Hywel Glyn Lewis

Rheolwr Rhaglen Dwyieithrwydd ac Amlieithrwydd
lecturer Hywel Lewis

Cefndir

Graddiodd Dr Hywel Glyn Lewis o Goleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth gyda gradd Cyd-Anrhydedd mewn Cerddoriaeth a’r Gymraeg cyn hyfforddi fel athro uwchradd. Dilynodd yrfa addysgu am bedair mlynedd ar bymtheg, un ar bymtheg fel pennaeth adran, gan ymwneud yn helaeth ag addysg ddwyieithog cyn dod yn ddirprwy bennaeth ysgol uwchradd ddwyieithog ac ennill cymwysterau mewn Rheolaeth Addysg a Rheolaeth Adnoddau Dynol.

 Dyfarnwyd gradd doethuriaeth ôl-raddedig PhD iddo gan Brifysgol Aberystwyth yn 2000 am ei ymchwil i bolisïau addysg ddwyieithog yng Nghymru a’r gydberthynas rhwng cefndiroedd ieithyddol amrywiol disgyblion mewn ysgolion uwchradd dwyieithog a’u cyflawniad academaidd. Fe’i penodwyd yn Gyfarwyddwr y rhaglen MA mewn Dwyieithrwydd ac Amlieithrwydd yng Ngholeg y Drindod, Caerfyrddin yn 2004, a ddaeth yn Brifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant (PCYDDS) yn ddiweddarach, lle mae wedi bod yn ei swydd ers un mlynedd ar hugain.

Pynciau Arbenigol

  • Mae Dr Lewis wedi bod yn ymwneud ag addysg ddwyieithog drwy gydol ei yrfa ar ôl dysgu'n ddwyieithog ac wedi hynny yn ddirprwy bennaeth ysgol uwchradd ddwyieithog. Ar ôl iddo gael ei benodi'n gyfarwyddwr y rhaglen MA Dwyieithrwydd ac Amlieithrwydd ym Mhr
  • Following his appointment as director of the MA Bilingualism and Multilingualism programme at the University of Wales Trinity Saint David,
  • he has also contributed to the development of bilingual education in Wales and internationally by delivering academic papers at a wide range of international conferences;
  • including, for example, a First Nations Anishinaabemowin conference in Michigan, USA; a Macedonian conference in Thesaloniki, Greece, and tutored students at Adam Mickiewicz University, Poland.
  • He has also been invited by organisations in other countries abroad, such as Abkhazia and Sorbia, Germany to assist with language planning and the development of bilingual education.

Profiad Proffesiynol a/neu Ymchwil

Cyn dechrau ei benodiad fel rheolwr y rhaglen MA Dwyieithrwydd ac Amlieithrwydd yn PCYDDS, cyflogwyd Dr Lewis mewn swydd ymgynghorol fel cynorthwyydd ymchwil gan Dysg (asiantaeth ymchwil a ymgorfforwyd yn ddiweddarach yn Llywodraeth Cymru) i ymgymryd â phrosiectau i ddatblygu addysg ddwyieithog ar wahanol lefelau o'r system ledled Cymru. Yn ogystal, mae wedi cael ei gyflogi gan Estyn, corff Arolygiaeth Ysgolion yng Nghymru, i gynnal arolygiadau mewn ysgolion uwchradd. Mae Dr Lewis wedi darlithio'n rhyngwladol ac wedi cael gwahoddiad i weithredu mewn rôl ymgynghorol wrth hyrwyddo addysg ddwyieithog mewn gwledydd eraill fel Abkhazia a Sorbia, yr Almaen (gweler uchod).

Yn ogystal â bod yn Gyfarwyddwr Astudiaethau sy’n goruchwylio astudiaethau doethuriaeth ôl-raddedig, mae Dr Lewis wedi gweithredu fel arholwr allanol a mewnol wrth asesu ymchwil prifysgol doethurol.

Cymwysterau

  • PhD yn dilyn ymchwil mewn addysg ddwyieithog (Prifysgol Aberystwyth)
  • Tystysgrif Ôl-raddedig mewn Strategaethau Adnoddau Dynol (Prifysgol Agored)
  • Diploma Uwch mewn Rheolaeth Addysgol (Prifysgol Agored)
  • Tystysgrif Ôl-raddedig mewn Addysg (TAR) (Coleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth)
  • B.A. Cyd-anrhydedd (Coleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth)

Ieithoedd a Siaradwyd

Mae Dr Lewis yn siaradwr Cymraeg a Saesneg llawn hyfedr a bellach, mae'n siaradwr blaengar o Sbaeneg.

Aelodaeth Broffesiynol neu Rôl

Pwyllgor Llywio'r Rhwydwaith i Hyrwyddo Amrywiaeth Iaith (NPLD)
Aelod Anrhydeddus o’r Sefydliad Ieithoedd mewn Perygl (FEL)
Is-gadeirydd Cymdeithas Addysg Ewrop y Rhanbarthau (CAER).

Addysgu Academaidd

Cyhoeddiadau Proffesiynol

  • “Astudiaeth o Dwf Addysg Ddwyieithog yng Nghymru hyd at 1988.” Traethawd PhD heb ei gyhoeddi: Prifysgol Cymru Aberystwyth (1999).
  • “Adroddiad ymchwil i ddarpariaeth addysg cyfrwng-Cymraeg ôl-16 mewn ysgolion a cholegau addysg bellach yng Nghonsortia Cymunedol Torfaen, Caerdydd, Rhondda Cynon Taf, Caerfyrddin, Ceredigion a Phenfro.” (Adroddiad ar y Cyd gyda E. Saville) (Dysg, 2001).
  • “Post-16 Welsh-medium education: a study of existing networks within and across educational sectors and agencies.” (Dysg, 2002).
  • “Adroddiad ar agweddau myfyrwyr ôl-16 at Addysg Uwch Cyfrwng Cymraeg.”
  • (Dysg, 2006).
  • “Factors causing possible additional costs in the future delivery of bilingual / Welsh-medium education post-16.” (Dysg, 2003).
  • “Swansea CCET bid for funding from the Common Investment Fund (CIF) for Welsh-medium / bilingual development.” (Dysg, 2006).
  • “Current initiatives in furthering the development of Welsh-medium education and the linguistic aims of the Welsh Assembly Government.” Gaelscoileanna Cyhoeddiad Symposiwm yn dilyn cynhadledd Connemara, Iwerddon, Ebrill, 2007.
  • Prosiect “Rhannu” (Dysg / APADGOS, 2007)
  • Trafodion Cynhadledd FEL XIV, Caerfyrddin: Medi 2010: “Reversing Language Shift- How to Re-Awaken a Language Tradition.” (H.G. Lewis a N. Ostler (golygyddion), 2010).
  • “The irony of methodological and administrative difficulties in the delivery of effective Welsh-medium education in traditional Welsh-speaking areas.” (Cambria, 2011).
  • “The Cognitive Benefits of Bilingual Education” (Cambria, 2013).
  • “Language attrition in the Welsh context: evidence of attempted murder or suicide?” New Perspectives of Modern Wales. Cambridge: Cambridge Scholars Publishing (2019).
  • Mae Dr Lewis wedi cael ei gyfweld o bryd i'w gilydd gan y BBC ar faterion sy'n ymwneud â datblygu addysg ddwyieithog.

Gwybodaeth Ychwanegol

Ar ôl graddio yn y Gymraeg a Cherddoriaeth yn y lle cyntaf, mae Dr Lewis wedi parhau i fod yn weithgar ym maes Cerddoriaeth drwy gydol ei yrfa, ar ôl derbyn cymwysterau mewn arwain gan golegau cerddoriaeth yn Llundain (L.G.S.M. a L.T.C.L.) a'i benodi'n arweinydd Côr Eisteddfod Genedlaethol Cymru ar ddau achlysur.

Ar Gael i Oruchwylio Myfyrwyr Doethurol

Ydw