Hwb UNESCO BRIDGES wedi’i gynnal gan PCYDDS yn helpu i lunio Prosiect Teifi Fyw
Mae Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant (PCYDDS) yn chwarae rhan flaenllaw mewn menter newydd fawr i gefnogi dyfodol un o afonydd pwysicaf Cymru, yn dilyn dyfarnu £1.4 miliwn gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol.
Bydd y cyllid yn cefnogi cam datblygu Teifi Fyw: Pobl a Natur Gyda’i Gilydd, partneriaeth uchelgeisiol sy’n dod â sefydliadau amgylcheddol, cymunedau, ymchwilwyr a chyrff diwylliannol ynghyd i helpu i adfer a dathlu’r Afon Teifi. Bydd y cam datblygu yn gosod y sylfaen ar gyfer rhaglen gyflawni pum mlynedd, gan ddod â buddsoddiad o dros £10m i’r prosiect, yn amodol ar gyllid yn y dyfodol.
Bydd y cam datblygu dwy flynedd cychwynnol hwn yn dod â thystiolaeth wyddonol, hanes lleol, profiad byw, a mynegiant creadigol ynghyd i sicrhau bod gwaith adfer yn adlewyrchu gwerthoedd y rhai sy’n byw ac yn gweithio yn nalgylch yr afon.
Mae Hwb UNESCO-MOST BRIDGES UK PCYDDS yn bartner craidd yn y prosiect ac mae’n helpu i lunio ei ddull arloesol, sy’n cyfuno ymchwil gwyddonol â gwybodaeth, diwylliant, treftadaeth a chyfranogiad cymunedol lleol. Y cyfnod datblygu dwy flynedd yw’r cam cyntaf tuag at raglen ehangach a allai ddenu hyd at £10 miliwn o fuddsoddiad ar gyfer dalgylch y Teifi dros y blynyddoedd nesaf.
Dywedodd yr Athro Cysylltiol Luci Attala, Cyfarwyddwr Hwb UNESCO-MOST BRIDGES UK yn PCYDDS:
“Mae’r prosiect hwn yn defnyddio methodoleg UNESCO-MOST BRIDGES i feithrin ffordd newydd o feddwl am adfer afonydd. Yn hytrach na bod yn ymyrraeth ecolegol yn unig, mae Teifi Fyw yn broses o ailgysylltu perthnasau rhwng pobl, lle, diwylliant a’r byd naturiol.
Credaf ei fod yn gam trawsddisgyblaethol pwysig ymlaen; un sy’n cydnabod na all adfer amgylcheddol ystyrlon dyfu o’r gwyddorau yn unig. Mae’n dibynnu ar ddeialog, gwrando a gwau ynghyd gwahanol fathau o wybodaeth, gan gynnwys safbwyntiau cymunedol, hanesion lleol, profiad byw ac arbenigedd gwyddonol. Rwy’n gyffrous iawn am y prosiect hwn oherwydd bod adfer Afon Teifi yn cynnig cyfle pwysig - y potensial i ddangos a meithrin dulliau mwy cynhwysol a chysylltiedig o adnewyddu’r amgylchedd.”
Mae’r prosiect yn cael ei gydlynu gan Gyfoeth Naturiol Cymru mewn partneriaeth ag Ymddiriedolaeth Afonydd Gorllewin Cymru; Awdurdod Adfer Mwyngloddio; Ymddiriedolaeth Ystrad Fflur; Mentera; Cyngor Sir Ceredigion; UNESCO-MOST BRIDGES - Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant ac Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt De a Gorllewin Cymru.
Meddai Jon Goldsworthy, Pennaeth Prosiectau Strategol Cyfoeth Naturiol Cymru:
“Mae’r cyhoeddiad hwn yn garreg filltir arwyddocaol i un o afonydd pwysicaf Cymru ac yn arddangos pŵer cydweithio. Ni allai un sefydliad ar ei ben ei hun gyflawni newid ar y raddfa yr ydym yn gobeithio ei gyflawni drwy Teifi Fyw.Mae’r prosiect yn cael ei yrru gan arbenigedd, profiad byw, ac ymrwymiad cymunedau a sefydliadau sy’n poeni am yr afon.”
Yn gartref I Hwb UNESCO-MOST BRIDGES UK, mae PCYDDS yn cyfrannu arbenigedd mewn ymchwil trawsddisgyblaethol ac ymgysylltu â’r gymuned, gan helpu i sicrhau bod adfer amgylcheddol yn cael ei lywio gan ystod eang o wybodaeth, safbwyntiau a phrofiadau byw.
Croesawyd y prosiect hefyd gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol, y mae ei chefnogaeth wedi galluogi’r bartneriaeth i ddechrau datblygu ei gweledigaeth hirdymor ar gyfer yr afon a’r cymunedau sy’n gysylltiedig â hi.
Meddai Andrew White, Cyfarwyddwr Cymru yng Nghronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol:
“Mae Teifi Fyw yn cydnabod yr Afon Teifi fel tirwedd fyw wedi’i siapio gan natur a phobl dros genedlaethau. Diolch i chwaraewyr y Loteri Genedlaethol, bydd y prosiect hwn yn helpu i ddiogelu treftadaeth naturiol a diwylliannol yr afon wrth gefnogi cymunedau i ofalu am ei bioamrywiaeth a’i straeon ymhell i’r dyfodol.”
Caiff diweddariadau pellach eu rhannu wrth i’r prosiect fynd i mewn i’w gam datblygu.
Gwybodaeth Bellach
Arwel Lloyd
Prif Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus
Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus
E-bost: arwel.lloyd@pcydds.ac.uk
Ffôn: 07384 467076