Prosiect sy'n cefnogi gwireddu cwricwlwm dan arweiniad ymarferwyr yng Nghymru yn rhannu canfyddiadau ac argymhellion terfynol

Mae Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant a Phrifysgol Glasgow yn grymuso ymarferwyr ac yn hysbysu gwleidyddion i wireddu’r Cwricwlwm i Gymru, gyda chyhoeddi canfyddiadau terfynol o gydweithrediad ymchwil hydredol.

Wedi’i ariannu gan Lywodraeth Cymru, cynlluniwyd prosiect ymchwil Camau i’r Dyfodol i gefnogi gweithwyr addysg proffesiynol yng Nghymru i hyrwyddo dealltwriaeth ymarferol o gynnydd mewn dysgu wrth iddynt weithio i wireddu’r Cwricwlwm i Gymru.

Mae’r canfyddiadau o bedwerydd cam olaf y prosiect bellach wedi’u rhannu mewn adroddiad sy’n cynnig argymhellion allweddol i gefnogi gwireddu’r Cwricwlwm i Gymru mewn ffordd gydlynol a chynaliadwy, ar draws pob ysgol yng Nghymru.

Cyhoeddwyd yr adroddiad ar adeg pan fo pedair gwlad y DU yn ymwneud ag adolygu, diwygio neu ddatblygu’r cwricwlwm, gan wneud ei ganfyddiadau’n berthnasol i drafodaethau ehangach ynghylch dylunio a gweithredu’r cwricwlwm ledled y DU.

Mae hwn yn gam mawr ymlaen o ran deall sut y gellir gwireddu’r Cwricwlwm i Gymru yn ymarferol, gyda dysgu o gamau blaenorol yn denu adborth cadarnhaol gan addysgwyr a llunwyr polisi.

Ymhlith y canfyddiadau allweddol o’r adroddiad roedd:

• Gwelwyd ansicrwydd ynghylch atebolrwydd fel rhwystr i newid
• Roedd iaith, cyfaint ac amwysedd dogfennau fframwaith y cwricwlwm yn rhwystrau i wireddu Cwricwlwm i Gymru mewn ffordd gydlynol.
• Mae dylunio cwricwlwm yn gofyn am wybodaeth a sgiliau proffesiynol penodol y gallai fod angen i athrawon eu datblygu
• Mae Cwricwlwm i Gymru wedi’i wireddu ar draws y system mewn ffyrdd gwahanol iawn, gan dynnu ar wahanol fodelau cwricwlwm ac athroniaethau sylfaenol

Dywedodd cynrychiolydd o Lywodraeth Cymru: “Mae’r bartneriaeth â CAMAU wedi bod yn rhan bwysig o’n dull o wireddu’r Cwricwlwm, gan sicrhau bod ein dull wedi’i seilio ar dystiolaeth a phrofiadau ysgolion. Mae gwaith CAMAU yn parhau i lywio ein cefnogaeth ddysgu broffesiynol yn uniongyrchol wrth i ni symud fel system y tu hwnt i gyflwyno’r Cwricwlwm cychwynnol i welliant parhaus cynaliadwy.”

Dywedodd Dr Sonny Singh, Prif Ymchwilydd ym Mhrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant: “Mae ein canfyddiadau Cyfnod 4 yn dangos bod dyfodol addysg Cymru yn dibynnu ar fwy o gysondeb a chydlyniant ar draws y system. Drwy gydnabod y Cwricwlwm i Gymru yn glir fel model proses sy’n cael ei arwain gan bwrpas ac adeiladu atebolrwydd sy’n seiliedig ar ymddiriedaeth, gallwn gefnogi ysgolion i ddarparu addysg sy’n wirioneddol canolbwyntio ar y dysgwr.”

Ychwanegodd David Morrison-Love, Prif Ymchwilydd ym Mhrifysgol Glasgow: “Galluogodd y prosiect ni i weithio gyda phobl o bob cwr o system addysg Cymru ac mae wedi gwella ein dealltwriaeth o ddiwygio’r cwricwlwm cenedlaethol. Hoffem ddiolch i bawb a gymerodd ran a gobeithiwn y gall y gwaith hwn helpu i wireddu’r potensial addysgol a’r posibiliadau sydd gan y cwricwlwm hwn i blant, pobl ifanc ac athrawon Cymru.”

Mae’r adroddiad yn nodi pedwar argymhelliad ar gyfer system Addysg Cymru a dynnwyd o’r dystiolaeth a’r canfyddiadau ar draws pob un o bedwar cam prosiect Camau i’r Dyfodol, gyda’r nod o ddarparu sylfaen dystiolaeth i Lywodraeth Cymru i gefnogi gwireddu’r cwricwlwm:

Cefnogi dealltwriaeth gyson o’r CiG fel model proses o ddylunio cwricwlwm

Eglurhad o fframwaith Cwricwlwm i Gymru i ddatgan yn benodol bod Cwricwlwm i Gymru yn cyd-fynd â model proses (datblygiad dysgwyr) ac amlinellu beth mae hyn yn ei olygu o ran sut mae gwybodaeth, dilyniant, asesu a phedegog yn cael eu hystyried wrth lunio cwricwlwm; cynnig trosolwg clir o sut i weithio gyda’r fframwaith gan ddefnyddio dull proses o lunio cwricwlwm ac egluro nad yw’r dull hwn yn cymysgu â modelau cwricwlwm eraill.

Cryfhau uniondeb y system, galluogi cyfleoedd dysgu proffesiynol a ffyrdd o weithio sy’n cyd-fynd â natur y CiG

Cyd-fynd â dysgu proffesiynol ar bob lefel yn y system â dealltwriaeth o Cwricwlwm i Gymru fel model proses o ddylunio cwricwlwm i alluogi gwireddu cydlynol a ffyrdd cyson o weithio’n lleol ac ar draws y system; ystyried sut i ddarparu amser a lle i weithwyr proffesiynol y system ymgysylltu â dysgu cydlynol sy’n cefnogi datblygiad y sail gysyniadol sydd ei hangen ar gyfer y cwricwlwm; a galluogi Partneriaid Cymorth Addysg ac addysgwyr athrawon i ddarparu dysgu proffesiynol sy’n cefnogi cydlyniant ar draws y system.

Lleihau, mireinio ac egluro fframwaith y cwricwlwm i greu cydlyniant mewnol

Gosod y fframwaith yn fwy cyflawn mewn iaith addysgol glir sydd ag ystyr broffesiynol, ac osgoi defnyddio trosiadau amwys sy’n awgrymu pwyntiau terfyn diffiniedig neu berfformiad llinol; ystyried adolygu’r Cod Dilyniant i ganolbwyntio ar egwyddorion cyffredinol dilyniant yn hytrach na chynnwys egwyddorion ar lefel Maes Dysgu a Phrofiad hefyd. Egluro’r term dilyniant fel cynnydd mewn perthynas â’r Pedwar Diben.

Darparu canllawiau cliriach ar natur integredig cwricwlwm, addysgeg ac asesu

Creu dogfen sy’n darparu canllawiau ar ddulliau addysgeg ac asesu sy’n seiliedig ar ymchwil ac sy’n cyd-fynd â model proses o ddylunio cwricwlwm; rhoi canllawiau ar ffyrdd o addysgu ac asesu dysgu sy’n cyd-fynd â dull proses, ac sy’n arwydd yn fwy llawn o’r symudiad o ffurfiau asesu sy’n seiliedig ar atebolrwydd.

Dylai’r system ar bob lefel ymddiried mewn ymarferwyr ac annog nhw i gyfleu’r hyn y mae plant a phobl ifanc wedi’i ddysgu drwy ffurfiau o asesu sy’n cefnogi dysgu ac yn annog plant a phobl ifanc i gyfleu eu dysgu mewn amrywiaeth o ffyrdd.

Mae adborth ar y prosiect gan addysgwyr wedi bod yn gadarnhaol, gydag un athro yn gwneud sylw: “Rwy’n credu mai dyma’r agosaf yr ydym wedi cyrraedd hyd yn hyn mewn, beth - pum mlynedd o weithio ar hyn? - i ‘oh - gallwn ddiffinio beth yw ein cwricwlwm. Rydym newydd ddatblygu’r ddealltwriaeth o beth yw pwrpas Cwricwlwm i Gymru, beth yw’r meddwl y tu ôl iddo - beth yr ydym yn ceisio’i gyflawni drwy hynny fel cenedl, nid dim ond fel ysgol.”

Nodiadau i Olygyddion

Gellir cael mynediad at adroddiadau: Prifysgol Glasgow - Ymchwil - Unedau ymchwil A-Z - Prosiect Camau i’r Dyfodol - Cyhoeddiadau’r Prosiect

Roedd prosiect Camau i’r Dyfodol yn cynnwys mwy na 400 o weithwyr addysg proffesiynol o bob lefel o system Addysg Cymru ac fe’i cynlluniwyd i hyrwyddo dealltwriaeth ymarferol o ddilyniant dysgu a chefnogi gwireddu Cwricwlwm i Gymru mewn ffordd gydlynol.

Roedd yn rhedeg o 2022-2025 ac roedd yn cynnwys pedwar cam o ymchwil. Yn y camau cychwynnol, archwiliwyd safbwyntiau gweithwyr addysg proffesiynol yng Nghymru ynghylch gwireddu Cwricwlwm i Gymru, adolygwyd llenyddiaeth ar ddilyniant, a gweithiwyd gyda gweithwyr proffesiynol y system i gyd-adeiladu dealltwriaeth ymarferol o ddilyniant. Yn y camau olaf, cefnogwyd llunio cwricwlwm ymarferol mewn ysgolion a datblygwyd argymhellion ar gyfer newid cynaliadwy i’r system y tu hwnt i oes y prosiect. Defnyddiodd y prosiect fethodoleg ymatebol lle roedd canfyddiadau o un cam yn llunio dyluniad y cam nesaf.

Y tri Phrif Ymchwilydd ar gyfer prosiect Camau i’r Dyfodol yw:

Sonny Singh (Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant)
David Morrison-Love (Prifysgol Glasgow)
Kara Makara Fuller (Prifysgol Glasgow)

Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant (PCYDDS)

Mae Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant (PCYDDS) yn rhan o Grŵp PCYDDS, partneriaeth addysgol nodedig sy’n dwyn ynghyd sefydliadau addysg uwch ac addysg bellach, gan gynnwys Coleg Sir Gâr, Coleg Ceredigion, a Phrifysgol Cymru. Mae’r Grŵp yn darparu cyfleoedd dysgu integredig o addysg bellach hyd at astudiaethau ôl-raddedig, gan gefnogi myfyrwyr, cyflogwyr a chymunedau ledled Cymru a thu hwnt.

Gweledigaeth PCYDDS yw creu effaith gymdeithasol, ddiwylliannol ac economaidd gadarnhaol trwy addysg, arloesedd ac ymgysylltiad dinesig. Wrth wraidd y weledigaeth hon mae ymrwymiad i ehangu mynediad at ddysgu, hyrwyddo lles a threftadaeth Cymru, a rhoi’r sgiliau a’r wybodaeth sydd eu hangen ar ddysgwyr o bob oed a chefndir i lwyddo.
Mae PCYDDS yn gosod myfyrwyr yng nghanol ei chenhadaeth ac yn cynnig profiad dysgu dwyieithog perthnasol ac ysbrydoledig mewn amgylchedd cefnogol. Mae’r Brifysgol wedi ymrwymo i sicrhau bod dysgwyr o bob cefndir yn cael eu grymuso i gyflawni eu potensial llawn.

Prifysgol Glasgow

Mae Prifysgol Glasgow yn un o 100 Prifysgol gorau’r byd (THE, QS) ac fe’i henwyd yn Brifysgol Dda’r Flwyddyn yn 2022 gan y Times a’r Sunday Times.

Mae’r Brifysgol yn aelod o Grŵp Russell mawreddog o Brifysgolion blaenllaw’r DU ac mae ganddi incwm ymchwil blynyddol o fwy na £180m.

Fel Prifysgol ymchwil-ddwys sy’n arwain y byd, mae Prifysgol Glasgow wedi ymrwymo i gyfrannu at 17 Nod Datblygu Cynaliadwy (SDGs) y Cenhedloedd Unedig ac wedi ymrwymo i niwtraliaeth carbon erbyn 2030.

Glasgow oedd y Brifysgol gyntaf yn y DU i ddatgan y byddai’n dadfuddsoddi o danwydd ffosil o fewn degawd a’r gyntaf yn yr Alban i ddatgan Argyfwng Hinsawdd.

Yn 2021, derbyniodd Prifysgol Glasgow Wobr Pen-blwydd y Frenhines am ei gwasanaeth cenedlaethol i bandemig Covid-19.

Gwybodaeth Bellach

Arwel Lloyd

Prif Swyddog Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus     
Cyfathrebu Corfforaethol a Chysylltiadau Cyhoeddus     
E-bost: arwel.lloyd@pcydds.ac.uk  
Ffôn: 07384 467076