiffinio eich dyfodol.